(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "Canones et decreta Sacrosancti Oecvmenici et Generalis Concilii Tridentini svb Pavlo III, Ivlio III, Pio IIII. Pontificibvs Max"

10. 






, 






:<~c ww£* 



m 



C A N O N E t, 



ET DECRETA 

SACROSANCTI 

oecvmenici et generalis 

Concjlii Tridentini 






t>\ 



SVB PAVLO III, IVLIO III, PIO IlH 



t - CloyC . r,(. F o N T I f I 



C I B V S M A 







id/hS 



CVM PRIVILBGIO. 







MEDIOLANI 
jipi Mtonium Mtonianum* 1564. 




IIIMPITM PRIVILEGII. 

O T V proprio &c. Cum nupcrad huius almturbis ornamcn 
tum, & publicam fiudioforum omnium utilitatcm noflro iufju 
infiitutainhac urbe fuerit officinalibrorum pulcherrimis cha- 
ratleribus ,& fumma cum diligentia imprimendorum, pracfertim 
facrorum, ecclefiafiicorumq.fcriptorum, accerfito Venetijs , & 
huic negotio prxpofito dileclo filio Vaulo Manutio, cum erudi- 
tifimo uirOy tum paterna in hac artelaudisy & induflria imitatore yprouidere , 
ficut tquum efl, uolentes, ne eius labor , & induflria, qutefruclum alvjsallatura 
efl, ipfi unidetrimentum afferat ; quod euenturum effet,fi libros eius diligentia , 
& cura non fine magnis fumptibus emendatos , & impreffos , atque editos alii 
fofiea imprimerent y atque edaent, minore forfitan etiam adbibita diligentia,Vni 
uerfis & fingulis librorum imprefjoribus , & bibliopolis tam extra , quam intra 
Italiarn, fub excommunicationis lata fententia pana, nofir* uero, & fanclaR^o 
mana Ecclefia temporaliditioni immediate, mediateue fubietlis, etiamfub pcena 
quingentorum ducatorum aurififco noflro applicandorum , & amifionis libroru 
ipfo fatlo, etiam fine declaratione cuiufquam ludicis incurrendis ,'inhibemus , & 
interdicimus, ne quis ullum ex libris aut ecclefiaflicorum fcriptorum , aut cuiuf- 
cumque generis, qui aut numquam ante editifuerint, aut quos ipfe Taulus pri — 
mus, fublatis mendis ,correxerit , declararitue , feu corrigendos , declarandosue 
curarit,fiue WiGraci, Latini, linguaue \talica communi , fiue e Graco fermone 
in Latinum Ualicumue conuerfi, impimere, uel ab aliis imprejjum uendere,aut 
uenalem proponere,& babere audcat per annos quinque,abeo tempore,quo Tau 
lus eum ediderit, computandos : Mandantes dileclis filiis nofiris Camerario , &• 
Vicario Vrbis ,necnonGubernatori , Senatori, Camera *Apoflolic&cauffarum 
jluditori, & aliis Vrbis crdinariis ludicibus, Legatisq.Vicelegatis, Gubernato- 
ribusy& Toteflatibus terrarum fancla Bj)mana Eccleftx , Baricellisq. , & exe- 
cutoribus earundcm, ac uenerabilibus fratribus fingularum extraterras pradi— 
tlas ciuitatum Archiepifcopis , & Epifcopis , eorumq. Vicariis , ut quoties ipfius 
Tauli nomine requifiti fuerint, ei efficacis defenfionis prxfidio afiifientes prtmif- 
fa omnia, & fingula contra inobedientes, & contrauenientes adexecutionem cen 
furarum ,&poenarum pradiclarum, omni, & quacumque appellatione remota , 
procedant, & quilibet eorum procedat, inmcato etiam , ft opus fuerit , auxilio 
brachii fecularis. Qjuia uero difficile effet banc noflram cedulam originalem ad 
fmgula loca deferri : Volumus quod de eius tenore, quod ad prohibitionem no-- 
firam buiufmodi attinet , credidebeat exemplis in ipfis libris imprimendis , feu 
etiam non infcrto tenore narratis ; ita quod fola narratio ,feu enunciatio in ipfis 
libris , ut moris efi ,facienda, ad ejfeclum, ut contra inobedientes , utprtfertur, 
frocedipofiit,fujficiat } It maioris efficack caujja uolumus>ut originalis ipfa se- 

A 2 



duU per Curfores noflros bic in Vrbein loch confuetis, ut moris eft, affigatur \£r 
publicetur : ne quifquam ignorantiam eius ualeat allegare , Decerncntes irrituni 
& inane quidquid fecus fieri contigerit : T^on obflantibus conflitutionibus , & 
ordinationibus ^poflolicis , priuilegijs quoque , & indultis quibufcnnque aliis 
fuper imptimendorum librorum facultate forfan conceflis 3 Cr innouatis,c<eterisq. 
in contrarium facientibus quibufcunque. 



Tlacet motu proprio. 



ANjreas \ubertus.LV .Do8or,llluflrift.et Vjeueren.D. D Xarolipr^byteri 
Car.Borromai nuncupatitfancl* Mediolanenfts Ecclefmperpetui admini- 
Jiratoris Vicarius generalis. C um in formuiis Sefiionum cecumenici conciluj & 
Canonum Triden. imprcflis Romaperegregium Taulum Manutium D. jlldi 
filium uideatur inbiberi quibnfcunque impr y efforibus ne id uolumcn imprimant 
fubpcenisin diplomate edito fuperinde contentis;Vjhilominus ut diclceformulai 
omnibus tranftre poflintad notitiam,etex eis Chrifiiani pracepta feruarc;man- 
daffet Bjuerendiflimus & llluflrifl.D. D. Carolus Borromms fuperinde depu- 
tatus,utMediolani per aliquem egregiumimprefforemimprimerentur^nobifque 
in litteris infcriptis Magnifico \urifconfulto DAulio^ilbonefto eius commiffario 
demandetur ut licentiam imprimendi concedamus t iccirco in uerbo ueritatis atte 
jiamur ipfas litteras dicli Bjznerendifl.D.uidiffcjet ad executionem earu mandaffe 
cgregioD.jtntonio Antoniano uteas imprimere faciat & uenundare , in quoru 
teflimonium prafentes fieri iuflimus t quas noflra manu fubfcripfmus. Dat. Me 
iiolani in Vallatio Mcbiepifcopali die lune. 2 4. menfts jlpriiis . 1 5 64 . 



J.nd. Bjtbertus Vic. 



Zart.Tarpalionus. 



•PAVLVS MANVTIVS 



PIO LECTORl S. 




V I de catbolica fide retle fentiunt, fatentur omnes utilifii- 
mumfuiffe humano generi,atque adeo falutare Concilium Tri 
dentinum , quod eximia fumrni Dei erga nos clementia Tij 
1111. Tont. Max. fapientia fmgulari,mirifica Legatoru Car^ 
dinalium , quipr&fuere , uigilantia , maximo etiamlmpera- 
toris , Kjgum,\erumpublicarum , Trincipum, & Tatrum , 
qui interfuere , confenfu , ita confellum abfolutumq. uidemus , ut exitiofam il- 
lam animorum peflem , qu# quotidie ferpebat latius , nunc quidem aliqua iam 
ex parte comprejfam effe, breui autcm, ope diuina 3 cunttis populis & nationi — 
bus ad communem falutem confentientibus , prorfus tolli poffe omnes con- 
fidant - quo merito gratix funt habenda primum immortaii Deo maxima , 
unde bona manant omnia , deinde Tio 1 1 1 1 , qui boc fpetlauit unum , ejr 
in boc potifimum ab illo primum die , quo fummam inter omnes homines 
poteflatem , delatam diuinitus , accepit , fixit curas , & cogitationes omnes, 
utcommunibus malis generali Concilio mederetur: quofxpe remedioChri- 
Jiiana Rjejp. erumpentibus uitvjs occurrit, & impendentes ex difienftone , at- 
que difcordiacalamitates euitauit. Hoc beneficium diffeminari quamprimum , 
ac diflribui perorbem terrarum,ad propagandam ueritatem , & diuualgandam 
Ecclefue Catholicaefententiam, neceffe efl. itaque nunc eduntur puri canones ,& 
ipfa Decreta , cum appendice nulla , tantum ut ea cognofcantur qux primum /i 
crofantla Synodus in ffiritu fantlo legitime congregata , deinde Tontifex ipfe 
confirmando feruari pariter ab omnibus in perpetuum iufiit. nam reliqua Con- 
cilii aVut , diligentifiime per fcribas publicos in ipfo Concilio excepta , & litteris 
mandata , moxita emittentur, ut quacunque res in controuerfiam uenerit,qua- 
cunque uelfententia dit~ia,uel oratio habita fit , omnia denique agitata , qu£- 
fita , deliberata , fuo quidque loco diflintle , & abundanter exponantur. Inte- 
rim accipe fummam reilettor opiime , qu<z adfalutem uebementer pertinet , u- 
niuerfam uero Tridentini Concilii , trium pontificum diflintlam temporibus >bi- 
ftoriam , eodem , cuius adgloriam bx,c omnia diriguntur , iuuante Deo prope- 
diem expefla.nullam enim tanti negotii partem ignorare , non modo iucundum 
efi , uerum ad multa etiam utile , & accommodatum , quod aliorum Concilio- 
rum leftio declarat* Bj>m&. M. D . IXlv. 

A 3 



. 



L 



L t 




INDI CTIONIS SACRI 

OECVMENICI ET GENERALIS 

CONCILII TRIDENTINI. 

SVB PAVLO III. PONT. MAX. 

A V L V S Epifcopns feruus feruomm Dei , ad futuram rei 
memoriam. Initio noftrihuius Tontificatus , quem non ob me- 
rita noflra ,fedpropter fuam magnam bonitatem Dei omnipo- 
tentisprouidentia nobis commifit , cernentes iam tum in quas 
perturbationes temporum , quotq. incommoda rerumfere om- 
nium noflra Tafloralisfolicitudo & uigilia cffet uocata , cupie 
bamus quidem mederi Cbriflian£ d^eip. malis , quibus illa iamdudum uexata , 
& prope modum oppreffa efl ,fed ipfi etiam, ut bomines circumdati infirmitate, 
ad tantum onus tollendum impares uires noflras ejje fentiebamus. nam cum pa- 
ce opus effe intelligeremus ad liberandam , & conferuandam a plurimis impen- 
dentibus periculisR^emp. omnia inuenimus odijs etdijfenflonibus plena , dijfen- 
tientibus prxfertim Trincipibus ijs inter fe , quibusfumma rerum pene omnis a 
Deopermijfafit. Cum unum Ouile , & unum Vaflorem dominici effe gregis , 
adintegritatem Ckriflianareligionis ,<& ad caleflium bonorujpem in nobis con- 
firmandam necejfarium duceremus ifcbifmatis , difiidtjs , harcjibus erat Chriftia 
ni nominis diuulfa iam pene , & lacerata unitas . Cum tutam , atque munitam 
ab infidelium armis , atqueinftdijs Bjzmp.optaremus; noftris erratis , noflraq. 
cuntlorum culpa , Deiuidelicetira peccatis noflris imminente , Bjwdus fuerat 
amiffa , Hungaria uexata , conccptum , <& meditatum contra Italiam , con- 
traq. K Auflnam,& lllyricum , terra mariq. bellum: cum impius & immitis ko- 
ftis nofler Turca nullo tempore requiefceret ; noftrorumq. interfe odia , & dif- 
fenfiones , fuam bene gerenda rei occafionem duceret. Igitur , ut dicebamus, in 
tanta kxrefum , dijfenfionum, beUorumq, tempefiate , tantifq . excitatis flufli- 
bus ,cumeJfemusadmoderandam& gubernandam Tctri nauiculam uocati , 
nec uiribus ipfi noftris fatis fideremus , primum coniecimus in Domino cogitatus 
noftros , ut ipfe nos nutriret , animumq. noftrumfirmitate , & robore, mentem 
confilio, fapientiaq. inftrueret. Deinde animo repetentes ,maiores noftros,fapien 
tia admirabili,& fanclitatepraditos ,fepe infummU Chriftian*. \eip.periculis 
remedium optimtm,atque opportuniftimum ,acumenica Concilia , & Epifco- 
porum generales conuentus adhibuiffe ;ipfi quoqne animum adgenerale haben- 
dum Concilium adiecimus ; exquifitisq. Trincipum fententiis , quorum nobis 
uidebatur utilis inprimis , & opportuna ad hanc rem effe confenfto;cii eos tune 

J. 4 



BVLLA INDICT IO NIS 

non alienos ab boctamfanClo opere inueniffemus , cecumenicum Concilium , & 
gcneralem eorum Epifcoporum, aliorumq.Tatrum, ad quos pcrtincrct, ccnuen 
tum in ciuitate Mantua indiximus, anno incarnationis Domini, ficut \itteris,& 
tnonumentis noflris teflatum efl , millefimo quingentefimo trigeflmo feptimo , 
Tontificatus noftritertio, adx Kal. lun.inchoandum ;ftem propccertam baben 
tesfore, ut, cum illic in nomine Dominiejfemus congregati, ipfe,ficutpromift, 
Dominus in medio noflrum affuturus , & bonitate , ac mifericordia fua omnes 
temporumprocellas, omniaq. pericula Spiritu oris fui facile depulfurus effet. 
Sed, itt ftmpcr infldiatur pijs aclionibus humani generis hoflis , primum contra 
omnemftem, & expcclationem noflram denegata fuitnobis Mantuanaciuitas, 
niftaliquas condiciones fubiremus ,ab inflitutis maiorum noflrorum,& condicio 
ne temporum,noftraq. ac buius fantla Sedis, ac nominis Eccleftaftici dignitate, 
libertateq.prorfus alienas, quas in alijs noftris litteris exprefiimus. Quapropter 
alium inuenire locum%lienamq. deligere ciuitatem neceffc habuimus: qua cum 
non flatim nobis occurreretidonea, & apta ; ad fequentes Kal. TJjou.prorogare 
Concilij celebrationem fuimus coacli. lnterim fieuus , & perpetuus hoflis nofter 
Turca ingenti claffc ltaliam adortus , aliquot oppida in littoribus jLpuli&ce— 
pit , uaftauit , diripuit, pradas hominum abegit : nos in maximo timore,& pe- 
riculo omnium, muniendis littoribus noflris ffinitimifq. auxilio iuuandis fuimus 
occupati: nec tameninterea deftitimus confulere, & hortari Chriftianos Trin- 
cipes, ut, de idoneo ad habendum Concilium loco quid fentirent , nobis expone- 
rent : quorum cum effent incerta , uariaq* fententia , tempufq. diutius , quam 
erat opus , uideretur extrahi ;nos optimo animo , atque , ut arbitramur , etiam 
confilio Vincentiam elcgimus ,urbem copiofam, & Venetorum , qui eam nobis 
concedebant, uirtute, aucloritate ,potentia cum aditum patentem , tum ftatio- 
nem omnibus iiberam, atque tutam in primis in fe babentem .fed cum iam tem 
pus longius progrejjum ejfet ; nouaq, urbis eletlionem omnibus fignificari con— 
ueniret; iamq. Kaienda 7^o«. appctentes facultatem huius diuulgationis exclu 
derent; hyemfq. effet propinqua ;rurfus altera prorogatione tcrnpus Concilij 
differre in proximumfequens uer , Mauq. futuras Kalendas , cumpulfi fuimus, 
Qua re firmiter conftituta , atque decreta, cum & nos ipfos , & catera omnia 
ad eumbene agendum, Deo iuuante, celebrandumq . conuentumpararemus,plu 
rimum reputantes interejfe cum celebrationis Concilij, tum uniuerfa Cbriftian<e 
T^eip.Cbriflianos Trincipes pacc inter fe, & concordia confentire ; carifiimos in 
Chriflofiliosnoftros , Carolum Komanorum Imperatorem ,femper auguflum > 
& Cbriftianifiimum l{sgem Francifcum,duopr<xicipua Chrifliani nominis fir- 
rnamenta,atquefubfidia ,orare , atque obfecrare inflitimus ,ut ad colloquium 
interfc , & nobifcum una conuenirent ; quorum quidem apud utrumquc litteris, 
Is^uncijs ,& a latere noflro mifiis, cx uenerabilium fratrum noflrorum numero 
LegAtis,f<epifiime egeramus ,ut ex fimultate i & difiidijs ambo in unumfadus, et 



CONCILII TRIDENTINI. * 

• > 

piam amicitiam uellent conuenire, labcntibusq.fuccurrere Chriflianis rebus:qua 

rum femandarum cum effet illis potcflas ab Deopracipue tributa ,ft id non age 

rent , & ad commune Cbrifiianorum bonum fua confilia non dirigerent,acris & 

feucra ratio eidem Deo ab ipfis reddenda effet . Quialiquando precibus noflris 

annuentes , Wjcaam fe contulere . quo nos quoque longum iter, & fenili atati 

nofira uebementer contrarium,Dei & pacis conciliand* caufafufcepimus : ne— 

queprttermifimus interea ,cumtempus ConalijpraftiMum, Kalendauidelicet 

MaUappropinquarcnt , tres Legatosfumm* uirtutis , ac auUoritatis , a latere 

noflro, de numero eorundem fratrum noflrorum, S.B^. E. Cardinalium, Wincen- 

Xiam mittere, qui initium Concilij facerent, Trdatosq. undique uenientes exci 

perent, & ea,quaiudicarent effe opus,agerent & tratlarent,quoad nosabitine 

re, & negotio pacis reuerfl , omnia accuratius dirigere poffemus . lnterim uero 

in illud fanclum opus , maximeq.neceffarium, tratlationem uidelicet pacis inter 

Trincipes, incubuimus, & quidem omnianimi fludio, omnipietate ,acdiliien- 

tia . Teflis efl nobis Dcus,cuiusfreti clementia nosmet ipfos itineris, & uiti pe- 

riculo expofuimns. TVjflra teflis confcientia, qu<e nibil habet in hac re quidem , 

in quo nos arguat aut pratermiffa , aut non quafiu ad pacificandum occafionis. 

Trincipes ipfi tefies, quos iamfape,tamq. uebementer nuncijs, litteris, Legatis, 

monitis,hortatu,precibusq.omnibus obfecraueramus , utfimultates deponerent, 

ut focietatemcoirent, ut Chrifliana ^eip. in maximum , & propinquum iam 

addutl* difcrimen , communibus fludijs , &fubfidijs opitularentur . lam uero 

tefles illa uigilia atque cura, illidiurni, noclurniq. animi noflri labores , gra- 

ues folicitudines , quas ob hanc rem & caufam plurimas iam fufcepimus : nec 

tamen ad optatum cxitum noftra confilia, & atla adhuc perdutla funt.itaenim 

uifum domino Deo eft : quem tamen non dejperamus aliquando optata noflra be- 

nignius refietlurum . ipfiquidem,quantum in nobis fuit , nibil , quod effet no- 

firoTaflorali officio debitum,in hac re omifimus .Quod fi qui funt,quiatliones 

pacisnoflras in aliam interpretentur partem : dolemus c[uidem;fed tamen in do- 

lore noflro gratias Deo omnipotenti agimus , quiad exemplum ,& dotlrinam 

patientU noflra fuos uoluit \Apoflolos haberidignos , qui pro nomine Iefu , qui 

pax noflra efl , contumcliam paterentur. Verum in illo congreffu , colloquioq. 

noflro, quod T^icaa habitum efl, etfi,peccatis nofiris impedientibus , inter duos 

Trincipes uera ,&perpetua pax nonpotuit confici , inducUtamen decennales 

fatla funt : quarum opportunitate nosjperantes &facrum Concilium comodi- 

us celebratumiri,&deindeexConciluautloritate perficipoffe pacem ; apui 

Trincipesinflitimus,ut&ipfiuenirentad Concilium , & Trdatos fuos pra>- 

fentes ducerent , abfentesq. accerferent. Qui cu de utroquefe excufaffent ,quod 

& ipfisredire in regnafua tum neceffe effet , & Trdatos , quos fecum babuif 

fent , itinere , atqueimpendijsfeffos, atque exbauflos recreari , & refici opor- 

teret, nosbortatifunt , utaliam quoque prorogationem temporis habendi Con- 



BVLLA INDITIONIS 

• 
cilij decemeremus. Qjta in re concedenda cum ejfemus aliquantwm difficiles , 
litteras interim a Legatis no(iris , qui VincentU erant , accepimur , tranfaclo 
iam, & longius prxterito Concilij ineundi die ,unum uix>aut alterum exexter- 
nis nationibusVr&latum Vincentiam fecontulijfc . Ojto nuncio accepto , cum 
uideremus eo tempore nulla iam ratione baberi Concilium pojje , ipfis Vrincipi- 
bus conceffimus ,utdijferreturtempus agendi Concilii ufque ad fantlum Va- 
fcha ,diemq.feflum futurx. Dominica refurrcclionis . Cuius noftripracepti , ex- 
petlationifq. decret&litter&Genux ,anno incarnationis Domini m. d. xxxrui. 
4. Kal. IuLfafftcpublicatoeq. funt. atq.hanc dilationem eopropenfius fecimus, 
quod pollicitus eft nobis uterque Vrinceps Legatosfuos Rjomam ad nos fe rnijfn 
rum, ut ea qu£ ad perfefiionem pacis reliqua effent, neque \icxx ob breuita- 
tem temporis potuerant omnia confici , RjDmxcomrnodius coram nobis agercn- 
tur , & traciarentur. & ob banc rationem ctiam a nobis ambo pctierunt y ut b*e 
facijicationis procuratio Concilij celebrationi praponeretur , cum ipfum Con- 
cilium ipacefacla , multo deinde utilius i & falutarius CbriflianaRjzip.futu- 
rum cffet.femper enim bxcpacis Jpes nobis inietla Vrincipum nos uoluntatibus 
ajfentiri borttta efl. quamjpem uebementer auxit pofl difceffum a lsljc#a no- - 
firum ipforumduorumVrinciprm interfe beneuola amicaq. congrefio: que ma- 
xima noflra cum Ixtitia a nobis intelleUa , confirmauit nos in bonajpe , ut tan- 
dem aliquando noflras preces apud Deum exauditas t & uota pacis acccpta effe 
crederemus. Uancigitur pacis concluftonem cum & expeteremus , & urgere- 
mus ; necfolum duobus ante ditlis Vrincipibus s uerum etiam carifiimo in Cbri- 
fio filio noflro , KerdinandoRjegi Rj>manorum uideretur , atlionem Concilii, 
nifipacefatlafufcipinonoportere;cunfiiq.anobis per litteras fuosq . Oratores 
contenderent , utalias rurfus temporis prorogationes faceremus: pracipue au- 
tem inflaret Serenifiimus Ctffar , promififfefe demonflrans iis , quia catholica 
unitate dijfentmnt ,fe operam fuam apud nosinterpofiturum , ut aliqua con- 
cordUratio iniretur ; quod ante fuam in Germaniam profetlwnem apte non 
pojfet fieri : ISfjs eadem femper jpe pacis , & tantorum Vrincipum uoluntate 
addutli ,cum prafertim cerneremus , nead diclum quidem Rjfurretlionis feflii 
alios prdatos Vincentiam conuenijje , prorogationis nomen iam fugientes , 
quod tam fepe fruflrafuerat repetitum 3 celebrationemgeneralis Conciliiad no- 
firum &fedis Apoflolicabeneplacitumfufpenderemaluimus : itaq-fecimus s & 
de fujpenfwne huiufmodi litteras ad fmgulos fupraditlorum Vrincipum decima 
die lun. M. D. XXXIX. dedimus , ficut ex iUis perjpicue poteflintelligi.Ea ita- 
que fujpenfione neccejfarioper nosfatla , dum tempm illud magis idoncum a no 
bis ypacifq. aliqua conclufto expetlatur ; qux & dignitatem poflea frequenti- 
amq. Concilio ,& Cbriflian&Rjip. pnefentioremfalutemerat allatura ; Chri- 
flian&intereares in deterius quotidie prolapfc funt Hungaris s Rjege ipforum 
mortuo i Turcamuocantibus; FerdinandoBjge beUum in eos mousnte; Bel- 



L 



CONCILII TRIDENTINI. 6 

• 

gis addefeclionem a Cafareex parte quadam incitatis : tuius defeBionis com— 

primenda caufa per Galliam amiciflime, & cum Rege Cbriflianijiimo concor- 

diflime, magno beneuoU intereos uoluntatisindicio, tranfiens \n Kelgas Sere- 

nijlimus Cafar, & illinc deindein Germaniam profeclus , conuentus Germania 

Trincipum,& ciuitatum tratlanda eius, cjuam dixerat, concordU caufa habere 

coepit. Sed cum, fpe pacis iam deficiente, ille quoque modus curanda in conuenti 

btts , tratlandaq. concordU ad maiores potius difcordias concitandas aptus effe 

uideretur; indutli fuimus adprijiinum Concilij generalis remedium,idq.per Le 

gatos noflros, S. R. E.Cardinalesipft C<efariobtulimus,quod etiapoflremo,& 

pracipuein B^atijponenft conuentu egimus;cum illic diieclus filius nofler,GaJpar 

tit* s.Traxedis , Cardinalis Contarenus,fummadoclrina,&integritate,Lcga 

tum noflrum ageret. nam cum, id quod ne accideret, antea ueriti eramus,ex eius 

conuentus fententia peteretur a nobis , ut ab Ecclefia diffentientium quofdam ar 

ticulos , tolerandos declararemus , quoadper cecumenicum Concilium illi excu- 

terentur, & dcciderentur ; idq.nobis , ut concederemus , neque Chrifliana & 

Catholica ueritas ,neque noflra, & Sedis jtpoflolic&dignitas permitteret;pa- 

lam potius Concilium, ut quamprimu fieret , proponimandauimus.neque ue- 

ro in alia umquam fententia, & uoluntate fuimus , quam ut primo quoque tem 

pore Concilium oecumenicum, & generale congregaretur . Jperabamus enim ex 

eo &pacempopulo Chrifliano,& Chnfliana religionis integritatem pojfe re- 

cuperari : uerumtamen id cum bonagratia , & uoluntate Chriflianorum Vrinci 

pum habere uolebamus. Quam uoluntatem dum expetlamus ; dum obferuamus 

tempus abfconditum , tempus beneplaciti tui, o Deus ; aliquando tandem decer 

nere compulfi fumus , omne ejfe tempus beneplacitum Deo , cum de rebus fan- 

tlis, & ad Chriflianam Kemp. pertinentibus confilia ineuntur. Qjdapropter ui- 

dentes, maximo quidem animi noflri cum dolore, rcm Ckriflidnam quotidie in 

peius ruere, Hungaria a Turcis opprejfa, Germanis periditantibus, cateris me- 

tu, maroreq. affiifiis , nullius iam Trincipis confenfum expetlare , fed tantum 

Deiomnipotentis uoluntatem, & Chrifliana Keip. utilitatem attendere confli- 

tuimus. Itaque cum Vincentiam amplius non baberemus, cuperemufq.cum uni 

uerfa Chrifiianorum faluti ,tum Germanica nationis incommodis ineligendo 

pernos noui Concilu' habendi loco confulere ,aliquotq.locis propofitis ipfam Tri 

dentinam ciuitatem ab ipfts deflderari uideremus : nos etfi in citeriore Italia com 

modius omnia tratlari pojfe iudicabamus ,ad eorum tamen poflulationes noflram 

uoluntatem paterna caritate defleximus. itaque Tridentum ciuitatem elegimus, 

qua in ciuitate acumenicum Concilium ad proxime uenturas Kalendas T<(j>u. ha 

beretur jdoneum locum illum fiatuentes, quo ex Germania quidem t alijsq.Ger^ 

mania finitimis nationibus facillime , ex Gallia, Hijpania , caterifq. prouincijs 

remotioribus non difficiliter Epifcopi, & Trxlaticonuenire poffent. Dies autem 

Conciltj ea a nobis Jpeclata efl,quxjpacium in fe haberet etpublicandi per Chri 



BVLLA INDICT IO NIS. 

• 

fiianas nationes nofiri huitts Decreti y & facultatis omnibus Trxlatis aduenien- 
dum tribuenda. Quo minus autem annuum tempus prxfimremus mutando Con- 
cilij loco .ficut quibufdam conftitutionibus alias prxfcriptum efl , ea res fuit in 
caufa, quod longius extrahijpem fanandx, aliqua in parte Cbrifiiana Rjeip. qu<z 
tot detrimentis & calamitatibus affetla efl, noluimus : & tamen uidemus tem 
pora ; agnofcimus difficultates ; quid fperari pofiit ex confiiijs noflris, incertum 
ejfe intelligimus .fed quia fcriptum efl : R^euela Domino uiam tuam, & Jpera in 
eo, & ipfefaciet : magis Dei clementia>& mifericordU confidere, quam noflr& 
imbeciUitatidiffidere y conftituimus .fiepe enimfit in bonis operibus incipiendis , 
ut quod humana confilia non ualent,diuina uirtus efficiat.Huius igituripfius Dei 
omnipotentis Tatris , &filvj & Jpiritus fantli,ac beatorum eius jLpoflolo— 
rum , Vetri , & Tauli aucloritate , qua nos quoque in terris fungimur , freti , 
atque fubnixi , de uenerabilium item fratrum noftrorum. S.B^-E. Cardinalium 
confilio , & affenfu fublata y amotaq.fujpenfione , de qua fupra comemoratum 
efl , quamper pr&fentes tollimus s & amouemus y facrum oecumenicum &ge- 
nerale Conciliumin ciuitate Tridentinajoco commodo y & libero,omnibusq. na~ 
tionibus opportuno , ad Kalendas proximas Tsf^ou. annipr&fentis ab incarnatio- 
ne Domini M.D.X L 1 1. incipiendum y profequendum y & eodem Domino ad- 
iuuante y adipfius gloriam y atque laudem y & Chriftiani totius populi falutem 
abfoluendum s perficiendumq. indicimus, annunciamus, conuocamus , flatui — 
mus , atque decernimus ; omnes omnibus exlocis tam uenerabiles fratres no— 
Jiros Tatriarchas , jircbiepifcopos , Epifcopos, & dileUos filios jlbbates y quam 
alios quofcumque , quibus iure , aut priuilegio in Conciliis generalibus rejiden- 
d'h & fententias in eis dicendi permiffa poteflas efl 3 requirenteSi hortantes s ad— 
monentes, ac nihilominus eis in uiiurifiurandii quod nobis y & kuicfanfla Sedi 
fr&ftiterunti acfanUa uirtute obedientia y alijsq. fub poenis iure aut confuetudi 
ne in celebrationibus Conciliorum aduerfus non accedentes ferri, & proponi fo- 
UtiSi mandantes, arcleq.pracipientes y ut ipfimet , nifi forte iufto detineantur im- 
pedimento , de quo, tamen fidem facere compellantur , aut certe per fuos legiti— 
mos procuratoreSi & nunciosfacro huic Concilio omnino adejfe , & interejfe de 
beant. Supra autemdiclos , lmperatorem y \egemq. Chriflianifiimum y necnon 
cxteros R eges. Duces . Trincipes , quorum pr<efentia y fi alias umquam, hoc qui 
dem tempore maxime fanttifiima Chriflifidei } et Chriflianorum omnium futura 
efl falutaris i rogantes y atque obfecrantes per uifcera mifericordU Dei y & Domi 
ninoflri Iefu Chrifli y cuiusfidei ueritas t & religio & intus & extra grauiter 
iam oppugnatur y utfi faluam uolunt Chriflianam ejfe Rewp. fi fe Domino ob- 
flriclos y & obligatos pro maximis iUius ergafe beneficiis intelligunt , ne defe— 
rant ipfius Dei caufam,& negotiumfipfimet ad facri Concilii celebrationem ue- 
nianti in quo ipforum pietas, atque uirtus communi utilitati y falutiq.fua,ac cce 
terQYumi& temporali, & #tcrn<eplurimuefl profutura^sin aute , id quod nol- 

lanus, 



A 



CONCILII TRIDENTINI. 7 

icmus, accedereipfi non potcrunt ; at graues faltcm uiros legatos cum auclorita- 
tc mittant, quiperfonam Trincipisfui quifque & cum prudentia, &cum digni- 
tate pofiintinConcilio referre. Inprimis uero utidcurent ,quod ipfis facilli— 
rnum cfi, ut exfuis cuiufqueregnis, acprouinciis Epifcopi,& Vrtlati fine tcrgi- 
uerfatione, & moraad Conciliumproficifcantur. quodmaxime quidema Tra- 
latis, Trincipibusq. Germania Dcum ipfum, atque nos impetran aquum efi , ut 
cum eorum pracipue caufa,ipfisq.cupientibns C oncilium indiclum fit ,& in ea 
ciuitate indiclum,qux ab eis efl defiderata,non grauentur ipfi fua cunclorum pra\ 
fentia id celebrare , & ornare ; quo melius , atque commodius , qua ad integri- 
Utem,& ueritatem Cbrifiianareligionis ,qu# adbonorum morum reduclionem 
cmendationemq. malorum, qu& ad Cbriftianorum intcrfe , tam Trincipum,qua 
populorum pacem , unitatem , concordiamq. pertineant , & qux ad repellendos 
impetus Barbarorum & infidelium,quibus illi uniuerfam Chriftianitatem obrue 
re moliuntur, fint necej]aria,Deo noflris confultationibus pneeunte , & lume% 
fapientia fua , ac ueritatis mentibus noftris prafercnte , agi in ditlo facro acu- 
mcnico concilio, & conjpirante omnium caritate confuli, traclari, confici, ad op- 
tatosq. exitus deduciquamprimum, & quamoptimepofiint. jLtqueut noflra ba 
littera, & quae in eis continentur, ad notitiam cunclorum, quorum oportet,per- 
ueniant, ne ue quis illorum ignorantice excufationem pratcndat , cum prafertim 
etiam non ad omnes eos , quibus nominatim iUa effent intimanda , tutus forfitan 
pateat accejfus , uolumus, & mandamus, ut in Bafilica Vaticana Trincipis jlpo 
Jlolorum , & Ecclefia Lateranenfi, cum ibi multitudo populi ad audiendam rem 
diuinam congregari folita eft , palam clara uoce per curioe noflracurfores ,aut 
notarios aliquos publicos legantur,leclaq .in ualuis diclarum Ecclefiarum,itemq. 
CancellarU ylpoftolica portis, & Campi Florafolito loco affigantur, ubiadle- 
ffionem , & notitiam cunclorum aliquandiu expofit&pcndeant; cumq. indeamo 
uebuntur, earum nibilominus exempla in eisdem locis remancant affixa . 'Nos 
enimperleclionem,publicationem, affixionemq. buiufmodi, omnes,&quofcun 
que , quos antedicla nofira comprebevdunt ,poft fyatium duorum menfium a die 
iitterarum publicationis & affixionis , ita uolumus obligatos effe , atquc aftri-- 
tlos, acfiipfismet iUacoram leclce , & intimatne ejfent , tranfumptis quidem ea 
rum, qu<emanupublicinotarufcripta,autfubfcripta,&figiUo perfona alicu- 
ius ecclefiafliac , in dignitate conftituta ,munita fuerint, ut fidcs certa>& indu- 
bitata babeatur, mandamus,atque decernimus. TSfjiUi ergo omnino bominum li- 
ceat hanc paginam noflraindiclionis,annunciationis, conuocationis,flatuti , dc- 
creti, mandati,pnecepti, & obfecrationis infringere , uel ei aufu temerario con- 
tra ire.Siquisautem boc attentare prxfumpfcrit , indignationem omnipotentis 
Vei,ac beatorum,Tetri,& Vauli, ^tpoflolorum eius fenoueritincurfurum.Da^ 
tumJ\j)ma,apudS.Vetrum,jinnoincamationisDominica. m, d. uii, 
ii. Kal.lun.anno.v n i, 

hlofius. Hier. Dand. 



SESSIOPRIMA . 

SACROSANCTl OECVMENICL 

E T GENERALIS CONCILII 

TK IDE MT I N I , 

SVB PAVLO III, PONT. MAX. 
CELEBRATA DIEXIIIMENSISDEC. 

A N N O DOMINI. M. D. XtV. 

Dccretum de inchoando Concilio, 



Lacetne uobis y ad laudem & gloriam fanBa & indimdmt 
Trinitatisj Patris, & filij, & Spiritusfantli t ad incremen- 
tum } & exaltationemfidei& religionis Cbrifli^njc s ad extirpa- 
tionem barefum, ad pacem , & unionem Eeclefia, ad reforma 
tionem Cleriy&populi Cbrifiiani, ad deprefiionem , & extin- 
— \Uionem boflium Cbrifiiani nominis y decernere , & declarave, 

facrum Tridentinum & generale Concilium incipere, & inceptum ejfe ? 

Vj^onderunt > VlaceU 




Jndiclio futura Scfiionis. 

^Teumproxima fit celebritas natiuitatis Domininofiri lefu Chrifli , & 

• Ifubjequantur alufefliuitates labentis & incipientis anni ; placet ne m 

\bis primam futuram Seflionem babendam effe die louis poft Zpipbam- 

4M yquaeritfeptima menfis Un f anno Dommi> u, wxuil 

9jft>Qnderunt i P/tf teu 




SESSIO SBCVNDA 



* 



CE L E B R A T A DIE VII 

MENSIS IANVAR.II» 

M , D. X L V I . 




Decretum de modo uiuendi , & aliis in Concilio leruandiiJ 

ACRO SANCTA Tridentina Synodus s tn Spiritufan- 

fto legittime congregatafin eaprxfidentibus tribus Sipoftolic<e 

Sedis legatis s agnofcens cum beato lacobo Apoftolo s quodomne 

datum optimum , & omne donum perfetlum defurfum eft s de- 

fcendens a patre luminum , qui ijs , qui poftulantafe fapien- 

tiam , dat omnibus affiuenter , & non improperat eis ; & fi- 

mulfciens , quod initium fapientia efttimor Domini ;ftatuit , & decreuit s om- 

nes s & fingulos Chrifti fideles s in ciuitate Tridentina congregatos s exhortan- 

dos efje s prout exhortatur s utfe a malis s & peccatis hactenus commifiis emen- 

dareac de cetero in timorcDomini ambulare s & deftderia carnis nonperficere, 

orationibus inftare s fapius confiteri , Eucbariftia facramentum fumerc , eccle- 

ftas frequentare s pr#cepta deniqueDominica , quantum quifque poterit , adim- 

plere , necnon quotidie pro pace Trincipum Chriftianorum , & unitate Ecclefia 

priuatim orare uelint: Epifcopos uero , & quofcunque alios in ordine facerdo- 

tali conftitutos cecumenicum Concilium in ea ciuitate celebrantes s ut afiidue in 

Deilaudibus incumbere , hoflias s laudes , &preces offerre , facrificium Miffa 

quolibet faltem die Dominico s in quo Deus lucem condidit , & a mortuis refur- 

rexit s ac Spiritumfanctum in difcipulos infudit ,peragere.fatagant , facientes 

ficutidemSpiritus fantlus per jipoftolum pracipit , obfecrationes , orationes , 

foftulationes s gratiarum acliones, pro fanclifiimo Domino noftro Tapa , pro> 

lmperatore , pro \egibus s & cateris qui in fublimitate conflituti funt , & 

pro omnibus hominibus: ut quietam s & tranquiUam uitamagamus s pacefrux 

mur s & fidei incrementum uideamus. Vraterea hortatur , ut ieiunent faltem 

fingulis fextis feriis in memoriam pafiionis domini , & eleemofynas pauperi— 

bus erogent : inecclefiaautem cathedrali fingulis quintis feriis celebretur Mif- 

fade Spiritu fan&o s cum Utaniis , &aliis orationibus adhoc inftitutis : in 

aliis uero ecclefiis eadem die dicantur ad minus Utania , & orationes : tempo- 

re autem s quo facra peraguntur , collocutiones , & confabulationes non fi~ 

ant s fed ore , & animo , celebranti afiiftatur . Et quoniam oportet Epifcopos 

effe irreprehenfibiles , fubrios , caftos , domui fu£ bene prdpofitos , hortatur 

etiam , ut ante omnia quilibet in menfa fcruet fobrietatem % moderatio-- 



SESSIO SECVNDA. 

• 

nemq- ciborum.Deinde cum in eoioco fape otiofi fermones oriri folcant, ut in ip- 
forum Epifcoporum menfis diuinarum fcripturarum leclio admifceatur : Familia 
resuerofuos unufquifqueinflruat y & erudiat, nefmtrixofi , uinofi y impudici , 
cupidi s elatiy blafphemi y & uoluptatum amatores ; uitia demum fugiant, & uir- 
tutcs ampleftdntur : <& in ueflitu y & cultu y <& omnibus atlibus bonejlatem pr<e 
fe ferant , ficut decet miniftros minifirorum Dei. ^Adhccc cum huim facrofan- 
tli Concilu pr<ecipua cura , folicitudo , & intentio fit y ut y propulfatisb<erefum te- 
nebrh, qu<epertot annos operuerunt terram y Catbolic* ueritath lux, Ufu Cbri- 
flo y qui uera lux efi y annuente y candor puritasq. refulgeat ; & ea y qu<e reforma- 
tione egent, reformentur : ipfa Synodus bortatur omnes Catholicos hic congrega 
tos y & con^regandos , atque eos pr<efertim y qui facrarum litterarum peritiam ha- 
bent y utfedula meditatione diligenter fecum ipfi cogitent, quibu s potiflimum uijs, 
& modis ipfius Synodi intentio dirigi, & optatum effetlum fortiripoftit, quo ma. 
turius , & confultius damnari damnanda s & probanda probari queant : utper to 
tum orbem ornnes uno ore y & eadem fidei confesfione glorificent Deum et patrem 
domini nojiri \efu Cbrifti. 

In fententus uero dicendis y iuxta Toletani Concilij flatutum , in loco benedi- 
tlionis conftdentibus Domini facerdotibus , nullus debeataut immodeftis uocibus 
perftrepere , aut tumultibus perturbare ; nullis etiamfalfis uanisue y aut obflina- 
tis difceptationibus contendere : fed quidquid dicatur y fic mitiflima uerborum pro 
latione temperetur y ut nec audientes offendantur 3 nec retli iudicij acies perturba- 
to animoinfleclatur. 

lnfuper ipfafacra Synodus ftatuit y ac decreuit y quodfi forte contigerit aliqms 
iebito in loco non federe, & fententiam s etiam fub uerbo, Vlacet proferre 3 con- 
gregationibus intereffe y & alios quofcumque atlusfacere y Concilio durante,nuUi 
propterea praiudicium gcneretur, nuHiq.nouum ius acquiratur. 

Demde indiftafuitfutura Seftio ad diem louis , quartam menfis 
Febr.proxime ucnturi, 

SESSIO 



SESSIO TERTIA 



CELEBRATA DIE I I I I 

MENSIS F E B R V A R I I, 

M , D . X L V I. 




DECRETVM DE SYMBOLO FlDEI. 

Tv^ nomine fancla 3 & indiuidua Trinitatis 3 Tatris , & filvj, 

& fpiritus fanlli. Hm facrofantlaaecumemca 3 &generalis 

Tridentina Synodus , in ffiritu fantlo legitime congregata , in 

ea prxftdentibus tribus jtpoftolicec Sedis Legatis 3 magnitudine 

rerum traBandarum conflderans 3 prttfertim earum 3 qu& duo- 

bus iUis capitibus , de extirpandis h*crefibus 3 & moribus refor 

mandis , continentur , quorum caufa pracipue efl congregata; agnofcens autem 

cum jLpoftolo 3 non effefibi colluftationem aduerfus carnem , &fanguinem 3 fcd 

aduerfus ffiritales nequitias in cdeftibus , cum eodem omnes 3 & fingulosin pri 

rnis hortatur 3 ut confortentur in Domino 3 & in potentia uirtutis eius , in omni- 

bus fumentes fcutum fidei , in quo pofiint omnia tela nequifimiignea extingue- 

re 3 atque galeam fpei falutis accipiant , cum gladio Jpiritus , quod efl uerbum 

Dei. ltaque ut h#c pia eius folicitudo principium, & progrejjim fuumperDei 

gratiam habeat, ante omniaftatuit 3 & decernit prmrnittcndam effe confeftionem 

Jidei 3 Tatrum exempla in hoc fecuta 3 qui facratioribus Conciltjs hoc fcutum co 

tra omnes h&refcs in principio fuarum attionum apponere confueuere : quofolo 

aliquando & infidplesad fidem traxerunt y hnreticos expugnarunt 3 & fideles co 

firmarunt. Q^ua/e fymbolum fidei , quofancia Rjomana EccUfia utitur , tam- 

quam principium illud 3 in quo omnes 3 qui fidem ckrifli profitentur , necejfario 

conueniunt : ac fundamentum firmum , & unicum , contra quod porta Inferi 

numquantpraualebunt, totidem uerbis, quibus in omnibus ccclefiis legitur 3 ex- 

primendum effecenfuit , quod quidem eiufmodi efl . Ckh d o in unum Deum 

patrem omnipotentemyfatlorem cceli 3 & terr<e 3 uifibilium omnium , & inuiji- 

bilium ; & in unumdominum lefum Chriflum , filium Deiunigenitum 3 & ex 

patre natum ante omnia facula ; Deum de Deo , lumen de lumine, Deum uerum 

de Deo uero ■ zenhwm 3 non faclu >confubftanlialem patri, pcr quem omniafacla 

funt ; quipropt^fiios homines 3 cjrpropter noflram falutem defcendit de calis , 

& incarnatus eji de Spiritufancto ex Maria uirgine , & homofactus efl ; cru- 

cifixus etiam pro nobis fub T ontio Vilato , pajfus , & fepultus eft ; & refur- 

rexit tertia die fecundum fcripturas ; & afcendit in cctlum , fcdetad dexteram 

patris ; &iterum uenturus eft cumgloria iudicare uiuos, & mortuos ; cuius re- 



S E S 5 I O 

jrm non erit finis : & in Spiritum fanclum Dominum , & uiuificantem , qu 
exTatre , Filioq* procedit;qui cum Tatre, & f ilio ftmul adoratur , & con- 
elorificatur ; qui locutus eji per Tropbetas : & unamfanclam Catholicam, & 
Apoftolicam Ecclefiam.Confiteor unum baptifma in remifiionem peccatorum: 
& cxpetlo refurretlionem mortuorum , & uitam uenturifaculi. Jimen* 

Indi&iofutura» Seftionis. 

£ AD E M facrofancla cecumenica ,& generalis Tridentina Synodus , in Spi- 
ritu fanclo legitimc congregata , in ea prafidentibus eifdem tribus Apoftolicx Se 
dis legatis , intelligens multos Trdatos ex diuerfts partibus accinclos effe itine- 
ri , nonnullos etiam in uia effe , quo buc ueniant; cogitanfq. omnia ab ipfafacra 
Synodo deccrnenda eomaioris apud omnes exiftimationis,ethonoris nideri poffe , 
quo maiorifuerintj & pleninri Tatrum conftlio , & prafentia fancita , & cor- 
roborata ;ftatuit, & decreuit , futuram Sefionem poft prafentem celebrandam 
tffe die louis , quafubfequetur Dominicam Latare , proxime futuram : interim 
tamen non differri difcuflionem , & examinationem eorum , qu* ipfi Synodo di- 
fcutienda & examinanda uidebuntur. 



SESSIO Q^VARTA. 

CELEBRATA D T-E VIU 

M E N S I S A P R I L I S, 

M. D , X L V "1« 






Decretum dc canonicis fcripturis. 



Acrosancta cecumenica , & generalis Tridentina Synodus 
inSpiritufantto legitime congregata,pr*fidentibus in ea tif- 
dem tribus ^poftolicce Sedis Legatis, hoc fibi perpetuo ante o- 
culos proponens , utfublatis erroribus > puriias ipfa Euange- 
Ivj inEcciefia conferuetur: quod promiffum anteperTrophe- 
tas infcripturis fanclU , Dominus nofter l e fu jJ& htiftMf , D ei fi 
liusyproprio ore primum promulgauit; dcindcper fuos jtpoJJQJfl tamquam 
fontem omnis , & falutaris ucntatis , & morum difciplina omni creatura 
prtdicariiuflit : perfricienfq. hanc ueritatem , & difciplinam ccntineriin libris 
fcriptis, & ftne fcripto traditionibus ,quaipfius Chrifti ore ab ^ipoflolis ac- 
ceptx , aut ab ipfis Apoftolis , Spiritufanclo diclante , quafi per manus tradi- 




t 
Q^ V I N T A. 10 

t& , ad nos ufque peruenerunt ; orthodoxorum Vatrum excmplafecuta , omnes 
libros tam ueteris , quamnou'iTeJiamenti,cum utriufque unus Deus fit auclor ; 
nec non traditiones ipfis , tu h ad fi<km tum ad mores pertinentes ,tamquam uel 
oretenus a Chrijio , uela Spiritu fan&o diclatas, & continua fuccejlione in Ec- 
clefia Catholica conferuatas f pm pietatis affcclu , ac reuerentia J'ufcipit,& uc- 
ncratur. Sacrorum uero librorijjplndicem huic Decreto adfcribendum cenfuit , 
ne cuidubitatio fuboriri pofiit , quinamfmt , qui ab ipfa Synodo fufcipiuntur. 
funt uero infrafcripti. Tcjiamentiueteris ,quinquc Moyfis ideji, GeneJis,Exo- 
dus , Leuiticus , ISJjtmeri ,Deuteronomium , lofue , ludicum , \\j*th , quat — 
tuorKj'gum, duo Varalipomenon , Esdr<e primus ,&fccundus , qui dicitur Tsfje 
mias , Thohias , ludith , Hejier , lob , Tfilterium Dauidicum centum quin- 
qiagintapfilmorum ,VaraboU , Ecc,lefiajies + Canticum canticontm , Sapi- 
entia , Ecclejiajiicus , ifaias , Uieremias cum Baruch , E^cchiel, Daniel,duo- 
decim Vrophet£ minores , ideji , Ofea , \oel , jimos , Abdias, lonas , Miche* 
as , "Njtum s jibacuch , Sophonias , Aggs.us, Zacharias, Malachias,duo Ma- 
chabaorum ,primus &fecundus, Tejiamenti noui quattuor Euangelia , fecun- 
dum Matthsenm , Marcum , Lucam , & loannem. jiftus Apojiolorum a L«- 
ca Euangelijia confcripti.quattuordecim EpiJioUVauli Apojioli , adRj>manos , 
dttxad Corinthios,ad Galatas s adEphefios ,ad Vhilippenfes ,ad ColoJfenfes,du# 
ad Theffalonicenfes ,du<e ad Thimotheum,ad Titu,ad Vhilemonem>ad Hebraos. 
Vetri Apojioli dua , Ioannis Apojioli tres , lacobi Apojioli una , luda Apofioli 
unz , & Apocalypfts loannis Apofioli. Si quis autem libros ipfos integros cum 
.omnibus fuis partibus ,prout in Ecclejia Catholica legi confueuerunt, & in uc- 
teri uulgxta latina-editione habentur , profacris , & canonicis non fufceperit; & 
traduiones prxdiclas fciens , & prudens tempferit ; anathemafit. Omnes itaque 
intelligant ,quoordine ,& uiaipft Synodus , poji iacluw fidci confefiionis 
fundamentum ,ftt progreffura , & quibus potifiimum teJHmonijs ,ac prxji— 
diis in confirmandis dogmatibus , & inflaurandis in Ecdefia moribus , fit 
ufu ra. 

Decretum de ecUtione, & ufu facrorum librorum. 

INSVPER eadem facrofancia Synodus confiderans non parum utilita- 
tis accedcre\ pojfe Ecclefw Dei ,fi ex omnibus Utinis editionibus,qu£ circumfe- 
runtur tfacrorum librorum ,qu#nam pro authentica habendafu , innotefcat ; 
ftatuit , & declarat ,ut hx,c ipfa uetus, & uulgata editio , qux longo tot fa — 
culorum ufu in ipfa Ecclefta probata eji , in publicis teclionibus ,diJputatio- 
nibus , prxdicationibus , & expofitionibus pro authcntica habeatur ; & ut ne- 
mo illam reijcere quouis pratextu audeat , uel pr&fumat. 

PRABTEREA, ad coenenda pctulantia ingcnia , decanit , ut ne- 
mo fuA prudentti innixus , in rebus fidei , & morum ad adificatio— 

B 2 




S E S S I O 

nem dofirin* Chrifliamepertinentium ,facram fcripturamad fuot fenfuscon- 
torquens , contra eumfenfum , quem tenuit , & tenet fancla Mater Ecclcfia , 
cuius efl iudicare de uerofenfu,& interpretatione fcripturarum fantlarum , aut 
etiam contra unanimem confenfum Tatrum, ipfam fcripturam facram interpre- 
tari audeat , ctiamfi huiufmodi interpretationes nullo unquam tempore in luce 
edendxforent. Qui contrafecerint,per Ordinarios declarentur,& poznis a iu~ 
re fiatutis puniantur. 

Sed & imprejjoribus modum in hacparte , ut parefl , imponere uolens , qui 
iam fme modo , hoc efi , putantes fibi licere quidquid libet fine licentia fuperio- 
rum tcckfiaflicorum , ipfos facra fcriptura libros , & fuper illisannotationes, 
& exfofitiones quorumlibet indijferenter,fape tacito, f<epe etiam ementito pra 
lo, & ,quod grauius efl ,fine nomine aucloris imprimunt ; alibi etiam impreffos 
libros huiufmodi temere uenales habent: decernit , & fiatuit , ut poflhac facra 
fcriptura , potifimum uero hac ipfa uetus* & uulgata editio , quamiemendatij- 
fime imprimatur : nulliq. liceat imprimere , uet imprimi facere quofuls libros de 
rebus facris fine nomine aucloris : neque illos in futurum uendere ,autetiam 
apudfe retinere , nifiprimum examinati ,probatiq.fuerint ab Ordinario ,fub 
panaanathematts ,&pecunict in Qanone Concilij nouifiimi Lateranenfis appo- 
ftta* ttfi regulares fuerint , ultra examinationem , &probationem huiufmodi , 
licentiam quoque a fuis fuperiqribus impetrare teneantur, recognitis pereos li- 
bris , iuxta formam fuarum ordinationum.Qui autemfcripto eos communicat , 
uel euulgant,nifi antea examinati probatiq. fuerint , eijdempoenis fubiaceant , 
quibus imprejjores. Et qui eos habuerint,uel legerint, nifi prodiderint auclorem, 
pro autloribus habeantur. Ipfa uero huiufmodi librorum probatio in fcriptis de- 
tur , atque ideo infronte libri , uelfcripti , uel imprefii , authentice appareat : 
idq. totum , hoc eft ,& probatio , & examengratis fiat , ut probanda proben- 
tur , & reprobentur improbanda. Toft hxc^temeritatem illam reprimere uolens, 
qua adprofana quaque conuertuntur , & torquentur uerba , & fententU fa- 
crafcriptura, ad fcurrilia fcilicet , fabulofa , uana, adulationes , detracliones j 
fuperftitiones , impias & diabolicas incantationes , diuinationes , fortes , libellos 
etiamfamofos ; mandat , & pracipit ad tollendam huiufmodi irreucrentiam,& 
contemptum,nede cetero quifquam quomodolibet uerbafcripturafacra ad hcec, 
& fimilia audeat ufurpare; utomnes huius generis homines temeratores , & 
uiolatores uerbiDei , iuris , & arbitrij pcenis per Epifcopos coerceantur. 

indiUio futura Sefiionis. 

Item httc facrofanfla Synodus fiatuit , & decernit ,proximamfuturam Sef» 
fionem tenendam , & celebrandam efjeferia quinta , poft facratifiimum fefium 
proximum Tcntecofles, y 

Sefio 






IX 



S E S S I O Q_V I N T A 




CELEBRATA DIE XVII 

M E 1* S I S I V N I I, 

M . T> * X l V I. 

Decretum cte peccato originali; 

T fides noftra Catholica,fine qua impofiibile efl placere Deo, 
purgatis erroribus y infua finceritateintegra, & iUibataper- 
maneat ; & ne populus Chriflianus omni uer.to doclrinacir-r 
cumferatur ; cum ferpens ille antiquus , humani generis perpe- 
tuus hoflis , interplurima mala , quibus Ecclefia Dei his no— 
flris temporibus perturbatur , etiam depecfato original\,eiufq. 
remedio nonfolum noua ,fed uetera etiam difiidia excitauerit : facrofancla cecu- 
menica, &generalis Tridentina Synodus , in Spiritufanclo legitime congrega 
taypraftdentibus in ea eisdem tribus Apoflolic& Sedis legatis , iam ad reuocan- 
doserrantes , & nutantes confirmandos accedere uolens*, facrarum fcriptura- 
rum , & fanclorumVatrum ,ac probatifiimorum Concf&nrum teflimonia , & 
ipfius Ecclefixiudicium > & confenfum fecuta , hac diHpfo peccato originali 
flatuit , fatetur, ac declarat. 

Si quis non confitetur, primum hominem jidam cum mandatum Dei in Va- 
radifo fuiffet tranfgreffus , flatim fantlitatem , & iuftitiam , in qua conftitutus 
fuerat, amifijfe, incurrijfeq* per offenfam pr maricationis huiusmodi iram,& i'n 
dignationem Dei,atqueideo mortem,quamantea illi comminatus fuerat Deus, 
Z? cum morte captiuitatem fub eius poteflate, qui mortis deinde habuit imperi- 
um, hoc eflDiaboli, totumq. Adamper illam prceuaricationis ojfenfam , fecun- 
dum corpus , & animam in deterius commutatum fuijfe ;anathemafit* ' 

Si quis jida prauaricationem fibi foli , & non eiuspropagini afferit nocuiffe; 
& acccptam a Deo fantlitatem, & iuftitiam, quam perdidit , fibifoli , & non 
nobis etiam eum perdidijfe ;aut inquinatum iUum perimbedientix, peccatum , 
mortem, & pcenas corporis tantum in omnegenus humanum transfudijfe , nvn 
autem &peccatum, quod mors dft anim<e : anathemafit : cum contradicat jlpo 
flolo dicenti :Ver unum hominem peccatum intrauit in mundum, &perpecca 
tum mors : & ita in omr.es homines mors pertranfiit , in quo omnes pec— 
cauerunt. 

Siquis hocAd&peccatum , quod&rigine unum eft, & propagatione,non imi 
tatione transfufum omnibus , inefl unicuique proprium , uelper humanx natu- 
xa uires ,uel per aliud remedium afferit tolli > quampermeritum unius mediato- 



, S E S S I O 

tis Domininoftrileftt Chrifti ,quinos Deo reconciliauit in fangulne fuo , fa~ 

f>n&H ™*fc clns nobis iuftitia, fanclificatio , & redemptio ; aut negat ipfum Cbri/ii lefti 
tneritnm per baptifmi facramentum informa Ecclefia rite coUatum,tam adultis 
quam paruulis applicari-.anatbema fiuquia non efl aliud nomen fub ccelo datum 
bominibuf,in quo oporteat nosfaluoi fieri. unde illa uox: Ecce agnus Dei:Ecce 
qui toUit peccata mundi.Ztilla: Qjjicumque bapti-^ati efiis,Cbriflum induiflis, 
Si quis paruulos recentes f ab uteris matrum bapti^andos negat , etiamfi fue- 

_ ,. f I rintfa bapti^atis parentibushrti ; autdicit inremiflionemquidem peccatoru eos 
' *f r bapti^ari , fed nihil ex Adam trahere originalis peccati, quod regenerationis la- 

uacro necejfe fit expiari ad uitam <eternam confequendam ; undefit confequens, 
ut in eis forma Baptifmatis , in remifiionem peccatorum non uera , fedfatfa in- 
teUigatur : anathema ftt : qnomam non aliter inteUigcndum efl id,quod dixit 
hpoflolus : Ver unum bominem peccatum intrauit in mundum , & perpecca- 
tum mors: & ita in omnes bomines morspertranflit,in quo omnes pcccauerunt: 
nifl quemadmodum Ecclejia Catholica ubique diffufa femperintellexit. propter 
hanc enim regulam fidei ex traditione hpofloiorumeiiamparuuli, quinihilpec- 
catorum infemetipfis adbuc committere potuerun^fin remiflionem peccatorum 
ueraciter bapti%antur ,utin eis regeneratione mundetur ,quod generatione cotra 
xerunt. Tsljfl enim quis renatus fuerit ex aqua , & Spiritu fanclo , nonpotejfin 
troireinregnumDei. 

Siquisfper lefu chrifli Domininoflrigratiam ,quain Baptifmate confertur, 

/ Bflp/t'-i' reatum originalis pcccati remitti negat; aut etiam ajferit non toUi totum id,quod 
tieram , & propriam peccati rationem balfet ;fed illud dicit tantum radi ,aut 
non imputari : anathema flt. in renatis enim nihil odit Deus, quia nibil efl dam 
nationis ijs ,qui uere confepultifunt cum Chriflo per baptifma in mortem: qui 
' nonfecundum carnem ambulant , fed uetcrem hominem exuentes & nouum , 
quifecundum Deum creatus efl , induentes , innocentes ,immaculati,puri , in- 
noxii , ac Deo dilecli , cffefiifunt , b&redes quidem Dei , coh<x.redes autem Cbri- 
fii, ita ut nihil prorfus eos ab ingreflu coeli remoretur . Manere autem in ba — 
fti^atis concupifccntiam , uel fomitem , bacfancla Synodus fatetur , &fentit: 
quacumad agonem rclicla flt , nocere non confentientibus , fed uiriliter per 
Cbrifii Jefttgratiam repugnantibus non ualct : quinimmo qui legitime certaue~ 

? ^l >wrr r ** ' c oronabitur.Hanc concupifcentiam , quam aliquando Apoflolus peccatum 
7 ~$f'bK<*A* a ppell*t,fancla Synodus declarat Ecclefia Catholicam numquam intellexiffe pec 
\ u4 [^ ' catum appeUari , quod uere,& proprie in renatispeccatuflt, fed quia ex peccato , 
eft, & adpeccatuminclinat.fi quis autem contrariumfenferit ;anathemaflt. 

Declarat tamen hxc ipfa fancla Synodus, non ejfe fu<e intentionis comprehen 
dcrein boc decreto ,ubi de peccato originali,agitur,beatam & immaculatam uir 
ginem Mariam,Dei genitricem; fed obferuandas effe conflitutipncs felius recorda 
tionis Xyfli Tapaquarti,fub ptxnis ineis coflitutionibus contetis ,quas innouat* 



o 



0_ V I N T A. ix 

Decrctum^ereformatione. Cap. I. 

E A D E M facrofancla Synodus f pusfummorumTontificum,&probatorum 
Conciliorum conflitutionibus inbxrens ,edfq. ampletlcns, & illis adijciensfne 




'.cclefiis, in quibus pr&bcnda , aut praflimonium , feualiud quon 
cupatum flipendium pro lecloribus facrcc theolo^i.€ deputatum reperitur, Epifco- 
pi , Archicpifcopi , Trimates , & alii locorum Ordinariieos , qui pr.tbendam , 
autpraeflinonium , feu flipendium bniufmodi obtinent , ad ipfius facrx fcriptu- 
r& expofitionem 9 & interpretationem per fe ipfos,fiidoneifuerint,alioquin per 
idoneum fubflitutum ab ipfis Epifcopis , Arcbiepifcopis , Trimatibus , & aliis 
locorum Ordinariis eligendum , etiamper fubtraclionem fruUuum ,cogant , & 
compellant. Decetero uero pr<ebenda,pr<eflimoniu?n, aut flipendium buiufmodi 
non nifi perfonis idoneis , & quteper fe ipfos id munus explicare poflint, confe^gfy n ' 
rantur: & aliter facla prpuifio nullafit- & inualida. ln ecclefiis autem Metro- i^^ J ' Soja 
politanis , uel Catbedralibus ,fi ciuitas infignis , uel populofa, ac etiam in col-^ Svnj*htYir 
legiatis exiflentibus in aliquo infigni opido , etiam nullius diacefis jfiibi Clerus 
fiumerofus fuerit fubi nullaprxbenda , aut praflimonium ,feu flipendium bu- 
iufmodideputatum reperitur ,prd>enda quomodocunque ,prxterquam ex caufa 
refignationis fprimo uacatura,cui aliud onus incompatibile iniuntlum nonfit,ad 
cum ufum ipfo fatlo perpetuo conflituta , & deputata intelligatur* Et quatenus 
in ipfis eccleftis nulla , uel nonfufficiens prabenda foret , Metropolitanus<, uel 
Epifcopusjpfe per aftignationem frutluum alicuius fimplicis beneficii , eiufdem 
tamen debitis fupportatis oneribus , uel per contributionem beneficiatorum 
fua ciuitatis , & diacefis , uel alias prout commodius fieri poterit , de Ca- 
pituliconfilio ita prouideat , ut ipfa facra fcriptura lecliohabeatur , itata- 
menutquACumque alicc letliones ,uel confuetudine ,uel quauis aliaratione 
^iflituta ,propter idmigmefMitermittantur. Ecclefia uero*, quarum annui 
^prouentus tenues fuerint , & ubi tam exigua efl Cleri , & popuU multitudo 3 * j 

ut theologix lefiio in eis commode baberinon pofiit ,faltem magiflrum babe- 
ant ab Epifcopo cum confilio Capituli eligendum ,'qui clericos , aliofq. fcbola- 
res pauperes^grammaticam gratis doceat , utdeitlccps ad ipfa facra fcripturx, 
fludia ,annuente Deo,tranfire pojiint. ideoq. illi magiflro grammatices wi 
alicuius fimpiicis beneficii frutlus , quos tamdiu percipiat , quamdiu in docen- 
do perfliterit , aflgnentur ; dum tamen beneficiumipfum fuo debito nonfra- 
udetur obfequio : uel excapitulari , uel epifcopali menfa condigna aliqu-a mer- 
ces perfoluatur : uel alias Epifcopus ipfe aliquam rationem ineat fu# eccle- 
fi£, & dicecefi accommodam , ne pia b<cc , utilis , atque frutluofa prouifio 
' quouis quafito colore negligatur . ln monafleriis qubque movacborum , 
ubi commode fieri queat , etiam Uttio facra fcripturx bnbeatur . Qua, 

u 4 



S E S S I O 

in refi Abbates negligentesfuerint,Epifcopilocorum, in hoc utSedis Apofiolict 
delegati ,eos ad id opportunis remedus compellant. In conucntibus uero alio- 
rum Kjegularium , in quibus fiudia commode uigere poffunt ,facr & fcriptura le- 
tlio fimititer babeatur : qux. letlioa Capitulis generaiibus , uel prouincialibus , 
afiigrietur dignwribus magifiris. In gymnafiis etiampublicis, ubitam hono- >• 
rifica , & ceterorum omnium maxime neceffaria letlio batlenus infiituta non 
fueriti^eligiofifimorum Trincipum,ac Bjerumpublicarum pietate , & caritate 
ad Catbolictf fidei defenfionem , & incrementum ,fanaq.dctlrin<econferuatio- 
nem , & propagationem inflituatur:& ubiinflitutaforct, & negligeretur , re- 
fiituatur. Et nefubfpeciepietatis impietas diffeminetur ^fiatuit eadem fantla 
Synodus neminem ad buiusmodi letlionis officium tam publice ,quam priua-- 
tim admittendum ejfe , quiprius ab Epifcopo loci de uita , moribus , &fcientia 
examinatus , & approbatus nonfuerit; quod tamen de letloribus in Clauflris 
monacborum non intelligatur, 

C A P V T II. 

DOCENTES uero ipfam facram fcripturam dum publice in fcbolis docue- 

rint,&fc\folares, qui inipfis fcbolis ftudent ,priuiiegijs omnibus de perceptione^ 

frufluum , prxbendarum , & beneficiorum fuorum in abfentia a iure communi 

concefiis , pieie gaudeant , & fruantur . Quia uero Cbriflianx, \eipublic& 

, / non minus necejfaria eflpradicatio Euangelij , quam letlio , & boc efl pt&ci- 

jVrmWw* puum Epifcoporum munus ; fiatuit , & decreuit eadem fancla Synodus , omnes 
Epifcopos , JLrcbiepifcopos , Vrimates , & omnesalios ecclefiarum Trdatos te 
neriper fe ipfos , fi legitime impediti nonfuerint , ad pradicandum fanftum le- 
fu Cbrifii Euangelium. Si uero contigerit Epifcopos , & alios pradiflos legi- 
x timo detineri impedimento , iuxta formamgeneralis Concilij uiros idoneos affU 
mere teneantur ad buiufmodipr&dicationis officium falubrittr exequendum.fi 
quis autem hoc adimplere contempferit , diflritia fubiaceat ultioni. ^Arcbipres' 
byteri quoque , Tlebani, & quicumque parochiales , uel alias curam animaru* 

J^ babentes, ecctefias quOcumque modo obtinent, perfe, uel alios idoneos , fi legi- 

timeimpediti fuerint , diebus faltem Dominicis ,& feflis follennibus , plebes 
fibi commiffas ,profua , & earum capacitate pafcant faiutaribus uerbis , do- 
cendo ea , quafcire omnibus neceffarium efiad fatutem;annunciandoq. eis cum 
breuitate, & facilitatefermonis mtia,quaeos declinare , & uirtutes quas fetla 
ri oporteat; utposnam ctternam euadere,& cdefiem gloriam confequi ualeant. 
iduerofi quiseorum praflare negligat,etiam fi ab Epifcopi iurisdicHone qjtauis 
ratione exemptum fe effe pratenderct; etiam fi ecclefta quouis modo exemptx di- 
cerentur , aut alicui monafierio, etiam extra dicecefim exifienti,forfan annex<e, 
uel unita, modo re ipfa in dioecefi fint, prouidapafloralis Epifcoporum fohcitu- 
do nondefit , ne illud impleatur : Taruulipetierunt panem , & non erat qui 



L 



Q_ V I N T A. ij 

frangereteis. Itaqueubiab Epifcopo moniti trium menfium^fyiie muneri fuo 
defuerint y per cenfmm Eccleftaflicas , feu alias ad ipftusEpifcopi arbitrium co 
gantuf y ita ut , etirJhfteific expedire uifumfuerit, exbeneficiorum fruflibus 
alteri , quiidpraflet , honefta atiquamerces perfoluatur y donec principalis ip- 
fe refipifcens officium fuum impleat. Si qua uero parochiales ecdefint reperi- 
antur fubiefla monafterijs in nulla diacefi exiftentibus ,ft Abbates, & regula- 
res Trtlati in prtediflis negligentes fuerinMa Metropolitanis y in quorum pro- 
uincjjs dicecefes ipfaftta funt , tamquam , quo ad hoc y Sedis jLpofiolica delc- 
gatis y compeUantur. neque huiusDecretiexecutionemconfuetudo y uel exemptio, 
aut appellatio , aut reclamatio fiue rccurfus impedire ualeat , quoufque defuper 
a competenti iudice , quifummarie , &folafafli ueritate injpcflaprocedat y co- 
gnitum , & decifum fuerit.F^egulares uero cuiufcumque ordinis y nifi a fuisfu- 
perioribus de uita y moribus , & fcientia examinati , & approbati fuerint , ac 
de eorum licentia , etiam in eccleftis fuorum ordinum , pr&dicare nonpoflinttcu 
qua licentia perfonaliter fecoram Epifcopispr<efentare y & ab eis benediflionem 
petere teneantur , antequampr&dicare incipiant. In ecclefiis uero y quxfuorum 
ordinum non funt y ultra licentiam fuorum fuperiorum , etiam Epifcopi licentia 

habere teneantur ; fine quain ipfis eccleftis non fuorum ordinum nullo modo 
pradkare pofiint.ipfam autem licentiam gratis Epifcopi concedant. 

Si uero y quod abfit y pradicatorerrores y autfcandala diffeminauerit in populum, • 
etiam ftin monaflerio fui , uel alterius ordinis pradicet ; Epifcopus eipradica- 
tionem interdicat. Qjtod ft h&refes pradicauerit , contra eum fecundum iuris 
difpofttionem y aut loci confuetudinemprocedat; etiam ft pr adicator ipfegenera- 
li y uel fpeciali priuilegio exemptum fe effe pratendcret ,quo cafu Epifcopus au- 
floritate jlpofiolica y & tamquam Sedis Apofiolicadelegatusprocedat. Curent 
autemEpifcopi y ne quis prtdicaior , uel ex falfis informationibus , uel alias 
calumniofe uexetur y iuftamue de eis conquerendi occaftonem habeat. 

Caueantpneterea Epifcopi , ne aliquem ueleorum y quicum fint nomine Bje- 
gulares , extraclauflra tamen , & obedientiam religionumfuarum uiuunt;uel 
presbyterorumfacularium , nift ipfts notiftnt y & moribusatquc doflrina proba- 
ti , etiam quorumlibet priuilegiofum pr<etextu y infua ciuitate , ueldiceceft pra- 
dicdre permittant , donec ab ipfis Epifcopis fuper ea re fanfla Sedes Apoflolica 
confulatur ; a qua priuilegia huiufmodi nifi tacita ueritate , & expreffo menda- 
cio ab indignis extorqueri uerifimile non efi . Qjixfiores uero elemosynarij y qui 
etiarn quafiuarij uulgo dicuntur , cuiufcunque condicionis exiftant nullo modo 
necperfe y nec peralium pradicare prafumant , & contrafacientes ab Epifco- 
fis y &'Ordinarijs locorum ;priuilegus quibufcumque non obflantibus , oppor- 
tunis remedus omnino arceantur. 



M 



S E S S I O 

Indiclio futura: Sesfioais. 



Itemhad facrofanfla Synodus ftatuit , & decemit primam fuiuram Sefiio- 
nem tenendam, & celebrandam ejfe^e louis , feria quintapoftfeftum beati la 
cobijipoftoli. ., 

Trorogata deinde fui^fffioaddiem. XIII. menfis 
Ian. M . D . X L V 1 1 . 



SESSIO SEXTA 

CELEBRATA 5 I E XIII 

MENSIS I A N V A R I I, 

M, D. X L V I I. 



DECRETVM DE IVSTIFIC ATIONE. 



PKOOE MIVM 




Vm hoc tcmpore non fme mttltarum animarum iaflura , &■ 
graui ecclefiaftica unitatis detrimento, erronea qutdam difje- 
minataftt de iujiificatione doflrina : ad laudem , & gloriam 
omnipotentis Dei, Ecclefi* tranquiUitatem , & animarum fa- 
lutem,facrofanflaoecumenica , cjrgeneralis Tridentina Syno- 
■ dus , in Spiritu fanflo legitime congregata , prajidentibus in 
ea nomine Sanfliftimiin Chri/io Tatris , & Domini nojiri , DominiTauti di- 
uina prouidentia Tapcetertu' , V^euerendifiimis Dominis, Dominis Io. Maria de 
Monte jEpifcopoTrancJlino, & MarceUotit. S. Crucisin Uierufalem Vres- 
bytero ,fanfl&\pman& Ecclefi<e Cardinalibus, & jipoftolkis de latere Lega- 
tis ; exponere intendit omnibus Chrijii fidelibus ueramfanamq. doflrinam ipft- 
us iuflificationis , quam Sol iufiitia Chriftus lefus fidei nojira auflor, & confum 
mator,docuit, jipoftolitradiderunt, & Catholica Ecclefia , Spiritufanflo fug- 
gerente,perpetuo retinuit;diftriflius inhibendo,ne deinceps audeat quifquam ali- 
ter credere t pr<&dicare,aut docere,quam prafenti Decretoftatuitur, ac declaratur. 

Dc naturas , & legisadiuflificandoshominesimbecillitate. Cap. Hl, 

Ttimum declarat fanfla Synodus ad iuflificationis doflrinam probe , & fm 
c ere inteUigendam , oportere, ut unufquisque agnofcat, & fateatur, quod cum 
gtnnes homines in ffyuarkatione M* innocentiamperdidijfent ; fatli immun- 



S B X T A. 14 > 

di, &y ut Apofiolus inquit , natura filij ira, quemadmodum in Decreto de pec 
cato originali expofuit , ufqueadeo ferui erant peccati, & fub poteflate Diabo 
li dc mortis, ut non modo gentesper uim natura, fed ne \udd quidem per ip- 
fam etiam litteram legis Moyfi, inde liberari, aut furgere poffent ;tametfi in eis 
liberum arbitrium minime extinclum effet, uiribus licetattenuatum, & inclina 
tum, 

De difpcnfatione, &myfterioaduetftusChrifti. Cap. II. 

QJofaclum efi, ut cdeflis pater ,pater mifericordiarum , & Deus totiu* 
confolationis , Cbriflum lejum filiumfuum , & ante legem , & legis tempore 
multis fanclis patribus declaratum , ac promiffum, cum uenit beatailla pleni- 
• tudo temporis , ad homines miferit,ut & ludccos, quifub legeerant , redime- 
ret ; & gentes , qua non feclabantur iuflitiam, iuflitjam apprebenderent ; at- 
que omnes adoptionem filiorum reciperent. Hunc propofuit Deus propitiatorem 
perfidem in fanguine ipfius pro peccatis noflris , nonfolum autempro nojiris 3 
fed etiam pro totius mundi. 

Q_uiper Chriftum luflificantur. Cap* III. ..••'" 

Verum , etfi iile pro omnibus mortuusefl, non omnes tamen mortis eius be* 
tieficium recipiunt , fed ij dumtaxat , quibus meritum pafiionis eius communica 
tur . namficut reuera bumines nifi ex fcmine jLd& propagatinafcerentur , non 
nafcerentur iniufli ; cum ea propagatione , per ipfum dum concipiuntur , pro— 
priam iniuflitiam contrahant : ita nifi in Cbriflo renafcerentur , numquam iufli 
ficarentur; cum ea renafcentia per meritum pasfionis eiusgratia,qua iuftifiunt 3 
illis tribuaiur . Tro boc beneficio jlpofiolus gratias nos jemper agere hortatur 
Tatri, qui dignos nos fecitin partem fortis fanclorum in lumine, & eripuit de 
potefiate tenebrarum , tranflulitq. in regnumfilij dileclionis fu& : in quo babe-> 
mus redemptionem, & remiftionem peccato/um. 

lnfinuaturdefcriptioiuftificationisimpii j & moduseiusin 
ftatu gratiae. Cap. IUI. 

Qjtibus uerbis iuflificationis impij defcriptio infiriuatur , ut fit translatio ab 
to flatu , in quo homo nafcitur filius primi ^Adx, in flatum grati<e, & adoptio- 
nis filiorum Dei perfecundum jldam, lefum Chriflum , faluatorem noflrum . 
qu&quidem translatio pofl Euangelium prornulgatum ,fine lauacro regenera- 
tionis , aut eius uoto fieri non potefi : ficut fcriptum eft :T>{jfi quis renatus 
fueritexaqua,& Spiritu fanclo, non poteji introire m regnum Dei. 



s e s s i o 

De neceffitate pracparationis ad iuftificationem in adultis , 
&uade fit. Cap. V. 

Deelarat praterea, ipfius iuftificaticnis exordium in adultis aDeiper Cbri^- 
flum Iefum pr&uenientegratia fumendum ejfe , bocefl , ab eius uocatione , qua 
nullis eorum exiflentibus meritis uocantur;ut,qui per peccata a Deo auerfi erant» 
per eius excitantem atque adiuuantem gratiam ad conuertendum fe adfuam ip- 
forum iuflificationem, eidem gratia libere ajfentiendo , & cooperando , djjonan 
tur : ita ut tangente Deo cor bominis per Spiritus fancli iUuminationem , neque 
bomo ipfe nibil omnino agat , infpirationem illam recipiens> quippe qui illam & 
abijcere potefl : neque tamenfine gratia Dei mouere fead mflitiam coram illo 
libera fua uoluntate poflit . undein facris litteris cum dicitur : Conuertiminiad 
*me i & egoconuertar aduos : libertatis noflrd admonemur. Cumrejpondemus: 
Conuerte nos Domineadte , & conuertemur : Dei nosgratia praueniri con— 
fitemur. 

Moduspraeparationis. Cap. VI. 

Diflonuntur autem ad ipfam iuflitiam , dum excitati diuinagratia, &adiuti 3 
fidem ex auditu concipientes , libere mouenturjn Deum t credentes uera effe>qu& 
diuinitus reuelata>& promijjafunt, atqueillud in primis 3 a Deoiuftificariimpili 
peir gratia eius 3 per redemptionem, quaeft in Cbriflo lefu : & dum peccatores fe 
effeintelligentes y a diuina iuftiti<etimore,quoutiliter concutiuntur 3 ad confide- 
randam Dei mifericordiam fe conuertendoyin Jpem erigunpur, fidentes Deum fibi 
propter Cbriftum propitium fore; illumq. tamquam omnis iuftiti<e fontem dili- 
gere incipiunt : acpropterea mouentur aduerfus peccataper odiumaliquod , & 
deteftationem; boc eft,per eam ■ptenitentiam^quam ante Baptifmum agi oportet: 
denique dum proponunt fufcipere Baptifmum , incboare nouam uita s & feruare 
diuina mandata.De bac difpofitione fcriptum eft : Uccedentem ad Deum opor- 
tet credere quia eft s & quod inquirentibus fe remuneratorfit. Et , Confide fili s 
remittuntur tibipeccata tua. Et s Timor Domini exptUitpeccatum. Et , Vani- 
tentiam agite , & bapti^etur unufquifque ueftrum s in nomine lefu Cbrifli in re 
mifiionem peccatorum ueftrorum s & accipietis donum Spiritus fancli. Et s Eun 
tes ergo docete omnesgentes, bapti%anies eos in nomine Vatris s & Filij,& Spi- 
ritusfancli , docentes eosferuare quacumque mandaui uobis . Denique , Vrapa, 
rate corda ueflra Domino. 

Qjid fit iuftificatio impii J & quae eiuscauffae. Cap. VII* 

Uancdijfofitionem feupraparationem iuflificatio ipfa confequitur; qua non 
efl fola peccatorum remiflio , fed & fantlificatio , & renouatio interioris ho- 
minis per uoluntariam fufceptionem gratU s & donorum . unde homo ex iniufto 
fit mflus s .& ex inimico amicus t utfithxmfecundumjpem uiu aterna . Huiu s 

iuflifi- 



S E X T A 15 

infiificationis cauffa funt , finalis quidem , gloria Dei , & Chrifti, ac uita ater~ 

na : efficiens uero, mifericorsDeus, quigratuitoabluit, & fantlificat ,fignans 

& ungens fiiritu promifiionisfanUo ; qui eftpignus hareditatis noflra: merito- 

ria autem ,dilec!ifiimus unigenitus fuus , Dominus nofler lefuj Chrifius : qui 

cum effemus inimici ,propter nimiam caritatem, qua dilexit nos , fua fanclifi — 

ma paifione in ligno crucis nobis iuftificationem meruit, & pro nobis Deo patri 

fatisfecit : inftrumentalis item , facramentum Baptifmi ; quod eft facramentum 

fideijfine qua nulli umquam contigit iuftificatio : demum unica formalis cauffa 

efl iuflitia Dci ; non qua ipfe iuftus efl, fed qua nos iuftos facit ; qua uidclicet ab 

eo donati , renouamurjpiritu mentis noflrx ; & non modo reputamur , fed uere 

iufti nominamur s &fumus , iuftitiam in nobis recipientes unufquifque fuam fe- 

cundum menfuram^quam Jpiritus fanclus partitur fingulis prout uult,& fecun 

dum propriam cuiufque difpofitionem, & cooperationem. quamquam enim nemo 

pofiitcjfe iuftusy nifi cuimerita pafiionisDomininoftri lefu Chrifti communican 

tur : id tamen in hac impij iuflificatione fit , dum eiusdem fanclipima pafiionis 

merito per Spiritum fanclum caritas Dei diffundituf in cordibus eorum , qui iu- 

fiificantur, atque ipfis inharet. unde in ipfa iuftificatione cum remifiione pecca- 

torum hac omnia ftmul infufa accipit homo per lefum Chrifium , cui inferitur , 

fidem,Jpem, & caritatem-. nam fides , nifi ad eamfies accedat, & caritas, ne- 

que unit pcrfecle cum Chrifto,neque corporiseius uiuum membrum efficit . qua 

ratione uerifiime dicitur , Fidemfine operibus mortuam, & otiofam effe. tt,ln 

Chrifto lefu neque circumcifionem aliquid ualere, neque praputium ;fed fidem, 

qua per caritatem operatur/Hanc fidem ante Baptifmi facramentum ex ^Apofto 

torum traditione cathecumeni ab Hcclefiapetunt,cumpetunt fidem, uitam ater- 

nam prafiantem ; quam fine Jj>e,& caritate fides praftare non poteft . unde & 

fiatimuerbum Chrifli audiunt : Si uis ad uitam ingredi,ferua mandata. Jtaque 

ueram, & Chriflianam iuftitiam accipientes , eam ceu primam ftolam pro iUa 9 

quam Adamfuainobedientiafibi,& nobisperdidit,per Chriftum lefum illisdo- 

natam,candidam,& immaculatam iubentur ftatim renati conferuare,ut eam per 

ferant ante tribunal Domininoftrilefu Chrifti, & habeantuitam aternam. 

Q.uomodointelligatur,impiumperridem, &gratis iu- 
ftificari. Cap. VIII. 

Cum uero Apoftoius dicit , iuftificari hominem per fidem, & gratis ; ea uer- 
ba in eo fenfu inteUigenda funt , quem perpetuus Ecclefia Catholica confenfus 
tenuit , & exprefiit ; ut fcilicet per fidem ideo iuflificari dicamur , quia fides ejl 
humanafalutisinitium,f&damentum,& radix omnis iufiificationis : fine qua 
impofiibile efl placere Deo , & ad filiorum eius confortium peruenire : G ratis 
autemiufiificariideo dicamur, quia nihileorum,quaiuftificationempracedunt % 
fiuefides tfiue opera ,ipfam luflificationis gratiam promeretur ,fi enim gra— 



*% 



S B S S I O 

Ua cfltianocx opcribus:alioquin 3 ut ide Apoflolus inquit 3 gratia ia noeflgratia. 

Contrainanemhaereticorumfiduciam. Cap- IX. 

Quamuis autem ncceffarium flt credere , nequc remitti 3 neque remiffa um- 
quam fuiffe peccata , niflgratis diuina mifericordia propter Chriflum : nemini 
tamen 3 fiduciam 3 & certitudinem remifiionis peccatorum fuorum iatlanti , & 
in ea fola quiefcenti 3 peccata dimitti 3 uel dimiffa effe dicendum efl ; cum apnd 
bareticos 3 & fchifmaticos pofiit effe 3 immo nofira tempeflateflt, & magna con 
tra EcclefiZ Catholicam contentione pradicetur uana h&c%b omnipietate remo 
ta fiducia. Sed neque illud afferendum efl, oportere eos 3 qui uere iuftificatifunt, 
abfque ulla omnino dubitatione apud femet ipfos flatuere fe effe iuftificatos , ne- 
minemq. a peccath abfolui 3 ac iuftificari, nifi eum 3 qui certo credat fe abfolu — 
^tum , & iuflificatum effe ; atque hacfola fide abfolutionem , & iuflificationem 
perfici; quafi quihocnon credit 3 de Dei promifiis 3 deq.mortis 3 & refunellio- 
nis Chrifli efficacia dubitet. nam ficut ncmo pius de Dei mifericordia , de Chrifli 
merito 3 deq. Sacramentorum uirtute 3 & efficacia dubitare debct: fic quilibet 3 dum 
fe ipfum , fuamq. propriam infirmitatem , & indifpofitioncm refpicit 3 defua gra 
tia formidare y & timere poteft ; cum nullus fcire ualeat certitudine fidei 3 cui non 
potcfl fubeffe falfum 3 fegratiam Deieffeconfecutum, 

Deacceptjeiuftificationisincremento. Cap. X, 

Sic ergo iuflificati 3 & amiciDei, ac domeftici fafli , euntes de uirtute in uir- 
tutem 3 renouantur 3 ut Apoftolus inquit 3 dedie in diem : hoc efl mortificando me 
bra carnis fu<s 3 &exhibendo ea arma iuflitix, in fanclificationem 3 pcr obferua- 
tionem mandatorum Dei, & Ecclefiac, inipfa iuftitia per Chrifti gratiam acce- 
pta 3 cooperante fide bo~his operibus , crefcunt , atque magis iuflificantur ; ficut 
jfcriptum cfl : Qui iuflus eft 3 iuftificetur adhuc.Et iterum : Ts{e uerearis ufque 
ad mortem iuftificari. Et rurfus :Videtis quoniam ex operibus iuftiftcatur ho — 
mo 3 & non ex fide tantum.Hoc uero iuftitU incrementum petit fancla Eccle — 
fia , cuntoraf.Danobis Domine fidei 3 jfei, & caritatis augmentum, 

Deobferuationemand , atorum,dequeilliusnece(fitate,& posfibilitate.Cap.X[. 

*Njmo autem , quantumuis iuflificatus, liberumfe effe ab obferuatione man 
iatorum putdre debct : nem\ temeraria illa, & a patribus fub anathemate pro- 
hibita uoce uti , Dei pracepta homini iuflificato ad obferuandum effe impoflibi— 
lia , nam Deus impofUbilia non iubet 3 fed'iubendo monet , & facere quodpofUs, 
& petcre quod non pofUs 3 & adiuuat , utpofiis.Cum mandata grauia non funt; 
cuius iugum fuaue efl , & onus leue . qui enim funtfilu' Dei , Chriflum dili— 
gunt : quiautem diligunt eum 3 ut ipfemet teftatur , fcruant fermones eius.quod 
utiqtte cumdiuino auxilio pmflare poffunt . licct enim in hac mortali uita quan 



^ E X T A \6 

tumuis ptnfli > & iufli in Uuia faltem, & quotidiana , quA etiam uenialia di— 
cuntvir , peccata quandoquefadant , non propterea definuntejfe iufli . nam iu- 
ftoru m illa uox eft & humilis, & uerax: Dimitte nobis debita noflra . quo fit , 
ut iufti ipft eo magis fe obligatos ad ambulandum in uia iuflitix- fentire debeant, 
quo liberati iam a peccato ,ferui autem facli Deo 3 fobrie , iufle , & pie uiuentes 
proficerepofjunt per Chriflum lcfum 3 per quem accejjum babuerunt ingratiam 
iftam. Deus namque fua gratia fetnel iuftificatosnon deferit, nifiabeispriusde- 
feratur. Itaque ncmo fibi in fola fide blandiri debet , putans fidefola fc.baredem 
effe conftitutum , bxreditatemq. confecuturumjetiamfi Chrifto non compatia— 
tur , ut & conglorificetur . nam & Cbriflus ipfe, ut inquit\Apoftolus 3 cum ef- 
fet filius Dei , didicit ex ijs , qu<e paffusefl , obedicntiam;& ccnfkmmatus , fa- 
clusefl omnibus 3 obtemperantibus ftbi 3 cauffa falutis aterna. Tropterea <Apo- 
ftolus ipfe monet iuftificatos dicens : J^efcitis , quod ij 3 qui in fladio currunt 3 om 
nes quidem currunt,fed unus accipit brauium :fic currite, ut comprehendatis. 
Ego igiturfic curro, non quafi in incertum :ficpugno , non quaft aerem uerbe- 
rans ,fed cafligo corpus meum, &inferuitutem redigo : ne forte^cumdijs pra\ 
dicauerim, ipfe_ reprobusejficiar. ItemprinceJsZ^'oflbTorumTelrus:Satagite y 
ui pefBona opera certam ueflram uocationem , & eleclionem faciatis. h<ec enim 
facientes, non peccabitis aliqua^do. Vnde conflat eos ortbodoxa religionis do — 
flrina aduerfari , quidicunt, iuflum inomnibono opere faltem uenialiter pec- 
care, aut , quod intolerabilius eft , pcenas aternas mereri : atque etiam eos , qui 
ftatuunty in omnibus operibus iuftos peccare, fi in illis fuam ipforum focordiam 
exrcitando 3 & fefe ad currendum inftadio cobortando , cum hoc , ut in primis 
glorificetur Deus, mercedem quoque intuentur aternam ;cumfcriptum ftt: In- 
clinaui cor meum adfaciendas iuftificationes tuaspropter retributionem ; & de 
Mofe dicat Apoftolus 3 quod rejpiciebat in remunerationem* 

Prafdeftinationis temerariam prjefumptionem cauendam e/Te.Cap.XII. 

Wjmo quoque quandiu in hac mortalitate uiuitur , de arcano diuina pr&de- 
Jiinationis myflerio ufque adeo prafumere deUet , ut certo flatuat feomnino ejfe 
innumero pradejlinatorum : quaft uerum eJfet 3 quod iuflificatus aut amplius pec 
care non pofiit , aut fi peccauerit , certamfibi refipifcentiam promittere debeat . 
nam nift exjpeciali reuelatione fciri non potefl, quo{Deus fibi elegcrit. 

Deperfeuerantiaemuhere. Cap. XIII. 

Similiter de perfeuerantU munere , dequo fcriptum efl : Qjii perfeueraue- 
rit ufque in finem , bicfaluus eritj quod quidem aliunde haberi non potefl , nifi 
ab^y qui potens efl eum , qui ftat , flatuere , ut perfeucranter flet , & eum, 
qui-tudit , rcflituere : nemo fibi ccvti aliquid abfoluta certitudbte poUkeatur : 
sametft in Dei auxilio firmifiimam J}em collocare , & reponere ornnes debent. 



S E S S I O 

Deusenim , nifi ipft illiusgratia defuerint 3 ficut capit opus bonumjta perficiet, 
operans uelle 3 &perficere. Verumtamen quife exiftimant ftare , uideant ne ca- 
dant 3 & cum timore ac tremore falutem fuam operentur in laboribus s in uigilijs, 
in elemosynis , in orationibus , & oblationibus , in ieiunijs 3 & caftitate.formi- 
dare enim debent 3 fcientes quod in Jpem gloria 3 & nundum ingloria renatifunty 
de pugna 3 quafupereft cum carne 3 cum mundo 3 cum Diabolo ; in qua uiclores ejje 
non pojfunt , nifi cum Dei gratia Apoftolo obtemperent , dicenti : Debitores ju- 
mus non carni , utfecundum carnem uiuamus : fi enim fccundum camem uixe- 
ritis, moriemini : fi autemjpiritufafta carnis mortificaueritis 3 uiuetis. 

Delapfisj &eorumreparatione. Cap.XIIII. 

Qui uero ab accepta iuftificationis gratia perpeccatum exciderunt, rurfus iu- 
flificaripoterunt , cum excitante Deo perpanitentia $acramentum>merito Cbri 
fli ammijfam gratiam recuperare procurauerint . binc enim iuftificatioms modus 
cfl Lapfi reparatio , quam fecundampoft naufragium deperdita gratia tabulam 
fanfti Tatres apte nuncuparunt. Etenim pro ijs 3 qui poft Baptifmum in peccata 
labuntur 3 Cbriftus lefus Sacramentuminftituitpoenitentiaycum dixit : Accipi- 
te SpiritumSanftum :quorum remiferitis peccata , remittuntur eis 3 & quorum 
^wjfciJPMhY- retinueritis , retentafunt.V ndedocendum eft , Cbrifliani bominis pcenitentiam 
r>iMj ?£ Zfr. poft lapfum multo aliamejfe a baptifmali; eaq.contineri non modo ceffationem a 
rtf- a pvi™t*feccatis , & eorum^ deteftationem , aut cor contritum , & bumiliatum , utrum 
etiam eorundem facramentalem confefiionem faltem in uoto , & fuo tempore 
faciendam 3 & facerdotalem abfolutionem:itemq.fatisfaftionemper ieiunia 3 ele- 
mosynas , orationes , & alia pia Jpiritalis uita exercitia : non quidem pro pcena 
aterna, qua uelSacramento , uelSacramentiuoto una cum culpa remittitur , 
fedpro paena temporali : qua , utfacra littera docent , non tota femper , ut in 
Baptifmo fit 3 dimittitur iliis , quigratia Dei 3 quam acceperunt , ingrati Spiritu 
fanftum contriftauerunt 3 &templumDeiuiolarenonfunt ueriti. De quapani- 
tentiafcriptum eft: Memor efto unde excideris: age panitentiam 3 & prima ope- 
rafac. Et iterum : Quafecundum Deum triflitia eft , pcenitentiam in falutem 
flabilem operatur. Et rurfus:Tcenitentiamagite, &facitefruftus dignospani- 
tentia. 

Qjjolibet mortali peccato amitti gratiam fed 
nonfidem. Cap, XV. 

^DVERSVS etiam bominum quorundam callida ingenia, qui per dul- 
cesfermones 3 & beneditliones feducunt corda innocentium,aJJerendum efl 3 non 
modo infidelitate , per quam &^ ipfa fides amittitur, fed etiam quocumqueajio 
mortali peccato , quamuis non amittatur fides , acceptam iuflificationis gramm 
amitti ; diuina legis doftrinam defendendo,qua a regno Dei non folum infideles 

excludit, 



S E X T A. 17 

excludit ,fed & fideles quoque fomicarios, adulteros, molles, mafculorum con 
cubitor.es, fures, auaros s ebriofos,maledicos, rapaces, ceterofq. omnes qui leta- 
lia committunt peccata ; a quibuscu diuinx gratti adiumentoabflinere pojfunt, 
&• pro quibusa Cbrifligratia feparantur, 

De fruclu iuftificationis > hoc eft , dt merito bonorum operum , 
deq.ipfius^mcriti ratione. Cap. XVI. 

^lac igitur ratione iuflificatis hominibus ,fiueacceptam gratiam perpetu§ 
conferuauerint t flueamiJJam recuperauerint,proponendafunt jlpofloli uerba: 
jibundate in omni opere bono,fcientes quod labor uefler non efl inanis in Do- 
mino. non enim iniuflus efl Deus , ut obliuifcatur operis ueflri , & diletlionis , 
quamoflendiflis in nomineipfius.TLt yj^plite amittere confidentiam ueflram , 
qua magnam babet remunerationem. jitque ideo bene operantibus ufque in fi- 
nemj&in Deo flerantibus proponenda efl uita <cterna,& tamquamgratiafi- 
lijsDei per Chriftum lefum mifericorditer promijfa ; & tamquam merces ex 
ipflus Deipromifiione bonis ipforum operibus , & meritis fideliter reddcnda. 
btec eflenim illacoronaiuftitw, quam poflfuum certamen s & curfum repofi- 
tam fibi ejje aiebat Jipoflolus a iuflo iudicefibi reddendam , non folum autem 
fibi ,fed & omnibus, qui diiiqunt aduentum eius ,cum enim iUeipfe Chriflus le 
fuftamquam caput in meimkt* & tamquam uitis in palmites , in ipfos iuftifi- 
catos iugiter uirtutem influat,(}U£ uirtus bona eorum opera femper antecedit,& 
comitatur,& fubfequitur ; & fine qua nullo patlo Deo grata,& meritoria effe 
pofjent : nibilipfis iuflificatis amplius deejfe credendum eji , quominus pleneil- 
lis quidem operibus,qu<c in Deofunt facla , diuinalegi pro buius uita flatu fa- 
tisfecijje,& uitam aternam fuo etiam tempore , fi tamen ingratia decejjerint , 
confequendam, ucrepromeruijfe cenfeantur :cum Chriflus Saluator nofler di- 
cat: Si quis biberit exaqua, quam cgo dabo ei,non fitietin aternum : fed fiet 
in eofons aqua falientis inuitam aternam. Ita neque propria noflra iuftitia 3 
tamquam exnobispropria flatuitur : neque ignoratur, aut repudiatur iuftitia, 
Dei. qu# enim iuflitia noflra dicitur , quia per eam nobis inbxrentem iuftifica- 
mur : illa eadem Dei efl, quia a Deo nobis infunditur per Chriftimeritum.ls^e- 
que uero illud omittendum efl, quod licetbonisoperibus in facris litteris ufque- 
adeo tribuatur , ut etiam qui uni ex minimis fuis potum aqux frigidx dederit , 
promittat Chriflus eum non effefua mercede cariturum : cjr ^ipoflolus teftetur, 
id quod in pr&fentieflmomentaneum, & lcue tribulationii noflt£,fupra modum 
in fSlimitate teternum gloriapondus operari in nobis :abfit tamen , ut Chriflia 
nushomoin fe ipfouel confidat, uel glorietur ,& nonin Domino : cmus tcrnta. 
eflerga omnes homines bonitas, ut eorumu elit effe m crita, qu< £ funt ip fius c/o- 
na. btquia inmultisojjendimus omnes , unufquifquc Jicut mifericordiam , &* 
bonitatcm, ita feueritatem > & iudicium ante oculos babere debet, nequefeip- 

G . 



S E S S I © 

futn aliquis, etiamfinihil fibi confciusfuerit, iudicare'- quoniam omnishomi- 
num uita non humano iudicio examinanda, & iudicanda cfl,fed Dei : quiillu- 
minabit abfcondita tenebrarum,& manifeftabit confilia cordium : & tunc laus 
erit unicuiquea Deo,qui, utfcriptum eft, reddet unicuique fecundum operafua. 
Toft hanc catholicam de iuftificatione doclrinam, quam nifi quifque fideli— 
ter firmherq. receperit , iufiificarinon poterit ; placuit fancla Synodo hos cano- 
nes fubiungere: ut omnes fciant nonfolum quid tenere, & fequi,fcd etiam quid 
nitare, &fugere debeant. 



D E IVSTIFICATIONE. 



C A N O N 




l ! I quis dixerit, hominem fuis operibut, qua ucl per humana natura ui 
\res,uel per legis dotlrinam fiant , abfque diuina per lefum Chriftum 
gratia poffe iuftificari coram D eo ; anathema fit. 



C A N O N II. 

Si quis dixerit, ad hoc folum diuinam gratiam per Chriftum lefum dari , ut 
facilius homo iufte uiuere , ac uitam xternampromereri pofiit ; quafiper libe- 
rum arbitrium fmegratia utrumque,fed agre tamen, & difficulter posfit ; ana- 
themafit. 

C A N O N III. 

Siquis dixerit,fine prmeniente Spiritus fancliinjpiratione, atqueeiusadiu- 
torio, hominemcredere,Jperare,diligere, aut pxnitere pojfe ficut oportet,utei 
iuflificationis gratia conferatur ; anathemafit. 

C A N O N. III7. 

Si quis dixerit, liberum hominis arbitrium a Deo motum , & excitatum ni- 
bil cooperari ajfentiendo Deo excitanti atque uocanti , quo ad obtinendam iufti*- 
ficationis gratiam fe dijponat , ac pneparet, neque poffe dijjentire fi uelit, fed ue 
lutinanime quoddam nihil omnino agere , mereq. pafiiue fe habcre ; anathe-- 
mafit. 

C A N O N V. 

Si quis liberum hominis arbitrium poft ^Ada peccatum amiffum , & extin- 
flumejfe dixerit,autremeffk de folo titulo,immo titulum fine re ,figmentutn 
denique afatana inueclum in Ecclefiam ; a nathema fit% 



J E X T A. l8 

. C A N O N VI. 

Si q'th dixerit, non effe in poteftate hominh, uias fuas malasfaccre, fed ma 
la opera ita, ut bona, Deum operari, non permifiiue folum, fed etiam proprie, 
& per fe,adeo ut fit proprium eius opus non minus proditio luda > quam uo- 
catio Vauli ; anatbemafn . 

C A N O N VII. 

Si quis dixerit , opera omnia , qua ante iuflificationem fiunt , quacumque 
rationefatla fint , uere effepeccata , uelodium Dcimereri, aut, quanto uehe- 
mentius quis nititur fe dijfoneread gratiam 3 tanto eum grauius peccare ; ana- 
thema ftv. 

C A N O N VI 17. 

Siquis dixerit, gebenn* metum ,per quem admifericordiam Deidepeccatis 
dolendo confugimus, uela peccando abftinemus.,peccatum effe , aut peccatores 
peiores facere ; anathemaftt. 

C A N O N IX. 

Si quis dixerit , fola fide impium iuftificari, ita ut intelligat nibil aliud requi* 
ri , quod ad iufiificationis gratiarn confequendam cooperetur, <&• nulla ex par 
te neceffeeffe eum fu&uoluntatis motu pnepatari,atquediffom ; anatbema fit. 

C A N O N X. 

Si quis dixerit , homines fme Cbrifii iuflitia , per quam nobis meruit , iufli- 
ficarij autper eam ipfam formaliter iuflos effe ; anatbema ftt. 

C A N O N XI. 

Si quis dixerit ,homines iuftiHcari uelfola imputatione iuftitiae Chrifli , uel 
fola peccatorum remifione, exclufa gratia, & caritate, qua in cordibus eorum 
per Spiritum fanblum dijfundatur, atque illis inbareat, aut etiam gratiam, qua 
iuflificamur, effe tantumfauorem Dei ; anatbema ftt. 

C A N O N X 11. 

Siquisdixerit ,fidem iuftificantem nibil aliud ejje , quam fiduciam diuina 
mijericordice peccata remittentis propter Cbriflum,uei eam fiduciam folam ejfe 
qua iuflificamur ; anatbema ftt, 

C A N O N X III. 

Si quis dixerit , omnihomini ad remiflionem pcccatorum affequendam ne-- 
ceffariumtfe , ut credat certo, & abfquc ulia bafttatione propria infirmitatis, 

C 2 



8 E S S I O 

& indilpofitionis>peccatafibi cjfe remijfa j anathemaftt. 

CANON XI III. 

Si quis dixerit , hominem a peccatis abfolui, ac iuflificari ex co quod fe ab- 
foluij ac iuflificari certo credat ; aut neminem uere ejfe iuflificatum nifi quicre- 
dat fc effeiuflificatum; et hac fola fideab[olutionem,& iuflificationem perfici; 
anathema fit. 

C A N O N XV. 

Siquis dixerit , hominem renatum } & iuflificatum teneri ex fide ad creden- 
ium, fe certo effe in numero pr&deflinatorum ; anathema fit. 

C A N O N XVI. 

Si quis magnum itiud ufque infinem perfeuerantU donumfe certo habiturum 
abfoluta, & infallibilicertitudinedixerit,nifibocJpeciali reuelatione didkerit ; 
anathemaftt* 

C A N O N Wll. 

Si quis iuflificationis gratiam non nifi pradeflinatis ad uitam contingere dixt- 
rit ;reliquos uero omne% , quiuocantur, uocari quidem,fedgratiam nonaccipe 
re 3 utpote diuina poteflatepradeflinatos admalum ;anathemaftt. 

CANON XVII I. 

St quis dixcrit , Deipr<ecepta homini etiam iuflificato > &fubgratia confli- 
tuto ejfe ad obferuandum impopibilia ; anathemafit. 

CANON XIX. 
Si quis dixerit , nihil praceptum effe in "Euangelio prxterfidem , cetera ejfe 
indiffcrentia, neque pracepta, neque prohibita,fed libera ; aut decem pr&cepta 
nihtl pertineread Chriflianos ; anathemafit. 

C A N O N XX. 

Siquishominem iuflificatum,& quhntumlibet perfeclum dixerit non teneri 
ad obferuantiam mandatorumDei, & Ecdeft<e,fed tantum ad credendum;cjuaft 
uero Euangelium ftt nuda , & abfoluta promifiio uita atertM fine condicione 
obferuationis mandatorum ; anathema ftt. 

C A N O N XXI. 

Siquis dixerit, Chriflum lefum a Deo hominibus datum fuiffe ut redempto- 
*em>Kui fidant, non etiam ut legislatorem,cui obediant ; anathema fit. 



$ E X T A. ip 

C A N O N XXII. 

Si quis dixerit , iuflificatumuel fine Jpeciali auxilio Deiin accepta iuflitU 
perfeuerare pojfe , uel cum eo non pojfe : anathemafit. 

CANON XXIII. 

Si quis bominem femel iuftificatum dixerit ampliuspeccare nonpoffe, neque 
gratiam ammittere , atque ideo eum, qui labitur , & peccat , numquam uere 
fuijfe iufiificatum , autcontra , poffe in\tota uitapeccata omnia y etiam uenialia, 
uitare ,nifi ex fpeciali Dei priuilegio , quemadmodum de beata Virgine tenet 
Ecclefia ; anatbemafit, 

C A N O N Xxillll. 

Si quis dixerit , iufiitiam acceptam non conferuari , atque etiam non augeri 
coram Deo perbona opera ;fed opera ipfa frutlus folummodo ,& figna ejjeiu- 
flificationis adepta , nonautem ipfius augenda caujfam ; anatbema fit, 

C A N O N XXV. 

Si quis in quolibet bono opere iufiumfaltem uenialiter peccare dixerit , aut, 
quod intokrabilius efi , mortaliter , atque ideopcenas aternas mereri y tantumq, 
ob id non damnari , quia Deus ea opera non imputet ad damnationem ; anatbe- 
ma fit, 

C A N O N XXVI. 

Si quis dtxerityiufios non deberepro bonis operibus y qua in Deo fuerint facla, 
expeclare , fierare aternam retributionem a Deo per eius mifericordiam ,& 
lefu Cbrifii meritum ,fi bene agendo , & diuina mandata cufiodiendo ufque in 
finem perfeuerauerint ; anathcmafit. 

CANON XXVII. 

Siquis dixerit , nullum ejfe mortalepeccatum , nifi infidelitatis , aut nullo 
alio , quantumuis graui , & enormi , praXerquam infidelhatis peccato ,femel 
acceptam gratiam amitti ; anatbema fit. 

CANON XXVIII. 

Si quis dixerit , amijfa per peccatum gratia,fimul & fidem femper amitti ; 
aut fidem , qu<s remanet , non effe ueram fidem , licct non fit uiua ; aut eum , 
qui fidem fine caritate babet , non effe Cbrifiianum ; anatbemafit. 



CANON XXIX. 

$iquis dixerit , eum, quipoft Baptifmum lapfus efi , nonpojfeper Dei gra- 



S E S S I O 

tlm refurgere ; aut poffe quidem , fedfola fide amijfam iuflitiam recupcrare ft~ 
ne Sacramento pmitenti* ,proutfanUa \omana,& uniuerfalis Ecclefia a Cbri 
fto domino , & eius Apoflolis edotla , bucufque profeffa efl ,feruauit, & do- 
cuit ; anatbema ftt. 

C A N O N XXX. 

Si quis pofl acceptamiuflificationis gratiam cuilibet peccatori panitenti iu 
culpam temitti , & reatum aternxpcena deleri dixerit y ut nullus remaneatrea- 
tus pan&temporaiis exoluendx ,uelinbocf&culo uelin futuro ,in Vurgato- 
rio , antequam ad regna cdorum aditus patere pofiit : anathema ftt. 

C A N O N XXXI. 

Si quis dixerit , iuflificatum peccare, dum intuitu aternx mercedis bene ope 
ratur ; anatbema ftt. 

C A N O N XXXII. 

Si quis dixerit , bominisiuflificati bona opera ita effe dona Dei , ut non ftnt 
etiam bona ipftus iuflificatimerita ;autipfum iuflificatum bonis operibus , qua\ 
abeoper Deigratiam , & Iefu chrifli meritum , cuius uiuum membrum efl, 
fiunt , non uere mereri augmentum grati* , uitam aternam , & ipftus uita 
atern*,ft tamen in gratia decefferit, confecutionem , atque etiam glorUaug- 
mentum ;anatbemaftt. 

C A N O N XXXIU. 

Siquisdixerit,perbancdotlrinam Catbolicam de iuflificationeafanUa Syno 
do hocprtefenti Decreto exprejfam , aliqua ex parte glorUDei , uel meritis lefu 
Chrifli Domininofiri , derogari , & non potius ueritatem fideinoftr<e,Deidc- 
nique , ac Cbrifli lefugloriam illuflrari ; anatbema ftt. 

Decretum de Reformatione. Cap. I. 

Adem facrofantla Synodus , eifdemVr&fidentibus , & .Apoftolica Se- 
dis Legatis , ad reftituendam collapfam admodum Eccleftafticam difci 
plinam , deprauatofq. in Clero , & Vopulo Cbrifliano mores emen- 
dandos fe accingere uolens , ab ijs , qui maioribus ecclefiisprafunt, initium cen 
fuiteffe fumendum. integritas enim prafidentiumfaluseft fubditurum. Con- 
fttkns itaqueper Domini , ac Deinoftri mifericordiam , prouidamq. ipfms Dei 
in terris Vicarii folertiam omninofuturum ,ut adecclefiarum regimen , onus 
(qu ippe^angelicis bu meris formidandum , qui maxime dignifuerint , quorumq. 
prior utta , ac omnis #tas , a puerilibus exordijs ufque ad perfecliores annos per 
difcipiinx ftipendia ecdefiaftica Uudabiliter acla , teftimonium pr<ebeat,fecun- 




S E X T • A. 30 

dum uenerahiles beatorum Tatrum fanftiones ajfumantur : omnes patriarcba- 
libus y primatialibus ,metropolitanis,& catbedralibus ecclefiis quibufcumque 
quouis nomine ,ac titulo prafeclos monet , ac monitos ejfe uult , ut attenden- 
tes fibi , & uniuerfo gregi , in quo Spiritus fanclus pofuit eos regere Eccleftam 
Dei,quam acquifiuit fanguine fuo , uigilent ,ficut Apoftolus prxcipit , in om- 
mbus laborent , & miniflerium fuum impleant : implere autem illudfe nequa- 
quampojfefciant ,figreges fibicommiffos mercenariorum moredeferant;atque 
ouium fuarum,quarum fanguis de eorum ejtmanibus a fupremo iudicerequi- 
rendus ,cuftodUminime incumbant: cum certifiimum fit non admitti paftoris 
excufationem , filupus oues comedit ,& paftor nefcit.jtc nibilominus quia 
nonnulli , w>d uebementer dolendum efi), boctcmpore reperiuntur , qui pro- 
prix etiamfflutis immemores ,terrenaq.cdeflibus , ac diuinis bumana prtfc- 
rentes , in diuerfis curtjs uagantur , aut in negotiorum temporalium folicitudi- 
ne , ouili dereliclo , atque ouium fibi commifjarum cura neglecla , fe detinent 
occupatos : placuit facrofantla Synodo antiquos canones , quitemporum,atque 
hominum iniuria pene in dijfuetudinem abierunt , aduerfus non refidentes pro- 
mulgatos innouare ; quemadmodum uirtute pr<cfentis Decreti innouat : ac ulte- q^ tfrri*hf n^ 
rius pro firmiori eorundem refidentia , & reformandis inEcclefia moribus , in yJ^i^^x^ 
bunc , qui fequitur , modum flatuere , atquefancire. Si quis a patriarcbali M * 
primatiali, metropolitana ,feu cathedrali ecclefia fibi quocumque titulo, caufa, 
nomine , feuiure commijfa , quacumque ille dignitate , gradu , & praeminen- 
tia prxfulgeat , legitimo impedimento , & feu iuftis , & rationalibus caufis 
cejfantibus ,fex menfibus continuis extra fuam dicecefim morando abfuerit : 
quartx partis frucluum unius anni ,fabric<e ecclcficc, e? pauperibus lociperfu- 
periorem ecclefiaflicum applicandorum pcenam ipfo iure incurrat. Qjtodfiper 
alios fex menfes inbuiufmodi abfentiapcrfeuvrauerit ; aliam quartam partem 
frucluum fimiliter applicandam eo ipfo amittat. Crefccnte uero contumacia,ut 
feueriori facrorum canonum cenfura fubuciatur, Metropolitanus Suffraganeos 
Epifcopos abfentes ,Metropolitanum uero abfentem Sufjragancus Epijcopus anti 
quior refidens ,fubpcenainterdi£liingrejfus ecclejia co ipfo incurrcnda ,infra 
tres menfes pcrlitteras , feu nuncium \pmano T.ontifici denunciare tcneatur : 
qui in ipfos abfentes ,prout cuiufque maior,aut minor contum'acia exegerit ,fu<e 
fupremx Sedis aucloritate animaduertere , & ecclefiis ipfis de Taftonbus utilio 
ribus prouidere potcrit ,ficutin Domino noucrit falubriter exptdire. 
C A P V T II. 

EPISCOPIS inferiores , quauis beneficiaecclefiaflica perfonalem refi- 
dentiam de iure ,fiue confuetudine exigentia , in titulum , Jiue commendam 
obtinentes , ab eorum Ordinarijs , quemadmodum eis pro bono ecclefiarum , ( '* r/ 
regimine , & diuini cultus augmento , locorum , & perfonarum quaiitate "** 
penfata , expediens uidebitur , opportunis ittris kmedijs refidere cogantur ; 

c 4 



J 



S E S S t O 

tiulliq » priuilegidifeu indulta perpetua de nonrepdendo, aut defrutlibus inab~ 
fentia percipiendis,fuffragentur. lndulgentijs uero 3 & dijpenfationibus tempo- 
ralibus>ex ueris,& rationabilibus caufis tantum concefiis , & coram Ordinario 
legitime probandis t infuo robore permanfuris 3 quibus cafibus nihilominus offi- 
ciumjit hpifcoporum , tamquamin hacparte a~Sede Apofiolica delegatorum , 
prouidere ut per deputationem idoneorum Vicariorum,& congruxportionis fru 
tluum afiignationem, cura animarum nullatenus negligaturineminiiquo ad hcc> 
priuilegio > feu exemptione quacumquefuffragante* 

C A P V T III. 

Mcctefiarum Trdati ad corrigendum fubditorum exceffus prudenter ' 3 ac dili- 

e ' r ,,t «^ - \ genterintendant- Etnemo facularis clericus cuiufuis perfonalis 3 uelregularis f 

ww+fyytyttf^ extra mona ftcrium degenSietia fui ordinis priuilegij pratextu y tutus cenfeatur, 

quominuSi fi deliquerit, ab Ordinario loci } tamquamfuper hoc a Sede ^Apofio - 

lica delegatOifecundum canonicas fantliones uifitariipuniri, & corrigi ualeat . 

C A P V T IIII. 

Capitula cathedralium t & aliarum maiorum eccleftarumiiUorumq. perfona, 

nullis exemptionibus , confuetudinibus,fententijs , iuramentis , concordijs , qua 

e rrvAi* !>**> K "" tantum fuos obligent autlores, non etiam fucceffores, tuerife pofiint, quominus 

tjwUftu a £ u [ s zpifcopisj & alijs maioribusTrdatis perfe ipfosfolos , uel illis , quibus 

fibi uidebitur 3 adiunclisj iuxta canonicas fantliones, toties , quoties opus fuerit, 

uifitari,corrigii& emendari y etiam autloritate % Apofiolicajpofiint > & ualeant. 

C A P V T V. 

VjiUi Epifcopo liceat cumfuis priuilegij pratextu pontificalia in alterius dioe 
£ y ».• /;>-.•>' \*'* ce ji exercere, nifi de Ordinarij loci expreffa licentia, & in perfonas eidem Ordi- 
ri laLhid iw <■ A nario fubiecias tantum .fi fecus faUumfuerit , Epifcopus ab exercitio pontifica 
lium, & fic ordinatiab executione ordinumfint ipfo iure fujj>enfi. 

Indi&io futurx Sefllonis. 

Ttacet ne uobis proximam futuram Sefiionem celebrari die louis , feria quin 
ta pofi primam Dominicam fubfequentis Quadragefima,qua erit dies tertia men 
fis Martij ? F^ejponderunt , Tlacet » 



21 



S E S S I O S E P T I M A'. 



CELEBRATA D I E III 



M E N S I S 



M A R T I I, 



D, X L V I I. 



DECRETVM DE SACRAMENTIS. 



PROOEMIYM. 




D confummationem falutaris deiuflificati^ie doBrina,qu&fo 
prwedenti proxima Sefiione uno omnium Tatrum confenfn 
promulgata fuit; confentaneum uifum efl de fanclisfimis Ec 
clefiA Sacramentis agere, per qua omnis uera iuftitia uel in— 
cipit, uelcoepta augetur» uel amiffa reparatur: proptercfjk^ 
crofancla oecumenica,& generalis Tritlentina Synodus , in Spi 

ritu fanclo legitime congregata ,pr&fidentibus in ea eifdem J.poflolic& Sedis Le 
' gatis, ad errores eliminandos, & extirpandas harefes, qua circa fanclifiimaip- 

fa Sacramenta hac noflra tempeflate tum dedamnatis olim a Tatribus noftris 

b&refibus fufcitat<e,tum etiam de nouo adinuenta funt,qua CatholicctEcclefia. 

furitati, & animarum faluti magnopere officiunt ;fanclarum fcripturarum do- 

clrinx, jipoflolicistraditionibus, atquealiorum Conciliorum, & Tatrum con- 
fenfui inharendo , hos prafentes canones flatuendos , & decernendos cenfuit: re- 

liquos, qui fuperfunt ad ccepti operis pcrfeclionem,deinceps 3 diuino Spiritu ad- 

iuuante, editura* 



DE SACRAMENTIS IN GENERE. 

C A N O N . I. 

I quis dixerit 3 Sacramenta nou<e legis nonfuiffe omnia a lefu Chriflo> 
Domino noflro, inflituta ; aut effeplura, uelpauciora , quam feptem , 
uidelicet , Baptifmum, Conflrmationem,Eucharifliam, Tanitentiam > 



Extremam unclionem, Ordinem,& Matrimonium ;aut ctiam aliquod horum 
feptem non effe uere,& proprie Sacramentum ; anathemafit. 

C A N O N II. 
Si quis dixerit , ea ipfa noualegis Sacramenta a Sacramentis antiqu<e legis 
moh differre, nifi quia cmmonUfuntalU, & alij ritus externi ;anat]jemafit. 



S E S S I O 
C A N O N III. 

Siquis dixerit, hxc feptem Sacramentaita ejfe interfe paria,utnuUaratio 
ne aiiudftt alio dignius ; anatbema ftt. 

C A N O N II II. 

Si quis dixerit , Sacramenta nou* legis non effe adfalutem neceffaria , fed 
fuperfiua ; &fme eis, aut eorum uoto per folam fidem homines a Deogratiam 
iuflificationisadipifci: licet omnia ftngulis neceffaria nonfmt;anathemafit. 

C A N O N V. 

Si quis dixerit , h<ec Sacramenta propter folam fidemnutriendam inftituta 
fuiffe ; anathema fit. 

C A N O N VI. 

• Si quis dixerit , Sacramenta noua legis non continere gratiam, quam figni- 
ficant; aut gratiamipfam non ponentibus obicemnon conferre, quafifigna tan 
tum externa fmt accepta per fidem gratU, uel iuflitU, & notx, quadam Chri 
fliana profefiionis ,quibusapudhomines difcernuntur fideles ab infideiibus ; 
nnatbemaftt. 

C A N O N VII. 

Si quis dixerit, non darigratiam per huiufmodi Sacramenta femper , & om- 
nibus, quantum efl ex parte Dei, etiam fi rite eafufcipiant ,fed aliquando , &• 
tliquibus ; anatbemaftt. 

CANON VIII. 

Si quis dixerit,per ipfa noutlegis Sacramenta ex opere operato non confcr- 
ri gratiam ,fedfoiamfidem diuinapromiflionis ad gratiam confequendamfujfi 
€ere;anatbemaftt% 

C A N O N IX. 

Siquisdixerit,intribus Sacramentis , Kaptifmo fcilicet , Confirmatione , & 
Ordine, non imprimi characlerem in anima,boc eflftgnum quoddamJpiritale,& 
indelebile, unde ea iterari non poffunt , anatbema ftt. 

C A N O N X. 

%iquis dixerit, Cbriflianos omnesinuerbo , & omnibus Sacrantentis admi- 
niflrandis babere poteftatem ; anatbemaftt % 



$ E P T I M a; aa 

C A N O N XI. 

S* quis dixerit, in miniflris, dum Sacramenta conficiunt , & conferunt, non 
requiriintentionem faltemfaciendi, quodfacit Ecclefia ; anatbema fit. 

CANON XII. 

Si quis dixerit,miniflrumin peccatomortaliexiflentem,modo omnia effentia- 
lia, quaadSacramentumconficiendum,aut conferendum pertinent , feruaue- 
rit, non conficere, aut conferre Sacramentum ; anatbemafit. 

CANON XIII. 
Si quis dixerit, receptos , & approbatos Ecclefia Catbolica ritus in foUenni 
Sacramentorum adminiflrationeadbiberi confuetos, aut contemni, autfine pec- 
cato a miniflris pro libito omitti ; autin nouos alios per quemcumque ccclefia— 
rum Tafiorem mutaripojfe ; anatbemafit. 



DE BAPTISMO. 

C A N O N I. 

I quis dixerit , Zaptifmum loannis babuiffeeandem uim cum $aptifm$ 
Chrijii; anathemafit. 

C A N O N. II. 

S i quis dixerit, aquam ueram, & naturalem non ejfe de necefiitate Kaptifmi, 
ztque ideo uerba illa Domini nofiri lefu Cbrifli;Vjfi quis renatus fuerit ex aqua, 
&j}>iritu fanfto; ad metaphoram aliquam detorferit; anathemafit. 

CANON I 11. 

Si quis dixerit, in Ecclefia Rjrmana , qu<e omnium ecclefiarum mater efl, & 
tnagiftra, non ejfe ueram de Baptifmi Sacramento dotlrinam ; anatbema Jit. 

C A N O N I I 1 1. 

$i quis dixerit ,Baptifmum , qui etiam datur ab hareticis in nomine Tatris s 
& Filtj, & Spiritus fanfli , cum intentione faciendi quodfacit Ecclefia , non 
effe uerum Baptifmum ; anathemafit, 

C A N O N V. 

Si quis dixerit , baptifmum liberum ejje , hoc efl,non neceffarium ad falu~ 
tem i anatbcmafit. 




S E S S I O 

C A N O N VI. 

Si quisdixerit, bapti%atum nonpoffe, etiam fi uelit,gratiam amittere,quan- 
tumcumque peccet , nift nolit credere ; anatbema fit. 

C A N O N VII . 

Si quis dixerit , bapti^atos per Baptifmum ipfitm folius tantum fidei debi- 
toresfieri, non autem uniuerfa legis Cbrifliferuand* : anathema fit. 

C A N O N VIII. 

Si quis dixerhybaptl^atos iiberos effe ab omnibus fan&a Ecclefi* praceptis , 
qua uelfcripta , uel tradita funt ; ita ut ea obferuare non teneantur , niftfe fua 
fyonte illis fummittere uoluerint ; anatbema fit. 

C A N O N IX. 

Si quis dixerit , ita reuocandos effe bomines ad Baptifmi fufceptimemoriam, 
utuotaomnia ,qu<epoflBaptifmum fiunt ,ui promifiionis , in Baptifmo ipfo 
iam facla , irrita ejfe intelligant ; quafi perea & fidei , quam profefii funt, 
detrabatur , & ipfi Baptifmo ; anatbemafit. 

C A N O N X. 

Si quis dixerit, peccata omnia, quce pofi Baptipmum fiunt , fola recordatio- 
ne ,& fidefufcepti Baptifmi uel dimitti , uel uenialiafieri ; anatbema fit. 

C ■ A N O N XI. 

- Si quis dixerit , uerum , & rite collatum Baptifmum iterandum effe illi, qui 
tpud infideles fidem Cbrifii ncgauerit , cum ad ptnitentiam conuertitur ; ana- 
tbemafit: 

CANON X 1 l. 

Si quis dixerit, neminem effe Bati%andum , nifi ea atate , qua Cbrifius bap- 
ti^atus efi , uel in ipfo mortis articulo ; anathemafit. 

C A N O N XIII. 

$i quis dixerit ,paruulos , eo quodaclum credendinon habent ,fufcepto Bap 
tifmo inter fideles computandos non effe ; ac propterea cum adannos difcretio- 
nisperuenerint, effe rebapti%andos;aut pr#fiare omitti eorum Baptifma y quam 
€os non aclu proprio credentes bapti^ari infola fide Ecclefia; anatbema fit. 

C A N O N Xllll. 

4i quis dixerit, buiufmodiparuulos baptiigtos , cum adoleuerint,interrogan 

dosejfe, 




S E P T I M A. 2j 

dos ejfe an ratum habere uelint , quod patrini eorum nomine , dum bapti^aren^ 
tur ,pollicitifunt; & ubife nolle rejponderint ,fuo effe arbitrio rclinquendos ; 
nec alia interim pcena ad Chriflianam uitam cogendos , nifi ut ab EuchariflU , 
aliorumq* Sacramentorum perceptione arceantur ,donec refipifcant; anathe- 
mafit. 

DZ COJlJlKMjtTlO^Z* 

C A N O N, J. 

I quis dixerit ,Confirmationem bapti%atorum otiofam cmmoniam 
jejfe , & non potius uerum , & proprium Sacramentum; aut olim ni- 
_^ hilaliudfuiffe-,quam catechefim quandam,qua adolefcentiaproximi 
Jideifujs rationem coram Ecclejia exponebant ; anathemafit. 

C A N O N II. 

Si quis dixerit , iniurios effe Jpiritui fantlo eos , qui facro Confirmationts 
€hrifmati uirtutem aliquam tribuunt ;anathemafit. 

C A N O N III, 

Si quis dixerit ,fanft<e Confirmationis ordinarium miniflrum non ejfe folunt 
Xpifcopum ,fed quemuis fmpiicen\ facerdotem ; anathemafit. 

DECRETVM DE RBFORMATIONE. 
^Ademfacrofanfta Synodus, eifdem Trafidentibus , & Legatis , incep- 
J tum refidentia , & reformationisnegotium ad Dei laudem ,& Chri- 
1 ! \ fliana religionis incrementumprofequi intendens , ut Jequitur , ftatu- 



tndum cenfuit , falua femperin omnibus Sedis ^ipoftolica aucloritate. 

C A P V T I. 

JL D cathcdralium ecclefiarum regimen nullus , nifi ex legitimo matrimo- , «»iV pj&oJt 
itio natus,& atatematura , grauitate morum ,litterarumq . fcientia , iuxta, oUieh-Ali 
€onflitutionem Mexandri tertvj , qua incipit , Cum in cuntlis , in Concitio La- 
teranenfipromulgatam s praditusaJfumatur. 



K* 



\^ A 1- V A 11. 

i m o , quacumque etiamdignitate,gradu,autpr&eminentiapr&fulgens, £ ,t Wi 
plures metropolitanas , feu cathedrales ecclefias, in titulum, fiue commendam, Xl^JL. 
aut alio quouis nornine contrafacrorum Canonum inflituta, recipere '& fimul 
retinere prxfumat :cum ualde felix fit ille cenfendus ,cui unam eccleftam bene 9 
ac fruftuofe , & cum animarum fibi commijfarim falute regere contigerit. 



t 



S E S S I O 

Q^* autemplures ecclepas contra pnefentis Decreti tenorem nunc detinent ,una , 
quam maluerint,retenta ,reliquas infra fex menfes, ft ad libtram Sedis jlpo- 
ftolica difyofitionem pertineant , alias infra annum dimittere teneantur , alio- 
quin ecclcfixipfa , ultimo obtenta dumtaxat excepta, eo ipfo uacare cenfeantur. 

C A P V T III 

, f Jnferiora benefcia eccleftajiica , prafertim curam animarum habentia , pe r- 
Oujtinf mWt,**?fonis dignis , & habilibus , & qua in loco refidere , ac pcr fe ipfos curam ip- 
fam exercere ualeant , iuxta conjlitutionem jilexandxi terttj , in Lateranenfi, 
quaincipit ; Quia nonnulli ; & aliamGregorij decimi,iiigenerali Lugdunen- 
fi Concilio, quaincipit , licetcanon , editam ,conferantut\aliter autem facla 
collatio ,fiue prouifio , omnino irritetur : & ordinarius collator pcenas confti- 
tutionis Conciliigeneralis , quccincipit, Graue nimis ,fe nouerit incurfurum. 

C A P V T I III. 

Quicumque de cetero plura curata , aut alias incompatibilia benefcia eccle 

kcv^n.u. : ' * >u>r, fiaflica , fiue per uiam unionis ad uitam , feu commenda perpetuce, aut alio quo 

oihnnnt^tjj»*' cunque nomine , & titulo contraformam facrorum Canonum , & prcefertim 

onjm m* i con jii tut i on if \ n nocentii tertii , quccincipit , De multa , recipere , ac fimul re- 

tinere prafumpferit ; beneficiis ipfis,iuxta ipfius conflitutionis dijpofitionem , ip 

fo iure , etiam pxafentis Canonis uigore, priuatus exiftat. 

C A P V T V. 

Ordinarii locorum quofcumque plura curata , aut alias incompatibilia be— 

V hWwW *!*** neficia ecclefiaftica obtinentes, dijpenfationes fuas exbibere diftricle compellant; 

\n wMiku* w*l & *&W procedant iuxta conftitutionem Gregorij decimi , ingenerali Lugduneu 

fuXiUtf fi Conciiio editam , quce incipit, Ordinarii : quam eademfantla Synodus inno- 

uandam cenjet , & innouat , addens infuper , quod ipfi Ordinarii etiam per ido 

neorum Vicariorum deputationem , & congruce portionis frufluum afiignatio- 

nem omnino prouideant , utanimarum cura nullatenus negligatur , & benefi- 

ciaipfadebitis obfequijs minime defraudentur : jippeUationibus , priuilegijs ,<& 

exemptiombus quibufcumque , etiam cum iudicum Jpecialium deputione y & il 

lorum inbibitionibus in pramifiis nemini fuffragantibus. 

C A P V T VI, 



CAw^>r hv^ftx Vnionesperpetuce , a quadraginta annis citrafatlce , examinariab Ordina- 

puncft' cf-fn^n^rijs , tamquama Sede ^Apoftolica delegatis ,pofint : & quct per fubreptionem 

<xue ri*fc uel obreptionem obtentcefuerint , irritadeclarentur. llltuero , quceadiclo tem 

fore citra conceff* t nondum in toto, uel inpartefortita funt effeclum t & qu* 




S E P T I M AT %'j 

deinceps ad cuiufuh inflantiam fient , nift eas ex legitimh , attt alias rationa- 
bilibus caufts coram loci Ordinario , uocatis quorum interefl, u^ificandis , fa- 
clas fuijfe confliterit , per fubreptionem obtenta prafumantur : ac propterea , 
nift aliter a Sede J.pofloiica declaratum fuerit , uiribus omnino careant* 

CAPVT VII. 

Beneficia eccleftaflica curata,qua cathedralibus ,coUegiath ,feu aliis eccUflhy 1W» u i^ 'Ji f ,i P 
uel monafleriis , beneficih ,feu collegih , autpiis locis quibufcumque perpetuo d $v&kwt 
unita , & annexa reperiuntur , ab Ordinariis locorum annis fmgulis uifitentur : 
qui folicite prouidere procurent , ut per idoneos Vicarios etiam perpetuos,nifi 
ipfts Ordinariis pro bono ecccleftarum regimine aliter expedire uidebitur , ab eh 
cum tertU partis frucluum , aut maiori, uel minori , arbitrio ipforum Ordina- 
riorum ,portionc etiamfuper certa re afiignanda , ibidem deputandos , anima- 
rum cura laudabiliter exerceatur : jlppeUatiombus ,' priuilegij s , exemptioni- 
bus,etiam cum iudicum dcputatione, & iUorum inbibitionibus quibufcumque in 
pramifiis minime*fuffragantibus % 

C A P V T VIII. 

Locorum Ordinariieccleftas quafcumque , quomodolibet exemptas, a ufiori- Jrtiiurif i«>«W* 
tate jipoflolicaftngulh annis uifttare tcneantur , & opportunh iurh remedijs ^'"fV «*• 
prouidere , ut , quareparationeindigent ,rcparentur : & cura animarum, fi 
qua iUh immineat , alijfque debitis obfequijs minime defraudentur: jtppeUatio- 
nibus ipriuilegijs, confuetudinibus etiam ab immemorabili tempore prafcripth, 
iudicum deputationibus , & iUorum inbibitionibus penitus exclufts. 

C A P V T IX. 

tAD maioreseccleftaspromotimunus confccrationh infra tempus ,aiure 
flatutum , fufcipiant i & prorogationes ultrafex mcnfesconcejfanuUifuftra- 
gentur. 

C A P V T X. 

l{ON liceat Capitulh eccleftarum, Sede uacantc/wfraannum a die ua- h-»>Hiertf- *n Iwt 
cationh , ordinandi licentiam , aut litteras dimijforias ,feu reuerendts , ut ali- « otjt t *. ,,,:*,, 
qui uocant , tamex iuris communh dijpofiiione , quam etiam.cuiufuis priuilegii 
duf confuetudinh uigore t alicui,qui beneficii ecclefiaflicirecepti } fiuc recipiendi 



1 



LcJwfy 



5 B S S I O 

tccafione arHatus nonfuerit, concederc , p fecus fiat,Capitulum contraucm- 
ens ecclefiafiicQ fubiaceat interdiclo : & fic ordinati ,fi in minoribus ordinibus 
conflitutifuerint, nuUo priuilegio clericali, prafertim in criminalibus , gaude — 
ant; in mahribus uero,abexecutione ordinum, adbeneplacitum futuri Trda- 
tiifmt ipfo iurefujpenfi. 

C A P V T XI. 

i Facultates de promouendo a quocumque,non fuffragentur nifi habentibus le- 
***** gitimam caufam, ob quam a proprijs Bpifcopis ordinari non pofiint , in litteris 
exprimendam ; & tunc non ordinentur, nifiabEpifcopoinfua diacefirefidente* 
autpro eo pontificalia exercente,& ditigenti pr&uio examine. 

C A P V T XII. 

Vacultates de non promouendo, pr&terquam in cafibus a iure exprefiis, con- 
tefia* ad annum tantum fuffragentur. : 

c a p v -t arni. ' V • 

> , . . Tr&fentati ,-feuelecli, uetnominati quibufuis ecciefiaflicis perfonis , etiam 

niorHiitt-M & Sf ^. f ^poflolicj-^jtncjjs y a d quauis eccleftaflica beneficia non inflituantur , 
nec confirmentur,neque admittantur , etiampr&textu cuiufuis priuitegvj , feu 
tonfuetudinis, etiam ab immemorabili tempore prafcripta , nifi fuerint prius a 
locorum Ordinarijs examinati,& idonei reperti. EtnuUus appellationis reme- 
dio fe tueri pofiit, quominus examen fubire teneatur. Trafentatis tame n , ele - 
clis 3 feu nominatis ab Vniuerfitatibus,feu coUegijs generaliuJtudforu exceptts* 

C A P V T XI II I. 

. . . j^ I» exemptorum caufis conflitutio Innocentij i u\,qu& incipit, Volentes , in 

Qrr^iu aI« Ur ■ g enera iiconciiioLugdunenfiedita,feruetur,quameadem facrofantla Synodus 

\*$t*?*r~ ™ V * nnotian dam cenfuit, & innouat ; addendo infuper,quod in ciuitibus caufis mer 

^irr^ cedum,& miferabitium perfonarum,clerici faculares, aut reguiaxes extra mo- 

naflerium degentes ,quomodolibet exempti , etiam fi certum iudicem ,a Sede 

lApoflotica deputatum, in partibus habeant . in alijs uero , fiipfum indicem noti 

habuerint, coram locarum Qrdinarijs, tamquam in hoc abipfa Sede detegatis, 

conueniri, & iuxe medio ad foluendum debitum cogi,& compeUi pofiint: priui- 

legijs , exemptionibus , conferuatorum deputationibus ,& eorum inhibitionibus 

aduerfus pramiffa nequaquam ualituris. 

C A P V T XV. 

Ui*<»biUA. rtfyyyh Curent Ordinarvj, ut hojpitalia quacumque a fuis adminiflratoribus , quo- - 
QYiinvny *•»*♦- cumquc illi nominc cenfeantur, etiam quomodolibet exemptis i fideliter,& diti- 
\AAh* *£ gentcv 



S ,SEPTIMA. 25 

genter, conflitutionis Concilu' Viennenfi , qu# incipit , Quia contingit , forma 
feruata . quam quidem conflitutionem eadcm fancla Synodus innouandam du — 
xit,& innouatjcum derogationibus in eacontentis. 

IndicHo futurzSesfionis. 

Item bac facrofancla Synodus flatuit, & decreuit proximam futuran Sef- 
fionem tenendam , & celebrandam ejje die louis 3 feria quinta pofl fequentem 
Dominicam in Albis 3 qu<e erit uigefima prima menfis jLprilis 3 pt •xfentis anni, 
M . D . XL VI I. 






BVLLA FACVLTATI.S 

TRANSFERENDI CONCILII. 

jlulus Epifcopus 3 feruus feruorum Dei 3 uenerabili fratri 3 Io- 
anni Maria 3 EpifcopoTr<cneflino 3 & dileclis filv\s 3 Marcel- 
lo tit. S. Crucis in Rierufalem, Tresbytero , ac Fjsginaldo S. 
MariainCofmedin Diacono , C ardinalibus 3 noflris & jLpo- 
floiicx, Sedis Legatis de latere 3 falutem 3 & jipofloiicam bene 
diclionem. Rjgimini uniuerfalis Ecclefi<n 3 meritis licet impari- 
bus 3 diJponente Domino, prxfidentes 3 noflri offictj partes ejfeputamus 3 ut,fiquid 
grauius caujfa Rj7p. Chrifliana confiituendum fit 3 id non modo tempore opportu 
no 3 uerum etiamlococommodo 3 & idoneo perficiatur . cumitaque nos nuper , 
poflquam fufpenfionem celebrationis facri cecumenici 3 & uniuerfalis Concilii , 
alias per nos in ciuitate Tridentina ex caufis tunc exprefiis,de uenerabilium fra 
trum noflrorum 3 S. B^. E. Cardinalium confitio & ajfenfu indicli , ex certis aliis 
etiam tunc exprefiis caufis, ufque ad aliud opportunius , & commodius tempus 
per nos declarandum , de ftmili confilio, & y ajfenfu faclam 3 audita pace inter ca 
rifiimos in Chriflo filios noflros , CarolumBjjm. lmperatorem femper jlugu — 
flum, & Krancifcum Francorum Rjzgem Chrifliani[simum,concUiata 3 pari confi- 
lio 3 w affenfu fufluleramus & amoueramus; nequeuntei ipfi, tunc legitime im 
fedhi 3 ad diclam ciuitatem perfonaliter accedere 3 & eidem Concilio interejfe 3 uos , 
noflros 3 & lApoflolica Sedis Legatos de latere 3 in eodem Concilio defimili con- 
ftlio conflituerimus & deputaucrimus , uofq. ad eandem ciuitatem tamquam pa- 
cis angelos deflinauerimus , proutin diuerfis noflris defuper confeclis litteris ple 
nius continetur : !>{os 3 ne tamfanclum celebrationis Concilii huiufmodi opus ex 
incommoditate loci 3 aut alias quouis modo impediatur , autplus debito differa- 
tur, opponune proHidercuoknteSiMotuproprio , & ex certa fcientia , acde 



S E S S I O «• 

bpoftotica poteflatis plenitudine,pariq.confilio etaffenfu,uobisinfimul,aul duo 
bus ex uobis, rcliquo legitirr.o impedimento detento,feu indeforte abfente ,quan- 
documque uobis uidebitur , Concilium pr<editlum de eadem ciuitate Tridentina 
4d qnamcumque aiiam commodiorem } & opportuniorem , feu tutiorem ciuita- 
tem , de qua uobis etiam uidebitur , transferendi , & mutandi : ac illud in ciui- 
tate Jridentinafupprimctidi , & diffoluendi : necnon prxlatis, & alijsperfonis 
Concilij buiufmodi, ne ineo ad ulteriora in ditla ciuitate Tridentina procedant^ 
etiam fub cenfnris,etpanisecclcfiaflicisinbibendi,acidem Conciliumin alia ciui 
tate buiufmodi , ad quam illud transferri & mutari contigerit , continuandi, te- 
nendi,et celebrandi,et ad illud Tr*latos i & alias perfonas Concilij Tridentini bu 
iufmodi etiam fub periurij , & altjsin litteris inditlionis Concilijbuiufmodiex- 
prefiis panis,euocandt,eidemq.fictranslato & mutato Concilio,nomine & auHo 
ritate prxditlis,pr<eftdendi,ac in eoprocedendi,ceteraq.inpr<emifiis,& circa eane 
ceffaria & opportuna,alias iufla priorum uobis diretlaru litteraru continentia et 
tenorefaciendi,flatuendi,ordinan<U,etexequendi,plenam & liberam jipoflolica 
autloritate tenore prtfentium concedimus poteflatem , & facultatem; ratum 
& gratum babituri, quidquidper nos inpramifiisfaftum, flatutum,ordinatum, 
executumue fuerit , idq. fatluri , au&ore Domino ,inuiolabiliter obferuari:Non 
obflantibus conflitutionibus , & ordinationibus jipoflolicis s ceterifq.contrarijs 
quibufcumque. Vjilli ergo omnino bominum liceat banc paginam noflra concef- 
ftonis infringere, uel ei aufu temerariocontra ire.fi quis autem boc attentare 
pr<efumpferit,indignationem omnipotentis Dei,ac beatorum Tetri & Tauli Apo 
fiolorum eius ,fe nouerit incurfurum. Datum B^oma apud S. Tetrum , anno 
incarnationisDominic* M. D. X L 1 1 1 I . VI 1 1. Kal.Mart.Tontificatus 
nofirianm X I. 

Vab. tpifcopus Spol. B. Motta. 



I 



SESSIO OCTAVA 



%6 



CELEBRATA DIE XI 

MENSIS MARTII, 

M . D . X L V I I. 



Decretum de translatione Concilii . 




L A C E T ne uobis decernere,& declarare de buiufmodimor 
bo ex pr^mifiis , & alus aUegatis ita mamfefle \ & notorie 
conflare , ut Vralatiin hac ciuitate flne uit£ difcrimine com- 
morari , & in ea iccirco inuiti minime retineri poflint , & de- 
'beant\ itemq.attento recejfu multorumVrdatorumpoflpro- 
xime prxteritam Seflionem , & attentis proteflationibus alio- 
rum quamplurium Vrdatorum in C ' ongregationibus generalibui faclis ,binc om 
nino timore ipfius morbi abire uolentium , qui iufle detineri non poffunt ,&• 
exquorum difceffu C oncilium uel diffolueretur , uel ex paucitateVrdatorum 
bonus eius progreffus impediretur ; & attento 'etiam imminenti periculo uita , 
& aliis caufisper aliquos exVatribus in ipfis congregationibus allegatis, utpote 
notorie ueris , & legitimis ; placetne uobis fimiliter decernere , & declararepro 
conferuatione , & profecutione ipfius Conciliifecuritate uita ipforum Vralato- 
rum , Concilium ipfum ad ciuitatem Bononia, ueluti ad locum magis paratum, 
falubrem,idoneu y pro tempore transferendum ejfe,& ex nunc transferri,& ibide 
Seftionemiam indiclam t flatuta die , uigefima prima Aprilis, celebrandam effe, 
& celebrari; & fuccefiiue ad ulteriora procedendum ,donec Sanclifimo Do- 
mino noflro , &facro Concilio expedire.uidebitur , ut ad hunc , feu alium lo- 
cum , communicato etiam conftlio cum InuitHjiimo Cafare , CbriflianifiimQ 
Kjege , & aliis regibus ac Vrincipibus Chriflianis , ipfum Concihum reduci 
fofiit , & debeatl 






Bi/Jfronderunt, Vlacet. 



SESSIO NONA 

BONONIAE CELEBRATA 

DIE XXI MENSIS APRILIS, 

M . D . XLVII. 

Decretum prorogationis Sefsioni». 



AEC facrofanUa txcumenica, & generalis Synodus,qua dudum in ci- 
uitatcTridenticongregata crat, nunc Bononiain Spiritu fanclo legiti- 
SJ^HJ me comreiata, prafidentibus in eanomine Santlifimi in Cbriflo Ta- 
tris , & Domini noflri , Domini Taulidiuina prouidentia Tap* tertii , eisdem 
I{euerendifiimis Dominis,D. Io. Maria s Eptfcopo Trxnejlinode Monte ,& 
Marcelbi tit. S. Crucis in Hierufalem, Tresbytero, S. \pmana Ecclefia Car- 
dinalibus s & ^Apoflolicis de latere Legatis ,confiderans quod die undecima men 
fis Martii, prafentis anni, in generali publica Sefione, in eadem ciuitate Tri— 
denti,& in lococonfueto celebrata, omnibusq. agendis de moreperatlis,cx cau- 
fts tuncinflantibus ,urgentibus ,& legitimis , interueniente etiam autloritate 
fanclce Sedis JLpoflolicA,eisdem \cuerendifimis prafidentibus etiam fpecialiter 
conceffa, decreuit, & ordinauit, Concilium ex eo loco in hanc ciuitatem transfe- 
rendum effe, ficuti tranflulh ; itemq* Sefiionem pro prafenti die uigefimuprima 
Jlprilis, illic inditlam,ut de Sacramentorum,& reformationis materijs,de qui- 
bus tratlandum propofuerat, Canones fancirentur , & promulgarentur , in hac 
ipfa ciuitate Bononid celebrari dcbere : confldcransq. , nonnullos cx Vatribus , 
quiin hoc Concilio interejfe confueuerunt,hisfuperioribus, maioris bebdomad(e y 
etiam folemnitatis pafchalis , diebus , inproprijs ccclefiis occupato% , aliquos 
etiam , alijs impedimentis detentos *buc nondum acccfiffe , quos tamen breui 
affuturos jperandum cfl ; ac propterea faclum cjfe, utnon ea, quam fanfta Sy- 
nodus defiderabat, Vrdatorum frequentia\potuerint materi* ipfa Sacramento 
rum , & reformationis examinari , & difcuit: utomnia maturo confllio , cum 
dignitate, & grauitatc debita fiant : bonum , opportunum , & cxpediens cen- 
fuiti cenfetq. Sefiionem pradiclam ,quaboc ipfo die , ut pnefertur , cele--' 
branda crat , ad diem louis , infra otlauam Ventecofles proxime futuram , quo 
ad ipfas materias expedicndas, differendam, & prorogandam effe , quemadmo 
dum differt ,ac prorogat . quam diem & reigcrenda maxime opportunam , & 
Vatribus prafertim abfentibus percommodam, iudicauit, & iudicctt- Hoc tamen 
adicUo : quod terminum ipfum ipfa fantla Synodus , pro eius arbitrio,& uolun 
tate , ficutirebus Concilij putauerit expedire , ctiam in priuata Congregatione 
reftringere ,& imminuere poflit a & ualeat. 



«7 



SfiSSIO DBCIMA 



BONONIAE CELEBRATA 

DIE II MBNSIS IVNII, 



M . D . XLVn, 



Decretum prorogationisSefsionis. 




V A M v I S bacfacrofanfla oscumenica, & generalis Synodus 
Sefionem , quadie uigefima prima menfts J.prilis proxime 
prateriti , fuper Sacramentorum , & reformationis mate- 
rijs,in hac inclita ciuitate Bononid ex Decreto in Vrbe Triden 
tina , in publica Sefione, die undecima menfis Martijpromul 
gato , celebranda erat , proptcr aliquas caujfas , a c prafertim 
propter abfentiam nonnullorum Vatrum, quos breui affuturos Jperabat , ai 
hunc prafentem diem differendam,& prorogandam effe decreuerit : uolens ta- 
men cum ijs , qui non uenerunt , etiam adbuc benigne agere , eadem facrofan- 
6la Synodus injpiritu fanclo legitime congregata , prtfidentibus in ea eifdem 
fanfla Rj>mana JLcclefia Cardinalibus , & jLpofiolica Sedis Legatis , fiatuit, 
& deccrnit Sefionem ipfam , quambac die fecunda mcnfis lunijpncfentisanni 
millefimi quingentefimi quadragefimi feptimi celebrare decreuerat, ad diem Io- 
uis poji feflum J^jttiuitatis beatx, Mari<e Virginis , qu&erit decima quinta 
tnenfis Septembris proxime futuri , quoad pradillas , & alias materias expedi- 
endas , differendam , cjr prorogandam effe , quemadmodum differt , & proro- 
gat:ita tamen , quod profecutio difcuftionis , & examinationis, tam eorum, qua 
ad dogmata, quam adrefcrmationempertinent ; interim non omittatur ,& 
terminum ipfum ipfa fantta Synodus , pro eius libito , & uoluntate , etiam in 
priuatacongregaiione , abbreuiare, & prorogare iibcre pofiit , & ualeat. 

Die XJUI Septem. M. D. XLVII , in C ongregatione generali, Bononiapro 
rogatafuit Sefiio , qu<t futura erat die fequenti , ad beneplacitum facri Con- 
cilij. 

*> 3 




BVLLA RESVMPTIONIS 

CONCILII TRIDENTINIj 

SVB IVLIO III, PONT. MAX, 

Vlius Epifcopus , feruus feruorum Dei, adfuturam reimemo 
riam, Cum adtoUenda religionis noflra difiidia , quain Ger- 
mania longo tempore nonfme totius Chriftiani ordis perturba 
tionc, & fcandalo uiguerunt ; bonum, opportunum, & expe- 
diens efje uideatur,(icuti etiam carifimus in Chriflo filius no- 
fler, Carolm \omanorum lmperator, femper ^Auguftus, no- 
bisper fuas litteras & nuncios fignificari fecit,utfacrum acumenicum genera 
leConciiium per fel. rec. Taulum Vapam i\\ , pradecefforem noflrum , indi- 
tlum , & per nos tunc Cardinalatus honorefungentes, atque ipfius pradecejfo- 
ris nomine,una cum duobus altjs Sanc7<eJ{omana Ecclefice Cardinalibus ipft Con 
cilio prafidentes , inceptum, ordinatum, & continuatum,in quo plures publica 
& folemnes habita fuerunt Seflwnes, pluraq. tam in caufa fidei , quam refor- 
mationis promulgata decreta , multaq. etiam ad utramque caufam pertinentia 
examinata,& difcuffa, adciuitatem Tridentinam reducatur : l^os, ad quos,& 
fummospro teporeTontifices fpeclat generalia Concilia indicere & dirigere ,ut 
Ecclefiapacem, & Chrifliant fidei atque orthodoxe religionis incrementum , 
ad omnipotentis Deilaudem & gloriam procuremus, & quantum in nobis efl , 
tranquillitati ipfius G ermani<e,qu<& fane prouinciaretroatlis temporibus in uera 
religione, acfacrorum Qonciliorum,& fantlorum Tatrum dotlrina excolenda, 
exhibendaq.maximis T 'ontificibus ,Chrifti Rjedcmptoris noftri in terra Vicarifs 
debita obedientia,& reuerentia, nulli Chriflianorumprouinciafuitumquamfe 
cunda,paterne confulamus , fperantes per ipfius Dei gratiam & benignitatem 
futurum, utRjges omnes, acTrincipes Chrifliani, iuflis,pijsq. noflris in hac re 
uotis annuant,faueant ,atque afiiflant : uenerabiles fratresTatriarchas, ^Ar-- 
chiepifcopos , Epifcopos, & diletlos filios jlbbates, omnesq. alios & ftngulos, 
qui de iure, uel confuetudine, uel priuilegio , C onciltjs generalibus intereffe de- 
bent , quofq.idem pradecefjor nofler in fuis inditlionis <& alijs quibufcumque 
defuper confetlis & publicatis litteris, Concdio intereffe uoluit, per uifcera mi- 
fericordia Domini noflri lefu Chrifli, hortamur , requirimus , & monemus , ut 
proximis futuris Kal. Maij, quem diem adipfum Conciliumin eo ,inquo nunc 
reperitur,flatu refumendum & profequendum,pr£uia matura deliberatione ,<&• 
ex certa noflrafcientia, & de jtpoftolk^ autloritatis plenitudine, ac uenerabi- 
lium fratru noflrorum eiufdem Sanc7<eBj)manaEcclefi<t:Cardinalium confilio 
& a ff<-' n f u J ftatuimus, decernimus,& declaramus, inipfa ciuitate Tridenti , le- 



i8 

gitimo ceffante impedimento, conuenire, & fe congregare , ac ipfius Concilii con 
tinuationi & profecutioni, omni mora pofipofita,incumbere uelint . T>{os enim 
operam fedulo daturi fumus, ut eodem tempore, in eadem ciuitate noftri omni- 
no adfint Legati , per quos ,fiper <etatem nofiram , ualetudinemq. , & Sedis 
jLpofiolicx. necefiitates, perfonaliter adejfe nequiuerimus s Spiritu fanblo duce, 
ipfi Concilio prxfidebimus : quacumque ipfius Concilij translatione & fujpenfio 
ne, ceterifq* contrarijs non obfiantibus quibufcumque ,ac prafertim iUis , quat 
idem pradeceffor nofter in fuis litteris pradiflis, quas cum omnibus & fingulis 
in eis contentis claufulis & decretis, in fuo robore permanere uolumus , atque 
decernimus, <&, quatenus opusfit, innouamus, uoluit non obfiare : irritum ni^ 
hilominus dccernentes ,& inane,fi fecus fuper his a quoquam , quauis autlo- 
ritate, fcienter,uel ignoranter ,contigerit attentari.l^uUi ergo omnino bominum 
liceat bancpaginam, nofirorum,bortationis, requifitionis , monitionis ,fiatuti, 
declarationis ,innouationis , uoluntatis, & decretorum infringere,uelei aufu te- 
mcrario contra ire . si^uis autem boc attentare pr&fumpferit , indignationem 
omnipotentis Dei , ac Beatorum Tetri, & Tauli, Apoftolorum eius , fe noue- 
rit iucurfurum . Datum Bj)ma, apudfantlum Tetrum, anno incarnationis Do 
minica. M. D. L. X V 1 1 I. Kal. Dec.Tontificatusnoftrianno primo. 



M, Card. Crefcen. 

Fj)m. Amafms. 



SACROSANCTI 

OECVMENICI, ET 

GENERALIS CONCILII TRIDENTINI, 

S E S S I O XI. 

Q_V AE EST PRIMA SVB IVLIO III, 

PONTIFICI M A X I M O , 

CELEBRATA KAL. MAII. 

M. D . L l. 



Decretum de refumendo Concilio. 




t\e^onderunt , Tlacet. 



Lacet ne uobis ad laudem , & gloriamfanfta , & indiuidu* 
Trinitatis , Tahis, & Filu , & Spiriius fantli , ad incremen 
tum & exaltationem fidei , & religionis Ckrifiian<e ,facrum 
acumenicum, &generale Concilium Tridentinum , iuxta for 
mam, & tenorem litterarum SantJiflimi Domini noflri, refu- 
mi debere , &procedendum cffead ulteriora? 




Indi&io futura: Seffionis. 

Lacet neuobis proximam futuram Sefiioncm babendam , & celebran 
dam effe infuturis Kalendis Septembris ? 
Kjftonderunt , Tlacet. 



*£ 



SESSIO XII. 



CLV A E EST SECVNDA 

SVB IVLIO III, PONT. MAX. 
CELEBRATA DIIPRIMA SEPT. 

M. D . L I . 




Decretum prorogationis Sesfionis. 

^Acrofancla cecumenica, &generalis Tridentina Synodus, m 

Spiritu fanclo legitimecongregata,praftdentibus ineaeifdem 

fantia Sedis jipoflolic& Legato,&7<[jincijs , qua inproxi- 

mepraterita Sefione fequentem bancbodie habendam , & 

ad ulterioira procedendum effe decreuerat, cum ob inclytec Ger 

manic/f. nationis, cuius pr&cipue caufa agitur , abfentiam , ac 

non magnam ceterorum Tatrumfrequentiam procedere hacienus diftulerit , de 

uenerabilium in Chrifto fratrum,& fiiiorumfuorum, Maguntini,& Treuiren 

fis jirchiepifcoporum, ac facri Bj>mani lmperiiTrincipum Eleflorum , & cont 

plurium ipftus, aliarumq . prouinciarum Epifcoporum, fub hanc ipfam diem ad- 

uentuin Dominoexultans, & dignas ipft omnipotentiDeo agens gratias a fir- 

tnamq, fjiem concipiens quam plurimos alios,tam ipftus Germanica, quam alix 

rum nationum Trdatos, & fui officiidebito , & hoc exemplo commotos,pro- 

pediem effe uenturos , futuram Sefionem ad quadrageftmam diem, qutx, erit un- 

decima menfts Oclobris,proximefequentis,indicit,& Conciliumipfum inflatu, 

in quo reperitur , profequendo. Cum in prxteritis Sefiionibus de feptem Sacrx 

mentis noualegis in genere , &inj}eciede Baptifmate ,& Confirmatione de~ 

finitum fuerit , flatuit, & decernit de fanclifiima Euchariftia Sacramento,nec- 

rton, quod ad reformationem attinet, dereliquis, quec ad faciliorem & commo- 

diorem Trxlatorum reftdentiam pertinent , agi & traclari debere; ac monet,& 

hortatur omnes Tatres, ut interim Domini noflri lefu Chrifti exemplo , quan — 

tum tamen humana fragilitas patietur, ieiunijs, & orationibus uacent,ut tan - 

dcm placatus , qui in fecula ftt benediclus , Deus corda bominum ad ucra fua 

fidciagnitionem,&fanft* matris Ecclefta unitatem,ac rccle uiuendi ncmam 

reducere dignetur. 



$ E S J I O XIII. 

CLV AE EST TERTIA 

SVB IVLIO III, PONT. MAX. 
CELEBRATADIE XIOCT. 

M . D . L I • 




Decretum de fancthfimo Euchariftia; Sacramento. 

Acrosancta cecumenica s & generaiis Tridentina Sy- 
nodus t in Spiritufantlo legitime^ congregata t prajidentibus in 
ea eifdemfanBa Sedis Apoftolic& Lerato , & "N unciis , etfi 
in eumfinem , non abjque pceultartfmtm duttu y gubernatio- 
ne conuenerit , ut ueram , & antiquam , defide t &facramen 
tis 3 dotlrinam exponeret ; & ut b&refibus omnibus , & aliis 
grauifiimis incommodis, quibus Dei Ecclefta mifere nunc exagitatur t & in mul 
tas&uarias partes fcinditur t remedium ajferret; boc prafertim iam inde a 
frincipio in uotis babuit >ut flirpitus conuelleret zi%aniam execrabilium crrorum 
& fcbifmatum , quam inimicus borno bis noflris calamitofts temporibus t in do- 
ftrina fidei , ufu , & cultu facrofantla Eucbariftm fuperfeminauit . quam alio 
qui Saluatornofler , in Ecclefiafua, tamquam fymbolum reliquit eius unita- 
tis , & caritatis : qua Cbriflianos omnes interfe coniunblos , & copulatos effc 
uoluit. ltaque eadem facrofantla Synodus fanam , &finceram illam de uenera- 
biliboc, & diuino Euchariflia facramento dotlrinam tradens, quam femper Ca- 
tbolica Ecclefta , abipfo lefu Cbriflo Domino noflro , & eius kpofiolis erudita, 
atque a Jpiritu fantlo , iUiomnem ueritatem in dies fuggerente edotla, retinuit; 
& ad finemufque fteculi conferuabit;omnibus Cbriflifidelibus interdicit t nepofl 
bac defanUiflima Euchariflia aliter credere , docere , aut pradicare audeant x 
quam ut efl , hocprafenti Decreto explicatum , atquedefinitum. 

Berealipra»fentia Dominmoftrilefu Chrifti, infan&ifsimo 
Euchariftia: Sacramento. Cap. I. 

T r in c i p i o docet fantla Synodus , & aperte , ac ftmpliciter profitetur , 
in almofantlaEuchariflia Sacramento, poflpanis , & uini confecrationem , Qo 
minumnoflrum lefum Chriflum uerum Deum, atquehominem, uerefre^aliter, 
ac fubflantialiterfubjpccie lUaru rerum fenfibiiium continerunec enim b&c inter 
fe pugnant , utipfe Saluator nofter femper ad dexteram Tatris in calisaftideat 
iuxta modu exiflendi natmalem;& ut multis nihilominus alqs in locis ,facramea 



DECIMATERTIA. 39 

taliter prtcfens , fua fubflantia nobis aifit , ea exiflendi ratione, quan , etfl uer 
bts exprimere uixpojfumus , pofiibilem tamen ejfe Deo , cogitatione per fidem 
iUuftrata, ajfequi pofjumus, & conflantifiime credere debemus . ita enim maio- 
res noflriomnes , quotquotin uera Cbrifli Ecclefia fuerunt , qui de fantlifiimo 
boc facramentodifferuerunt, apertifiime profefii funt, hoc tam admirabile Sa- 
cramentumin ultima c<ma\edemptorem noflrum inflituijfe ; cum pofl panis , 
uiniq.benediclionem, fe fuum ipfius corpus iUisprabere y ac fuum fanguinem,di 
fertis, ac perjpicuis uerbis teflatus eft . qu<e uerba a fanclis Euangeliflis comme - 
mcrata, & a diuo Vaulopoflea repetita, cum propriam iUam, & apertifsimam 
fignificationem pr&feferant ,fecundum quam a T? atribusinteUetia funt ,indi- 
gnifiimum fane ftagitium efl , ea a quibufdam contentiofts , & prauis hominibus, 
adfitlitios , & imaginarios tropos , quibus ueritas carnis , & fanguinis Cbrifli 
negatur, contra uniuerfum Eccleft<efenfum detorqueri : qu<etamquam colum- 
na, & firmamentum ueritatis, bac, ab impijshominibus excogitata commenta, 
uelutSqanica detefiata eft 3 grato femper ,& memoreanimo pr<eflantifiimum 
boc Chrifti beneficium agnofcens. 

Dcratione inftitutionis fan&isfimihuiusfacramenti. Cap. II. 

Ergo Saluator nofter , difceffurus ex hoc mundo adTatrem , Sacramentum 
boc inftituitj in quo diuitias diuini fui erga bomines amoris udu$effudi%, memo 
riam facicns mirabilium fuorum ; & in illius fumptione colere nosfui memori- 
am pracepitj fuamq . annunciare mortemj donec ipfe ad iudicandum mundum ue 
niat. S umi autem uoluit Sacramentum hoc y tamquamfl>iritalem animarumci 
bum y quo alanturj & confortentur uiuentes uita iUius , qui dixit : Qjti man — 
ducat me , & ipfe uiuetpropter me : tamquam antidotum y quo liberemur a cul- 
fis quotidianisj & apeccatis mortalibus pr&fcruemur . Tignus praterea id effe 
uoluit futura noflroe glori<e,& perpetua felicitatis , adeoq.fymbolum uniusil- 
lius corporisj cuius ipfe caput exiftitj cuiq* nos y tamquam membra artlifiimajfi- 
deij$cij& caritatis connexione aftriclos effeuoluit , utid ipfum omnes dicere— 
musj "Njc effent in llobis fchifmata. 

De excellentia fan&isfima: Euchariftia: fuperreliqua 
Sacramenta. Cap. III. 

Communeboc quidem eft fantlifiima Eucbariftia cum ceteris Sacramentis , 
Symbolum effe rei facra, & inuifibilis gratia formam uiftbilem ; uerum iUud in 
ea exceUens , &fingulare reperitur 3 quod reliqua sacramenta tunc primumfim 
clificandi uim babentj cum quis iUis utitur : ai in Euchariftia ipfe fanclitatis au 
Sorante ufum eft . nondum enim Eucbariftiam de manu Domini jipoftolifufce- 
perant > cum uere tamen ipfe affirmaret corpus fuum ejfe,quodpr<ebebat.& fem 
$er b<ec fides in Ecclefia Dei fuitjftatim poft confecratione ,uerum Domini noftri 



S E $ S I O 

corpus , uerumq. eius fanguinem fub panis , & uinijpecie una cum ipfius ani- 
ma & diuinitate exiflere ,fed corpus quidem fub Jpecie panis , & fanguinem 
fub uinijpecie , ex uiuerborum , ipfum autem corpus fubjpecie uini ,&■ fan- 
guinemfub Jpeciepanis , animamq.fnb utraque,ui naturalis illius connexionis 
& concomitantu, quapartes CbriJliDomini , qui iam ex mortuis refurrexit , 
non amplius moriturus ,interfe copulantur. Diuinitatem porroproptcr admira- 
bilem illam eius cum corpore , & anima hypofiaticam unionem. Qjtapropter ue 
rifiimum efl tantumdem fub alterutra Jpecie , atque fub utraque contineri. to- 
tus enim , & integer Chriflus fub panis fpecie , <& fub quauis ipflus Jpeciei par- 
te, totus itemfub uini Jpecie , & fubeius partibus exiflit, 

Detranfubftantiatione. Cap. 1111« 

(^voniam autem Cbriflus , \edtmptor nofler , corpusfuum id , quod fub 
fpeciepanis offerebat >uere ejfe dixit,ideo perfuafum femperin Ecclefia Deifuit, 
idq.nunc denuo fancla bxc Synodus declarat,per confecrationem panis & uini, 
conuerfionem fieri totiusfubjtantiapanis infubflantiam corporis CbYifiiDomini 
noflri,cjrtotius fubflantiauiniin fubfiantiam fanguinis ems . quaconuerfio con 
uenienter, etproprie afancla Catbolica Ecclefia Tranfubflantiatio efl appellata, 

Decultu, &uencrationehuic fanftisfimo facramento 
exhibenda. Cap. V. 

*2^vi.tvs itaque dubitandi locus relinquitur , quin omnes Cbrifli fideles pro 
morein Catholica Eccleflafemperreceptolatriacultum , quiuero Deodebetur, 
buic fan&ifiimo Sacramento inuenerationeadhibeant. neque enimideo minus 
tfladorandum, quod fuerit a Chrifio Domino , ut fumatur , inflitutum. nam 
illum eundem Deum prafentem adeffe credimus , quem Tater mternus introdu- 
cens in orbem terrarum , dicit : Etadorent eum omnes ^ngeli Dei : quem Ma- 
giprocidentes adorauerunt ; quemdenique in Galilea ab jLpoflolis adoratum 
fuiffe , Scriptura teflatur* Declarat praterea fancla Synodns , pie & religio- 
fe admodu in Dei Ecclefiam induclumfuifie hunc rnorem, utfingulis annispecti 
iiaricjuodam , ejr feflo die pracelfum boc , & uenerabile Sacramentumfmgu- 
lari ueneratione , ac folemnitate celebraretur, utq. in procefiionibus reuerenter, 
& bonorifice illud per uias , & loca publica circumferretur. aquifiimum efl e- 
mmfacros aliquos flatutos ejfe dies,cum Chrifiiani omnes flngulari,acrara qua 
damfignificationegratos,& memores tefientur animos ergacomunem Domi- 
mtm , & Hjdemptorempro tam inejfabili, cjr plane diuino beneficio, quo mor 
tis eius uicloria , & triumphus repr afentatur . atquefic quidem oportuit uitlri- 
cem ueritatem de mendacio, & barefitriumphu agere, uteius aduerfarij in con 
fpetlu tanti Jplendoris ,& in tanta uniuerfc Ecclefia Utitia pofiti,uel debilitath 
&fratli tabefcant , uelpudore affefti , & tonfufl aliquando refipifcant, 

De 



DECIMATERTIA. $i 

Deafleruandofacra? Euchariftia» Sacramento j&ad 
infirmosdefercndo. Cap. VI. 

Coksvetvdo afferuandiin facrario fanBam Eucbarijiiam , adeo antiqua 
efi , ut etiamfaculum Tsljcani Concilij agnouerit . Torro deferre ipfam facram 
Eucharifliam adinfirmos , & buncufum diligenterin eccleftis conferuari,pr<e- 
terquam quod cum fumma <cquitate,& ratione coniuntlum eji , tum mul tis in 
Conciltjs praceptum inuenitur,& uetuftijiimo Catholiae Ecclefiamore eji ob- 
feruatum. QuarefancJa hac Synodus retinendum omnino falutarem hunc , & 
neceffarium morem jiatuit* 

Depr#parationequa? adhibenlkeft jUtdignequisfacram 
Euchariltiam percipiat. Cap. VII. 

S I non decet ad fitcras uUas funcliones quempiam accedere, nifi fanfle;cer- 
te , quo magis fanclitas , & dminitas cdejlis huius Sacramenti uiro Chrijiia- 
no comperta efi , eo diligentius cauere ille debet , ne abfque magna reuerentia , 
etfanclitatead idpercipiendum accedat ,pr &fertim cum iUa plenafomidinis uer- 
ba apud jlpoflolum legamus: Qui manducat , & bibitindigne , iudiciumfibi 
manducat , & bibit , non diiudicans corpus Domini . Quare communicare uo- 
lenti reuocandum eji in memoriam eius pneceptum : Trobet fe ipfum bomo. 
JLcclefiaftica autem confuetudo declarat, eam probationem neceffariam cffe , ut 
nuUusfibi confcius mortalis peccati , quantumuis fibi contritus uideatur, abfque 
pnemijfa facramentali confejlione adfacram Eucharifiiam accedere debeat. quod 
a Chrijiianis omnibus ,etiam ab ijsfacerdotibus , quibus ex officio incubuerit 
celebrare, hxc fancla Synodus perpetuo feruandam effe decreuit, modo non de- 
fitiUis copia confefforis.quodfi , necefiitate urgente , facerdos abfque praui* 
confeflione celebrauerit : quamprimum confitcatur. 

DeufuadmirabilishuiusSacramenti. Caput VIII. 

Qjtoad ufum autem retle,& fapienter Tatres nofiri tres rationes hoc far.Bum 
Sacramentum accipiendidijiinxerunt . quofdam enimdocuerunt facramentaliter 
dumtaxat id fumere, utpeccatores : alios tantum ffiritaliter , illos nimirum , qui 
uoto propofitum illum panem cdefiem edentes ,fide uiua , qu&per dileclionem 
operatur , fruclum eius , & utilitatem fentiunt : tertios porro facramentaliter 
fimul & Jpiritaliter . ki autem funt , qui ita feprius probant , & injiruunt , ut 
uejiemnuptialeminduti ad diuinam hanc menfam accedant. In facramentali att 
temfumptione femperin Ecclefta Dei mos fuit , ut laici afacerdotibus commu- 
nionem acciperent; facerdotes autem celebrantes fe ipfos comunicarcnt: qui mos 
tamquam ex traditione jlpofiolica defcendens , iure , ac merito retineri debet. 
Demurn autem paterno affeclu admonet fanfla Synodus , hortatur , rogat , & 
abfecrat per uifcera mifericordia Deinofiri ,ut omnes & ftnguli, qui Chrijiia- 



S E S S I O 

no nomine cenfentur, in hoc unitatis figno, in hoc uinculo caritatis, in hoc con- 
cordU fymbolo iam tandem aliquando conueniant, & concordent , memoresq. 
tantx maieflatis, & tam eximtf amoris Iefu Cbrifii^Domini nofiri, qui dileclam 
animamfuam in nofir<e falutispretium, & carnemfuam nobis dedit ad mandu 
candum ; h&cfacra myfieria corporis , & fanguinis eius eafideiconflantia , & 
firmitate, ea animi deuotione, ea pietate, & cultu credant , & uencrentur , ut 
panem illum fuperfubfiantialem frequenter fufcipere pofiint,& is uere eis fit 
anima uita, & perpetua fanitas mentis : cuius uigore confortati, ex huius mi- 
fera peregrinationis itinere, ad cdefiem patriam peruenire ualeant, eundem pa 
nem jLngelorum, quem modofub fiuris uelaminibus edunt, abfque ullo uelami 
ne manducaturi. 

Qjioniam autem non efi fatis ueritatem dicere, nifi detegantur, & reftUan- 
tur errores, placuit fancla Synodo hos canones fubiungert,ut omnes, iam agni- 
ta catholica doclrina, intelligant quoque, qu<e ab illis harefes caueri,uitariq* de*- 
bcantk 

D E SACROSAN CTO 
EucbariflU Sacramento . 

C A N O N. J. 

I quis negauerit,in fanb~lifiim<tEuchariflia Sacramento contineri uerc 
realiter , & fubflantialiter corpus , & fanguinem una cum anima, & 
diuinitate Domini nofiri lefu Chrifli, ac proinde totum Chriflum ; fed 
dixerit tantummodo ejje in eo, ut in figno,uelfigura, aut uirtute ; anatbema fit. 

C A N O N II. 

Siquis dixerit, in facrofanclo EucbariflU Sacramento remanere fubflantiam 
fanis, & uini,una cum corpore,& fanguineDomini noflri lefu Cbrifli; nega- 
ueritq.mirabilem illam,& fingularem conuerfionem totius fubflantUpanis in 
corpus, & totius fubflantia uim in fanguinem,manentibus dumtaxat Jpeciebus 
panis, & uini: quam quidem conuerfionem Catholica bcclefia aptifiime Tran 
fubflantiationem appeUat ; anatbema fit, 

C A N O N 111. 

^ Si quis negauerit, m utnerabili Sacramento EuchariflUfub unaquaque fj>c 
cie, &fubfingulis cuiufque fieciei partibut, feparatione fatta, totum Ch rifium 
CQutineri ; anathema fit , 




DECIMA TERTIA: ji 

C A N O N ' II II. 

Si quis dixerit, peracla confecratione,in admirabili EuchariflU Sacramento, 
non ejfe corpus , & fanguinem Domini noflri lefu Qbrifli,fed tantum in ufu, 
dum fumitur, nonautem ante,uelpofl; & in hoflvjs, feu particulis confecratis 3 
qu<e pofl communionem referuantur, uel fuperfunt, non remanere uerum cor- 
pus Domini ; anathemafit* 

C A N O N V. 

Si quis dixerit, uel pracipuum fruclttm fanftiftim& Euchariflia effe remif- 
fionempeccatorum ,uelexeanon alios effeclus prouenire; anathema fit. 

C A N O N VI. 

Si quis dixerit,infancio Eucbariflia Sacramento Chriflum unigenitum Dei 
filium non effe cultu latrU, etiam externo, adorandum ; atque ideo nec fefliua 
peculiari celebritate uenerandum ; neque in procefiionibus fecundum laudabi-- 
letn, & uniuerfalem Ecclefiafanclaritum, & confuetudinem, follemniter cir- 
cumgeflandum,uelnonpublice,ut adoretur ,populo proponendum,& eiusado 
ratores ejfe idolatras ;anatbemafit. 

C A N O N VII. 

Si quis dixerit , non licere facram Eucbarifliam in facrario referuari , fed 
flatim pofi confecrationem aflantibus necejfario diflribuendam,autnon licere,ut 
illa ad infirmos honorifice deferatur;anatbemafit. 

CANON Vlll. 

Siquisdixerit, Chriflum in Euchariflia exhibitum,jpiritalitcrtantum man- 
ducari, & non etiam facramentaliter,ac realiter ; anatbemafit. 

C A N O N IX. 

Si quis negauerii omnes, & fingulos Cbrifli fideles utriufque fexus , cum ad 
annos difcretionis peruenerint , teneri fingulis annis , faltem in Tafchate , ad 
€ommunicandum,iuxta pr<eceptum fanfta matris Ecdefia; anathema fit, 

C A N O N X. 

Si quis dixerit, non licere facerdoti celebrantife ipfum communicare; ana- 
tbema fit, 

C A N O N ?CT. 

Siquisdixerit yfolamfidem ofe fufficientem praparationem ad futnm 
ftnclifiima EuchariflU Sacramentum ;anatemafit, Etnetantum Sacraniem 



\ 



S fi S S I o 

indigne , atqueideo in mortem, & condemnationem fumatur; flatuit, atque de» 
claratipfa fantla Synodus , illis , quos confcientiapeccatimortalisgrauat,quan 
tumcunque etiam fe contritos exiftiment , habita copia Confejforis , necejjario 
prxmittendam effe confefioncm facramentatem. Si quisautem contrarium do- 
cere , pradicare , uelpertinaciterajferere ,feu etiam publice dijfiutando defen- 
dere prafumpferit ,eoipfo excommunicatus exiflat. 

Decretumdereformatione. Cap. I. 

E a d b m fantla Tridentina Synodus , pr&fidentibus in ea eifdem fanfU Sedis 

\ApofiolicoeLegato , & "NJincijs ,intendens nonnulla Jiatuere , qua ad iurifdi- 

ftionem pertinent Epifcoporum , ut , iuxta proximx Sefiionis decrttum , illi in 

commifiis fibi Ecctefiis eo libentius rejideant , quofacilius , & commodius fibi 

*rr n rjL. ' fubieths regere , & in uita , ac fhorum bonejiate continere potuerint ; illudpri 

l Jf j F v * mum eos admonendos cenfet ; utfe Taftores , non percujfores, effe meminerint, 

ful*l*fot atque itapneeffe fibifubditis oportere,ut no in eis dominentur,fed illos ,tamquam 

filios , & fratres , ditigant ; elaborcntque , ut hortando , & monendo ab illici- 

tis deterreant ; ne , ubi deliquerint , debitis eos pcenis coercere cogantur* Q\uos 

tamen,fiquidper humanam fragititatem peccare contigerit , itta jlpoftotiefl 

ab eis feruandaprnceptio : ut iilos arguant , obfecrent , increpent in omni boni- 

tate, &patientia tcumfxpeplus erga corrigendos agat beneuolentia, quam au 

fieritas ; plus exhortatio , quam comminatio ; plus caritas , quam poteftas . sin 

autem ob detiffi grauitatem uirga opus fuerit ; tunc cum manfuetudtne rigor , 

cum mifericordiaiudicium , cum lenitate feueritas adhibeuda efl : ut fine ajperi- 

tate difciplinapoputis falutaris , acnecejfariaconfcruetur; & , qui correclifue- 

rint,emendentur; aut,fi refipifcere noluerint , ceteri,faiubri in eosanimaduer- 

fionis exemplo ,auitijs deterreantur ,cum fit ditigentis , &pii fimul Tafiorh 

ojficium,morbis ouium lenia primum adhibere fomenta ipofi , ubi morbi graui- 

tas ita poflutet , ad ueriora , & grauiora remedia defcendere :fin autem nec en 

quidem proficiant illis fubmouendis , ceteras faltem ouesa contagionis periculo 

liberare. Cum igitur rei criminum plerumque ad euitandas panas, & Epifcopo- 

rumfubterfugiendaiudicia , querelas , & grauamina fimutent ,& appetlatio- 

nis dijfugio iudicis proceffum impediant; ne remedio , ad innocentia prxfidium in 

fiituto adiniquitatis defenfionem abutantur;atque uthuiufmodi eorum callidita 

ti ,& tergiuerfationioccurratur;itafiatuit,& decreuif: In caufis uifitationis ,et 

\f *SL J corretlionis,fmehabiiitatis,et inhabilitatis ,necno criminalibus ,ab Epifcopo,feu 

/yp AQ^tw Ulius in Jpiritualibus Vicario $enerati, ante definitiuam fententiam ^a binterlsi 

A Jtwuw**' cutoria , uel alio quocumque grauamine ,non appetletur : nec Epifcopus , fen 

tyfh ur f yU Vicarius appeUationihuiufmodi,tamquam friuoU, deferre teneatur ; fedea,ac 

quacumque inhibitione , ab appeUationis iudicffemanata , necnon omni ftylo , 

& confuetudine , etiam immemorabili , contraria non obflante, ad niteriora ua- 

ieat 



DECIMA TERTIA, 33. 

leat procedere : nifi grauamen huiufmodi per definitiuam fententiam reparari, 
uel abipfa definitiua appcllari nonpofiit : quibus cafibusfacrorumy&antiquQ 
rum canonum flatuta illibata perfifiant. 

C A P V T II. 

^A. Sentcntia Epifcopi, uel ipfius in Jpiritualibus Vicarjj gencralisfin crimir- 
nalibus appellationis caufa, ubi appellationis locus fuerit n } fi ^Apofiolica auclori ] " l cJ. 
tate in partibus eam commixti coniigerit y Metropolitanoffeuillius etiam Vica-^J] ' 1 ' ^f 
rio in Jpiritualibus generali; autft ille aliqua de caufaju(peclus foret,uel ultra <■ «* '»»nn> 
duas legales dictas diflct, feu ab ipfo appellatum fuerit, uni ex uicinioribus Epi 
fcopisfeu illorum Vicarus, non autem mftrioribus iudicibus committatur. 

C A P V T III. 

%j>u s, ab Epifcopo ,auteius Vicario in fpiritualibus generali, in criminali cau * 
fa,appel!ans,cQra)>i iudicc aaquem appellauit,atla prima inflantU omninopro- H^ u ^'JL 
ducat : & iudex, nifi Hlis uifis,ad eius abfolutionem minime procedat. Is autem, /* ' / /y"* 
a quo appeUatum fuerit, intra.xxx. dics, acla ipfa poflulanti gratis exhibeat : Jj™* 1 * * m 
alioqui abfqueillis caufa appcllationis huiufmodi ,prout iufiitia fuaferit , ter- 
minetur. 

C A P V r II 11. 

Cumuero tam grauia nonnumquam fint delicla ,ab ecclefiafiicis commijpt 
perfonis, ut ob eorum atrocitatem e facris ordinibus deponendce , <gr curiajmt 
tradenda ficculari : in quo fecundum facros canones certus Epifcoporum nume 
rus requiritur ; quosfi omnes adhibere dijficile ejjet, debita iuris executio dijfer- 
retur :fi quando autem interuenire poJfcnt,eorum refidentia intermitteretur:pro 
pterea ftatuit , & decreuit : Epifcopo per fe , feu illius Vicarium in fpirituaii- 
busgeneralem, contra clericum, infacris etiam presbyteratus ordinibus confii- 
tutum ,etiam adi\Huscondemnationem y necnonutrbalem depofitionem;& per 
feipfum ctiam , ad atlualem, atque follemnem degradationem ab ipfis ordini — j^M, f flht h~ 
bus, & gradibus ecclefiafiicis ,in cafibusfm quibus aliorum Epifcoporum pr& jLy\*> a^t 
fentia, in numero a canonibus definito requiritur , etiam abfque illis procedere & 
liceat : adhibitis tamen, <& in hocfibi ajiiflentibus, totidem Ubbatibus , ufum 
mitrx & baculi, ex priuilegio Apoflolico habentibus, fi in ciuitate,aut diacefi 
reperiri, <& commode intereffe pofiint ; alioquin dlijs perfonis , in ecclefiaflica 
dignitate conflitutis ,qux atate graues,ac iuris fcientia commendabiles exiflant. 

C A r V T V. 

Etquoniam pofl ficlas caufas , qu&tamen fatis probabites uidentur , inter- 
ium accidit, ut nonnullieiufmodi gratias extorqueant,per quaspanaillis Epi- 

£ 



S E $ S I O 

fcoporum mfia feueritate infliB<e y aut remittuntur omnino y aut minuunlur ;cum 

non ferendum fit, ut mendacium , quod tantopereDeo difiiicet , non modo ip- 
t , fum impunitum fit, uerum etiam alterius delicli ueniam impetret mentientuiccir 

ty% rt f%*£ co t ut fequitur ,fiatuit y & decreuit -.Epifcopus apud Ecclejiam fuam refi- 
^rt Af* *tf dens y de furreptione , & obrrptione gratia, quafuper abfolutione alicuius publici 
J jl (YauM**' £Yim \ n is , uel dclitli , de quo ipfe inquircrc caperat ; aut remifiione pan<c , ad 
UaywfvA' q Uam crimtnofus per eum condemnatus fuerit,falfis precibus impetratur y perfe 

ipfum,tamquam Sedis Apoflolic* delegatus,etiamfummari<ecognofcat;ipfamq. 

vratiam pojiquam perfalfi narrationem, aut ueri tacitumitatem,obtentam ejje, 
legitme conftiterit; non admittat. 

C A P V T v r. 

Ouoniam uerofubditi Epifcopo,tametfi iurecorrepti fuerint , magnopere ta 
men eum odiffe,& tamquam iniuria ajfeclifint y falfa illi crimina obijcere folent; 
ut y quoquo paclopofiint,ei molejliam exhibeant;cuius uexationis timorplerum- 
que illum ad inquirenda , & punienda eorum deliclafegnioremreddit:iccirco,ne 
u magnofuo y & Ecclefi* incommodo gregem fibi creditum relinquere y ac nonfi- 
ne Epifcopalis dignitatis diminutione uagari cogantur;itaftatuit , & decreuit : 
Epifcopus,nifi ob caufam,ex qua deponendus, Jiue priuandus ueniret , etiam ft 
C * ! ^ { \e<ofhcio,autperinquifitionem,feudcnunciationem,uclaccufationem,fiuealio 
tf r Y . ^ qjiouis modo procedatur, ut perfonaiiter compareat, nequaqtiam citetur,uel mo 
^Jt^ni featur. Tejies in caufa criminali ad informatione ,uel indicia,feu alias in caufa 
VVft^ &£u*** principalicontra Epifcopum,nifi conteJies,& bona conuerfationis , exifiimatio 
f c Jr< * V „i Si ^f ama fuerint y nonra:cipiantur;&fiodio y temeritate y autcupiditatealiquid 
' depofuerint,grauibus pcenis multentur. Caufa Epifcoporurn , cum pro criminis 

obiecli qualttate comparere debeant ; coram Vontifce Max. referantur , ac per 
ipfum terminentur. 

DBCRETVM PROROGATIONIS, 

dcfinitionisquattuor articulorum de Sacramento 
Euchariftia» , & Saluiconduftus,Pro- 
teftantibusdandi. 

jjl a d b m fantla Synodus errores omnes, quifuper boc fanclifiimo Sacra 
■\mento repullularunt y tamquam uepres exagro Dominico eueilere ,ac 
gomnium fideiium faluti projpicere cupiens , quotidianis precibus Deo 
.*. i.'^ .L/<«.'< ;.,f,.-/ -/; nr /. A \ynr c^rv/impntnm tiprthtpntet. articulOSt 



omnipotentipie oblatis y inter alios, ad boc Sacramentum pertinentes y articulos, 
diligentifiima ueritatis Catbolica inquifitione traclatos , plurimis , accuratifii- 
mifq.prorerum grauitate dijputationibus babitis ,cognitis quoqueprxftantifih 



DBCIMA TERTIA. 34 

Tnorum Theoiogorumfententifs, hotjetiam traftabat. jln neceffarium fitadfa- 
lutem , & diuino iure prxceptum y utfinguli Chrifti fideles fub utraque fpccie 
ipfum uenerabilefacramentum accipiant. Et : Kljtm minus fumat , quifubal- 
tera y quam qui fub utraque communicat .Et: jLn errauerit fanffa mater Ecclefia 
iaicos,& non celebrantcs Sacerdotes , fub panis fpecie dumtaxai communican- 
do. Et : An paruuli etiam communicandi fint .Sed quoniam ex nubilifiima Ger- 
mani&prouincia v\ , qui fe Vroteftantes nominant , fuper his ipfis articulis, an- 
tequam definiantur, audiri afancla Synodo cupiunt , & eam ob caufam fidem 
publicam ab illa poftularunt , ut ipfis tuto huc uenire , & in hac urbe commo- 
rari y ac liberecoram Synodo dicere, atque proponere quoe fenferint y & poftea, cu 
libuerit y reccdere liceat :fantla ipfa Synodus , licet magno defiderio corum ad- 
ttentum multos antea menfes expcclarit y tamen ut pia mzter , quxingemifcit , 
<& parturit y fummopere id defiderans y ac laborans y ut in vjs, qui Chriftiano no - 
mine ccnfentur , nulla fint fchifmata ,fed quemadmodnm eundem omnes Deum , 
& Rjdemptorem agnofcunt y ita idem dicant y idem credant y idem fapianf.confi- 
dens D ei mifericordia , & Jperans fore y ut illi in fanclifiimam & falutarem uni 
us fidei , fpei , caritatifq. concordiam redigantur ,libenter eis in hac re moremge 
rens , fecuritatem &fidem y itt petierunt y publicam y quam faluumconduclum uo 
cant , quod adfe pertinet, eius , qui infrafcriptus erit y tenms y dcdit y atquecon 
cefiit : & eorum caufa definitionem illorum articulorum adfecundam Sefiionem 
diftulit; quam y ut illi commode eiintereffe poffent y in diem feftum conuerfionis 
D.Vauli y qux erit uigefima quinta die menfis lanuarii , anni fequentis >indixit. 
lUudq.prxterea ftatuit, ut in eadem Sefiione de facrificio Mijjx agatitr, proptcr 
magnam utriufque rei connexionem; interea Sefiione proxima de V <ariitentia,& 
Extrenm unclionis Sacramentis, tranctandum. illam autem die fefto D.Cathe 
rin# uirginis, & martyris, qui erit uigefima qwita Mjouembris, babendam effe 
decreuit, fimulq.in utraque materia reformationis profequatur. 

SALVVS CONDVCTVS 

H RJ3 TESTANTIBVS DATVS. 

Jcrofancta generalis Tridentina Synodusrin Spiritu fancto legitime 
^congregata, pr&fideniibus in ea eifdem fanctx S edis jLpoftolkcc , Lega 
■ Jgfaj fo & isjjtncijs ,omnibus y & fingulis y fiue tcdefiafiicis y fiue faculari- 
bits perfonis uniucrfie Germani&,cuiufcumque gradus y ftatus , conditionis y & 
qualitatis fint , qu<e ad cecumenicum hoc , & generale Concilium accedere uo- 
luerint y ut de v\s rebus , quain ipfa Synodo tractari debent y omni libertate con 
ferre , propcnere,& tractare,ac ad ipfum cecumenicum Concilium Ubere , & 
tuto uenire , & in eo manere » & commorari , ac articulos , quot illis uide - 
bitur > tam fcripto } quam uerbo 3 offerre > proponere 3 & cum Vatnbus , 



S E S S I 6 

fmt ijSi qui ab ipfa fantla Synodo deletli fuerint s conferrc s & abfquc ullis te«- 
uicijs, & contumelijs difi>utare s necnon, quando iUisplacuerit s recederepofiint, 
& ualexnt,publicam fidem s &plenam fecuritatem , quam faluumconduUum 
appellant s cum omnibus s &fingulis claufulis, & decretis ncceffarus, &oppor 
tunis, etiam fi fpecialiter , & non per uerba generalia exprimi deberent s qu<cpro 
exprefiis haberi uoluit s quantum ad ipfam fanclam Synodum ff>eclat , concedit, 
Tlacuit pr&terea fantlaSynodo s ut s fipromaiori libertate s ac fecuritate eo— 
rum s certos tampro commifiis s quam pro committendis per cos deliclis , iudices 
eis deputari cupiant s iUosfibi beneuolos nominent t etiam fi delicla ipfa s quantum 
mmquc enormia>ac harefim fapientia,fueiint. 



S E S S I O 



X 1 1 1 I. 



CLV A E E S T CLV A R T A 

S V B I V L I O I I I> P O N T. M A X. 

CBLIBRATA D I E X X V. NOY. 
M . D . 11, 

Do&rinadc fan&iflimis Parnitentiar ,, & cxtrem* 
VndionisSacramentis. 




JLcrofancta cecumenica > &generalis Tridentina Synodus s in 
Spiritufanclo legitime congregata, prafidentibus in eaeisdem 
fantta Apoftolica Scdis Legato s & l^jmcifs; quamuis in De- 
creto de \uftificationemultus fueritde VmiteritU Sacramen 
to s propter locorum cognitionem , neceffaria quadam ratione 
fermo interpofitus : tanta nihilominus circd illud noftra hac 
atate diuerforum crrorum efi multitudo s ut non parum pnblica utilitatis rctulc- 
rit s de eo exatliorem s &pleniorem definitionemtradidiffe ; in qua demonftra — 
tis s &conuulfis s Spiritus fancli pr<zfidio s uniuerfiserroribus s Cathotica ueri- 
tas perfpicua s & illuftris fieret; quarn nunc fanclahxc Synodus Chriftianis om 
nibus perpetuo feruandamproponit. 

Denecesfitatej&infritutioneSacramentiPacnitentiar. Caput.I. 

Si ca m regeneratis omnibus gratitudo crga Dcum cffet s ut iuftitiam s in Ba- 
ptifmo s ipfius beneficio s &gratia s fufceptam s conftanter tuercntur s non fuiffet 
vpus s aliudabipfo Baptifmo Sacramentum ad peccatorum remifiionem effe 
inftitutum. cyuoniamautcm Deus s diuesinmiferkordia s cognouitfigmentum no 
flrum s iUis etiam uitx remedinm contulit, quiftfepoftca in peccatijferuitute ' s & 



D E C I M A Q^V A R T A . $5 

Dnemonis poteflatem tradidiffent, Sacramentum uiielicet T&nitentiae, quo lap- 
fis pofl Baptifmum,beneficiummortis Chrifli applicatur.Fuit quidem Tani- 
tentiauniuerftsbominibus,quifemortalialiquopeccato inquinaffent , quouis 
tempore adgratiam,&iuflitiam ajfequendam ncceffaria,illis etiam, qui Baptif 
mi Sacramento abluipetiuiffent,ut, "peruerfitate abietla, & ehminata , tantam 
Dei offenfionem cum peccati odio, & pio animi dolore deteflarentur . unde pro- 
pbeta ait:Conuertimini,et agite p&nitentiam abomnibus iniquitatibus ueflristet 
non erit uobis in ruinam iniqnitas.. Dominus etiam dixit: Kljfl p&nitentiam ege 
ritis , omnes fimilitcrperibitis. Etprinceps jlpoflolorum Tetrus peccatoribus 
ftaptifmo initiandis , pxnitentiam commendans, dicebatiT anitentiam agite,& 
bapti^tur unufquifque ueflrum. Torro nec ante aducntum Chrifli Tanitentia 
erat Sacramentum,ncc efl pofl aduentum illius cuiquam ante Baptifmum.Domi 
nus autem Sacramentu tunc prtcipue inflituit,cum a mortuis excitatus,infujfl<t 
uit in difcipulos fuos, dicens : Uccipite Spiritum fantlum: quorum remiferitis 
peccata, remittuntur eis : & quorum retinueritis, retenta funt. Quo tam infi- 
gnifaclo, & uerbis tam perfficuis, poteflatem remittendi,& retinendipeccata, 
ad reconciliandos fideles, pofl Baptifmum lapfos, jLpoflolis , & eorum legiti- 
mis fuccefforibus fuiffe communicatam, uniuerforum Tatrum confenfus fem- - 
perintellexit.Et T^ouatianos, remittendi poteflatem olim pertinaciter negan- 
tes, magna ratione Ecclefla Catholica tamquam bxreticos exploflt , atque con- 
demnauit . Qjuare ueriflimum hunc illorum uerborumDomini fenfum fantla 
bsec Synodus probans ,& recipiens, damnateorum commenticias interpretatio- 
nes, quiuerba illa ad poteflatempradicandi uerbum Dei,& Cbrifli Euangeiium 
annunciandi, contrabuiufmodi Sacramentiinflitutionemfalfo detGrquent% 

Dediflferentia Sacramenti Pxnitentia^&Baptifmi. Cap. II. 

Ceterum boc facramentum multisrationihus a Baptifmo difjerre dignofcitur. 
nam pr&terquam quod materia ,& forma , quibus Sacramenti efjentia perfi- 
citurjongiflime diflidet: conflat certe Baptifmiminiflrum iudicem effe non opor 
tere: cum Eccleflainneminemiudiciumexerceat , quinon priusin ipfam per 
Baptifmi ianuam fuerit ingreffus . Ouid enim mihi, inquit jLpoftolus , detjs, 
quiforis funt, iudicare ? Secus efldc domeflicis , quos Chriflus Dominus laua- 
cro Baptifmi fuicorporis membra femel effecit ; nam hos , fi fepofleacrimine 
aliquo contaminauerint , non iam repetito Baptifmo ablui,cum id in Ecclefia Ca 
tholica nulla ratione liceat,fed ante hoc tribunal, tamquam reos,f/fliuoluit:ut 
per facerdotu fententia non femel,fed quoties ab admifis pcccatis ad ipfum pani 
tentes confugerlnt,poffent liberari. jLlius efl prtterea Baptifmi, & aliusTani 
tentiae frutlus ; per Baptifmum enim Cbriflum induentes , noua prorfus in illo 
efficimur creatura , plenam & integram peccatorum omnium remifionem con 
fequentes ;ad quam tamen nouitatem , & integritatem,per Sacramentum p*- 

* 3 



5 E $ $ I 6 

nitentia, finc noftris magnis fletibus , & laboribus , diuina idexigente iuflltia 9 
peruenire nequaquampoffumus,utmerito Tanitentia laboriofus quidam Baptif 
musa fanclis Tatribus ditlus fuerit.Eft autemhoc Sacramentum Tanitentia 
lapfis poft baptifmum adfalutem neceffarium; ut nondum regeneratis ipfe Ba- 
ptifmus. 

Departibus J & fruftuhuius Sacramenti. Cap. III. 

Docet pr&tereafanlla Synodus, Sacramenti Tanitentia formam,in quapra 
cipue ipfius uis fita efi, in illis mimflri uerbis pofitam ejfe : Ego te abfoluo &c. 
quibus quidem de Ecclefia fanlla more preces quadam laudabiliter adiunguntur: 
adipfius tamen forma ejfentiam nequaquamfietlant , neque ad ipfius Sacra — 
menti adminifiraiionem funt necefjaria. Suntautcm quafi materia buius Sacra 
menti ipfius panitentis aclus , nempe contritio , confefiio,& fatisfaclio .Qjti 
quatenus inpanitente ad integritatem Sacramenti, ad plenamque ,& perfeclam 
peccatorum remifionem ex Deiinfiitutionerequiruntur, bac ratione,partes Ta 
nitentia dicuntur. Sane uero res,& ejfeclus huius Sacramenti, quantum ad eius 
uim, & ejficaciam pertinet, reconciliatio efi cum Deo , quam interdum in uiris 
pijs, & cum deuotione hoc Sacramentum percipientibus , confcientiapax ,ac fe- 
renitas cum uehementijpiritus confolatione confequi folet . Hac de partibus y 
& effeftu huius Sacramenti , fancla Synodus tradens , fimul eorum fententias 
damnat , qui Tanitentia partes ,incuffos confcientia terrores , & fidemeffe 
contendunt , 

De Contritione. Cap. 1 1 1 1. 

Contritio, qua primum locum inter di&os panitentis aBus habet , animi do- 
lor, ac deteflatio efl de peccato commiffo, cum propofito non peccandi de cete- 
ro. Fuit autem quouis tempore ad impetrandum ueniam peccatorum hic contri- 
tionis motus necejfarius ; & in homine pofiBaptifmum lapfo , ita demum pra- 
paratad remifiionem peccatorum ;ficum fiducia diuina mifericordia , & uoto 
prafiandi reliqua, coniunclus fit , qua ad rite fufcipiendum hoc Sacramentum 
requiruntur. Declarat igiturfancta synodus banc Contritionem, nonfolum cef 
fationem a peccato, & uita nouapropofitum .& inchoationem, fed ueteris etia 
odium continere ,iuxta illud : Troijcite a uobis omnes iniquitates uefiras, in qui 
bus prauaricati efiis ; & facite uobis cornouum, & jpiritum nouum. Etcer- 
te, qui illos fanctorum clamores confiderauerit : Tibi foli peccaui , & malum 
coram te feci : Laboraui in gcmitu meo , lauabo per fingulas nocles lectum 
meum : Hjcogitabo tibi omnes annos meos ,in amaritudine anima mea : & 
alioshuiufmodi generis : facile intel!iget,eosex uebementi quodam anteacta 
uitaodio ,& ingenti peccatorum deteflationc manaffe . Docet piaterea, etfi 
Contritionem hanc aliquando caritate perfectam effe contingat, bominemq,Deo 



D E C IMA Q^VART A. 36 

reconciliarc, priufquam hoc Sacramcntum atlu fufcipiatur ; ipfam nihilominus 
reconciliationem ipfi contritioni fme Sacramenti uoto , quod in illa includitur , 
non effe adfcribendam . lllarn uero Contritionem imperfeclam , qua Jtttritio 
dicitur, quoniam uel ex turpitudinis peccati confideratione, uel exgehenna , & 
poenarum metu communiter concipitur, fi uoluntatempeccandiexcludat , cum 
fpe uenU ; declarat, nonfolum nonfacere hominemhypocritam , uerum etiam 
donum Deiejfe, & Spiritusfan&i impulfum ,non adhuc quidem inhabitantis , 
fedtantum mouentis ,quopmitens adiutus uiam fibi adiuftitiam parat . Et 
quamuis fme Sacramento Tanitentiaperfead iuftificationem perducere pec-" 
catorem nequeat ; tamen eum ad Dei gratiam in Sacramento T&nitentiaim — 
petrandam dijponit . hoc enim timore utiliter concufti 1>{jniuit<e t ad lona pra- 
dicationem s plenam terroribus , p&nitentiam egerunt, & mifericordiam a Do — 
mino impctrarunt. Ouamobrem falfo quidam calumniantur Catholicos fcri- 
ptores , quafi tradidcrint Sacramentum Tanitentia , abfque bono motu fufci- 
pientium, gratiam conferre : quod numquam Ecclefia Dei docuit, nec fenfit.fed 
& falfo docent , Contritionem ejfe extortam , & coaftam , non liberam , & 
uoluntariam. 

Deconfesfione. Cap. V. 

Ex inftitutione Sacramenti T&nitenti& iam explicata , uniuerfa Ecclefiafem 
per inteUexit, inflitutam etiam effe a Domino integram peccatorum Confefiio — 
ttem , & omnibus poft haptifmum lapfis iure diuino necejfariam exiftere : quia 
Dominus nofter lefus Chriftus , eterris afcenfurus adcdos , facerdotes fuiip- 
fius Vicarios reliquit, tamquam prafides , & iudices , ad quos omnia morta- 
lia criminadeferantur , in qua Chriftifideles ceciderint , quo pro poteftate cla- 
uium remijiionis ,autretentionis peccatorum fentcntiam pronuncient . conflat 
cnim , facerdotes iudicium hoc , incognita caufa , exercere non potuiffe , neque 
aquitatem quidem iUos inpoenis iniungendis feruare potuijje , fi in genere dum- 
taxat, & non potius in jpecie , acfigillatim fua ipfi peccata declarafjent . Ex 
bis coUigitur oportere a p&nitentibus omma peccata mortalia , quorum poft di- 
ligentem fui difcuflionem confcientiam habent , in confejlione recenferi,etiam fl 
occultifima iUafmt , & tantum aduerfus duo ultima Decalogi pracepta com- 
tnijfa , quaenonnumquam animum grauius fauciant , & periculoftora funt ijs, 
qu£ in manifeflo admittuntur . nam uenialia , quibus a gratia Dei non exclu — 
dimur , & in qux. frequentius labimur , quamquam reCle , & utiliter , citra* 
que omnem prafumptionem in Confejiione dicantur , quod piorum hominu ufus 
demonftrat ,taceri tamen citra culpam, multisq. alijs remedus expiaripoffunt. 
Veruycum uniuerfa mortalia peccata,et cogitationii ,homines ir#filios,& Dei 
inimicos reddant ; necejfum eft omnium etuenia,cum apcrta,& uerecunda con- 
fefiione,a Deo qu&rere.Uaqdu omnia,qu& memorU occurrunt,peccata chrifti 

£ 4 



S E S S I O 

fideles confiteri fludent:proculdubio omnia diuina mifericordia agnofcenda cx- 
ponunt. c\ui uerofecus faciunt,& fcienter aliena retinent , nihil diuina bonitati 
pet facerdotem remittendumproponunt.fi enim erubefcat agrotus uulnus medi- 
co detegere , quod ignorat , medicina non curat. CoUigitur pr<cterea,etiam eas, 
circumftatias in Confefiione explicandas effe, qutejpeciem peccati mutanf.quod 
fme illispeccata ipfa neque a pxnitentibus iuiegre exponantur, nec iudicibus in- 
notefcant ; & fieri nequeat , ut degrauitate criminum retle cenferepofiint , & 
poenam , quam oportet,pro illis panitentibus imponere. undealienum a ratione 
efi , docere circumfiantias ,bas ab bominibus otiofis cxcogitatas fuiffe; aut 
unam tantum circumfiantiam confitendam effe ,nempe peccafie in fratrem.Sed 
&impium efi , Confefiionem y qu£ hac ratione fieripracipitur, impofiibilem di- 
cerc ,aut carnificinam iUam confcientiarum appeUare .conflat enim nihil aliudin 
Ecclefia a pxnitentibus exigi,quam ut , pofiquam quifque diligentius fe excuffe 
rit , & confcientia fuafinus omnes, &latebras explorauerit ,eapeccata con^ 
fiteatur , quibus fe Dominum, & Deumfuum mortaliter offendijje meminerit : 
reliqua autempcccata , qua diligenter cogitantinon occurrunt , in uniuerfum , 
eadem Confefiioneinclufa ejfe inteUiguntur : pro quibus fidelitercum Vropbeta 
dicimus: Ab occultis meis munda me Domine. lpfa uero huiufmodi Confcfiionis 
difficultas , ac peccata detegendi uerecundia ,grauis quidem uideri poffet , nift 
tot ytantifq.commodis ,& confolationibus leuaretur , qua omnibus digne ad 
hoc Sacramentum accedentibus per abfolutionem certifiime conferuntur . Ce- 
terum , quoad modum confitendi fecreto apudfolum facerdotem } etfi Cbrifius 
non uetuerit , quin aliquis in uindiclamfuorumfcclerum,& fuibu.miiiationem i 
cum ob aliorum exemplum , tum ob Ecclefia offenfa adificationem , delicla fua 
publica confiteripofiit : non eft tamen boc diuino Vracepto mandatum,nec fatis 
confulte humana aliqua lege preciperetur , ut delicla , prafertim fecreta , pu- 
blica effent confcfiione aperienda. unde cum a fanclifiimis , & antiquifiimis Pa- 
tribus magno unanimiq. confenfu,fecreta Confefiio facramentalis , qua ab inith 
Ecclefia fancla ufaefi, & modo etiamutitur ,fuerit femper commendata ; mani 
fefle refellitur inanis eorum calumnia , qui eam a diuino mandato alienam , & 
inuentum bumanum ejfe, atque a patribus in concilio Lateranenfi congregatis, 
initium habuiffe , docere non uerentur. neque enim per Lateranenfe Concilium 
Bcclefia flatuit , ut Chriflifideles confiterentur : quod iure diuino neceffarium , 
& infiitutum cjfe intcllexerat :fed utpr&ccptum Confefiionis ,faltemfemel in 
anno , ab omnibus & fingulis , cum ad annos difcretionis peruenijfent , imple- 
retur. nndc iam in uniuerfa Ecclcfia, cum ingenti animarum fidclium frutlu , 
obferuatur mos ille jalutaris confitendi,facro iUo, & maxime acceptabilitempo 
re Quadragefim& ; quem morem hac fancla Synodus maxime probat > & am- 
plcUUnr , tamquam pie, & merito retinendum, 

De 



D E C I M A Q^VARTA; 37 

Deminiftrohuius Sacramentij&Abfblutione. Caput VI. , 

C i r c a miniflrum autem buius Sacramenti declaratfantla Synodus , falfas 
effe s & a ueritate Euangelij penitus alienas x dot]rinas omnes s qu<e ad alios 
quofuis bomines s pr#ter Epifcopos s &facerdoies , Clauium miniflerium perni~ 
ciofe extendunt; putantes uerba iUa DominUQu&cumque aUigaueritis fuper ter- 
ram , eruntaUigata & in coelo ; & quacumque folueritis fuper terram , erunt 
foluta & in calo ; &quorum remiferitis peccata, remittuntur eis ; & quorum 
retinueritis , retentafunt : ad omnes Cbriftifidelesindifferenter s &promifcue % 
contra inflitutionem huius facramenti, itafuiffe ditla , ut quiuis poteflatem ha- 
beat remittendipeccata,publica quidem per correptionem ,// correptus acquie- 
uerit :fecreta ueroperjpontaneam Confefiionem s cuicumquefat~lam. Docetquo- 
<que etiam facerdotes, quipeccato mortali tenentur , peruirtutem Spiritusfan- 
cliy in ordinatione coUatam s tamquam Chrifli miniflros s funtlionem remittendi 
peccata exercere , eofq. prauefentire, qui in malis facerdotibus hancpoteftatem 
nonejfecontendunt. Ouamuis autem hbfolutio facerdotis alieni benefictj fit 
dijpenfatio; tamen non eflfolum nudum miniflerium , uel annunciandi Euange- 
lium s uel decla randi remijja ejfe peccata ;fed ad inflar aflus iudicialis s quo ab ip 
fo , uelut a iudice fententia pronunciatur* atque ideo non debet panitens adeo (i 
bi defua ipfiusfide blandiri , ut s etiam fi nuUa iUi adfit contritio autfacerdo- 
ti animus ferio agendi s & uere abfoluendi , defit ; putet tamenfe , propter fuam 
folam fidem , uere , & coram deo , ejfe abfolutum. nec enim fides fme Tceni- 
tentia remifsionem uUam peccatorum praflaret : nec is ejjet , nififalutis fua ne- 
gligentifiimus s qm facerdotem iocofe abfoluentem cognofceret ; & non alium 
ferio agentem , fedulo requireret. 

Decafuumrereruatione. Cap* VII. 

jQ^a oniam ighur natura s & ratio iudicij illud expofcit , utfententia hfub- 
ditos dumtaxat feratur ; perfuafum femper in EcclefiaDei fuit , & uerijiimum 
tffc synodus hac confirmat , nuUius momenti abfolutionem tam ejfedebere , 
quam facerdosin eum profert s in quem ordinariam s aut fubdelegatam non babet 
iurifditlioncm. Magnopere uero adCbrifliani populi difciplinam pertinere s fan- 
tlifiimis Tatribus noflrisuifum cfl , utatrociora quadam , & grauiora crimina 
non a quibufuis s fedafummis dumtaxat facerdotibus abfoluerentur. Vndeme- 
rito Tontifices Max.pro fuprema poteflate , fibiin Ecclefia uniuerfa tradita ca-> 
ufas aliquas criminum grauiores fuo potucrunt peculiariiudicio rcfcmare. T^e- 
que dubitandum efl s quando omnia s qux, a Deo funt , ordinata funt , quin boc 
idem Epifcopis omnibus in fua cuique dicecefi , in adificationem tamcn , non iii 
deflrutlionem , liceat s proiUisin fubditos iradita s fuprareliquos inferiores fa 
cerdotes s aucioritate s prafertimquo adilla , quibus excommunkationis cenfura 
mnexa efl. Hanc autem deliclorum referuationem , confonum efl diniua autto- 



S B S S I O 

tltati non tantum in externapolitia, fed etiam coram Deo uim habere.uerumta- 
tnen pie admodum , ne hac ipfa occafione aliquis pereat , in eadem Ecclefia Dei 
cufloditumfemperfuit , ut nulla fit referuatio in artkulo mortis , atqueideo om- 
nes facerdotes "quoslibet pcemlentes aquibujms peccatis , & cenfuris abfoluere 
pofiint:extra quem articulum facerdotes cum nihil pofiint in cafibus referuatis, 
id unum poenitentibus perfuadere nitantur, ut ad fuperiores , & legitimos iudices 
pro beneficiohbfolutionis accedant* 

Defatisfadionisnecefsitate,&fruftu. Cap. VIII. 

D e m v m , quo adSatisfaclionem, qu& ex omnibus pcenitentia partibus , 

quemadmodum a Vatribus noflris Chrifliano populo fuitperpetuo tempore com 

mendataita una maxime noflra #tate ,fummo pietatis prxtextu,impugnatur ab 

ijs,quift>ectem pietatis habentiUirtutem autem eius abmgarunt :fantla Synodus 

declarat, falfum omnino effe,& a uerbo Dei alienum , culpam a Domino num- 

quam remitti,quin uniuerfa etiampcena condonetur.perjpicuaenim , & illuftria 

in facris litteris exempla reperiuntur , quibus , prater diuinam traditionem , hic 

error quammanifefliflime reuincitur.Sane & diuina iuflitU ratio exigere uide- 

tur,ut aliter ab eo in gratiam recipiantur, qui ante Raptifmum per ignorantiam 

deliquerint,aliter uero,qui,femet a peccati,& Dmionis feruitute liberati i & ac 

cepto Spiritusfancti dono,fcienter templum Dei uiolare , & Spiritum fanclum 

contriflare non formidauerint. Et diuinam clementiam decet>ne ita nobisabfque 

uUa Satisfaftione peccata dimittantur ,ut ,occafione accepta,peccata lemora pu- 

tantesyuelut iniuru,& contueliofi Spirituifantlo in gramora iabamur, thtfauri 

ztantes nobis iram in die ira. proculdubio enirn magnopere a peccato reuccant,& 

quafifreno quodam coercent h&fatisfaclorUpcente, cautiorefq. & uigilantiores 

infuturum panitentes efficiunt,medentur quoque peccatorum reliquiis, & uitio- 

fos babitus ,male uiuendo comparatos ,contrariis uirtutum aftionibustoUunt. 

Heque uero fecurior uUa uia in Ecclefia Dei umquam exiflimata fuit ad amouen 

dam imminentem a Domino pcenam,quam ut hac V&nitentU opera homines cu 

uero animi dolorefrequentent.jlcced.itad h&cquod dum fatisfaciendo patimur 

propeccatis ;Chriflo lefu , qui pro peccatis noflris fatisfecit , ex quo omnis no- 

fira fufficientiaefl, conformes ejficimur , certifiimam quoqueinde anham ha- 

bentes, quod fi compatimur, & conglorificabimur.Tsljqueueroita noflra eflfa 

tisfaftio hdc^quampro peccatis noflris exoluimus , ut nonfit per Chriflum le- 

fum.nam qui ex nobis ,tamquam ex nobis , nihil pojfumus; eo cooperante , qui 

nos confortat,omnia poffumus.itanon habet homo unde glorietur : fed omnis 

gloriatio nofira in Chriflo efl: in quo uiuimus,in quo meremur , in quo fatisfaci - 

mus: facientes fruclus dignos panitentU,qui ex illo uim habent;ab iUo offeruntur 

Tatri ;&per tUum acceptantur a Vatre. Debent ergo facerdotes Domini,quan 

tumffirittiSj&prudentia fuggefferit,pro qualitate crimimm,& pmitentium 



D E C I M A CLV A R T A l }8 * 

• 

facultate falutares s & conuenientes fatisfacliones iniungere : ne fi forte peccati 
conniueant s & indulgentius cum p<enitentibus agant s Uuiftima qu<edam opera 
pro grauiflimis delitlis iuiungendOialienorumpeccatorumparticipes efficiantur* 
Habcantautem pr<eoculis s ut fatisfaclio s quam imponunt s nonfit tantum ad noua 
uita cuftodiam s & infirmitatis medicamentum ;fed etiam ad pr<eteritorum pec- 
catorum uindiclam s & cafligationem.nam claues facerdotum non ad foluendum 
dumtaxattfed adligandum conccffas s etiam antiquiT atres et credunt s & doctt, 
nec propterea exiJiimarunt t Sacramentum T<mitenti<e ejfeforum ira s uel pcena- 
rum s ficut nemo umquam Catbolicus fenfit , exhuiufmodi noftris fatifaclioni- 
busuimmeriti s & fatisfaclionisDomininoftri lefu Chrifli uel obfcurari , uel 
aliqua exparte imminui : quod dum T^ouatores intelligere uolunt, ita optimam 
Vncnitentiam nouam uita effe docent,ut omne fatisfaclionis uim s & ufum tollant, 

De operibus Satisfa&ionis. Cap, IX. 

Docit pr<eterea s tamquam effe diuin<emunificenti<elargitatem s ut non fo 
lum pcenis Jponte a nobis pro uindicando peccatofufceptis s autfacerdotis arbitrh 
pro menfura delicli impofitis s fed etiam s quod maximum amoris argumentum efl 9 
temporalibus flageUis aDeo infliclis ) & a nobis patienter toleratis , apudDeum 
patrem s per Chriftum lefum ,fatisfacere ualeamuu 

D.OCTRINADE SACRAMENTO 

EXTRtMAI VNCTIONIS. 



i s v m eft autem fancla Synodo , pracedenti doclrina de Tanitentia 
adiungere ea s qu<efequun%ur de Sacrameto extrema Vnclionis:quod no 
\^ZJM\modo ¥anitenti<e,fedetianttotius Chriftiana uit<e s qu<e perpetua paniten 
tia ejfedebet, confumatiuumfStfiimatumeft a Tatribus.T rimum itaque s circa 
illius inftitutionem s declarati0docet s quod clementiflimus Hjdemptor nofter , 
quiferuis fuis quouis tempore uoluit de falutaribus remedijs aduerfus omnia om 
niurn boftium telapffc proJfetlum s quemadmodum auxilia maxima in Sacramen 
tis alijs prapa>$u'it\quibus Chriftiani conferuarefe integros , dum uiuerent , ab 
cmni grauiore fpiritus incommodo poflint; ita extrema Vntlionis Sacramentofi- 
nem uit<e s tamquam firmiflimo quodam pr*ftdio s muniuit. nam etji aduerfarius 
nofter occafiones per omnem uitam quarat, & captet , ut deuorare animas no- 
Jiras quoquomodo poflit; nullum tamen tempus eft s quo uebementius iUe omnes 
fua uerfutia neruos intendat adperdendos nos penitus s & a fiducia ctia,fi poflit. 
diuin<e mifericordia deturbandos s quam cum impendere nobis exitu uita perjjiicit 

DeinftitutioneSacrainentiextrema» Vn&ionis. Caput I. ^ 

I n s t i t v t a eft autcfacra h<ec Vnftio infirmoru,tamquauere,etproprie 




S E S S I O 

SacramentumnouiTeftamenti, a Chrijio Dominonoftro,apud Marcum quidem 
infinuatum, per lacobum autem ^ipoftolum,acDominifratrem,fidelibi4s com 
mendatum,ac promulgatum. Infirmatur, inquit, quisinuobis, inducat presby 
teros Ecclefia,& orent fupra eum , ungentes eum oleo , in nomine Domini:& 
oratio fideifaluabit infirmum, & alkuiabit eum Dominus:&,fi'mpeccatis fiti 
iimittentur ei. Qjribus uerbis, ut ex Apoflolica traditione , per manus accep- 
ta, Ecclefia didicit, docet materiam, formam, proprium miniflrnm,& effetlum 
huius falutaris Sacramenti.intellexit enim Ecclefia, materiam effe oleum ,ab 
JLpifcopo beneditlum. nam V ntlio aptifiime Spiritus fantli gratiam, qua inuifi- 
biliter anima xgrotantis inungitur , repnefentat ; formarn deinde effe ilii uerba, 
*per iflam unclionem,&c* 

DeefFe&uhuius Sacramenti. Cap. II. 

"Rjs porro, & effectus buius Sacramentiillis uerbis cxplicatur : Etoratiofi- 
dei faluabit infirmum: & aUeuiabit eum Dominus; &,fiinpeccatisfit, dimit- 
tentur ei. res etenim gratia efl Spiritus fantii x cuius Vntlio delicla , fi qucefmt 
ttdbuc expianda, acpeccati reliquias abflergit ; & agroti animam alleuiat , & 
confirmat, magnam in eo diuinamifericordu fiduciam excitando: qua infirmus 
fubleuatuss & morbiincommoda, ac labores leuius fert; & tentationibus Da- 
monis, calcaneoinfidiantis ,facilius refiflit;& fanitatem corporis interdum,ubi 
faluti anima expedierit, confequitur. 

DeminiftrohuiusSacramenti , &tempore,quodaridebeat. Cap.lII. 

lam ucro, quod attinet ad prafcriptionem eorum, qui &fufcipere,& miniflra- 
re bocSacramentum debent,baud obfcure fuit illudetiam in uerbis prxditlis tra 
ditum.nam & ofienditurillic,proprios buiusSacramenti miniflros ejfe, Ecck- 
fiapresbytcros.quo nomine,eoloco, nonatate feniores, aut primores in popu 
lo intelligendiueniuntjfed aut Epifcopi, aut facerdotes , ab ipfis rite ordinati , 
perimpofitionemmanuumpresbyteri.Declaraturetiam,ejfe banc Vntlionem in 
firmis adbibendam, illis ueroprxfertim, quitam periculofe decumbunt,utin exi 
tu uita conftituti uideantur : unde & Sacramentum exeuntiumnuncupatur . 
Qjtod fi infirmipoft fifceptam banc Vntliont conualuerinfjterum buius Sacm 
menti fubfidio iuuari poteruni; cum in aliud fimile uitx difcrimen inciderint* 
Quarc nulla ratione audiendi funt , qui contra tam apertam,& dilucida Apoflo 
li lacobi fententiam docent, hanc Vnclionem , uel figmentum effe bumanum > 
uel ritum a Vatribus acceptum , nec mandatum Dei , nec promifiionem grfitia 
habentem : & qui iUam iam ceffaffe ajjerunt ,quaft ad gratiam curationum dum 
tamtin primitiua Ecclefia referenda effet : & qui dicunt ritum,& ufum,quem 
fanWa Fjimana Ecclefta in huius Sacramenti adminiflratione obferuat , lacobi 
jipoftoli fententUrepugnare,atqueinaJiiim commutandm effe: & denique, 

qui 



D E C I M A Q^V A R T Al 39 

quihanc extremam Vnclione a fidelibus fme peccato contewtypojfe affirmantl 
hxc enim omnia manifeflifiime pugnant cum perjpicuis tanti Jipojioli uerbis. 
I^jc profetlo Ecclejia J^omana, aliarum omnium matcr, & magijira , aliud m 
hac adminijiranda Vntlionc, quantumad ea, quabuius Sacramenti [ubftantia 
perficiunt,obferuat, quam quodbeatus Jacobus perfcripfit. I^ecuwo tanti sa. 
cramenti contemptus abfque ingenti fcelere 9 &ipfms Spiritus fancli iniuri* 
ejjepojfet. 

Hacfunt, qua de T<enitentia,& extrem* Vnclionis Sacramentis htcfancla 
ctcumenicaSynodus profitetur, & docet ;atque omnibus Chrijii fidelibus cre- 
denda, & tenendaproponit.Sequentes autem Canonesinuiolabiliter feruandot 
tfie tradit,& ajferentcs contrarium perpetuo damnat,& anathemati^at. 



DE SANCTISSIMO 

PAENITENTIAE SACRAMENTO, 

C A N O N I. 

I quis dixerit, in Catholica Ecclefia Txnitentiam non ejfe uere,& pro 
prie Sacramentum,pro fidelibus , quoties pofl Baptifmum in peccata 
labuntur, ipfiDeo reconciliandis , a Chrijio Domino noflro;inJiitutum 
nnathema ftt. 

C A N O N IJ. 

Si quis Sacramenta confundcns, ipfum Baptifmum , T&nitentU Sacramentu 
tjfe dixerit , quaji hac duo Sacramenta diflincla non fmt, atque ideo Vanitentia 
non recle fecundam poft neufragium tabulam appellari ; anathemaftt, 

CANON III. 

Si quisdixerit, uerba illa DominiSaluatoris: Jlccipite Spiritum fan&um : 
quorum remiferitis peccata remittuntur cis : & quorum retinucritis , retenta 
funt : non cjje intelligenda,de poteflate remittendi,& retinendipeccata in Sacra 
mento V<xmitentU,JicutEcckfia Catholica ab initio femper intellexit ; dctorfc- 
rit aittem, contra inflitutionem huius Sacramenti , ad aucloritatem pradicamli 
Euangelium ; anathema fit. 

CANON III I. 

Siquis negauerit, ad inlegxam , & perfeclam peccatorumremifioncmre-- 
quiri tres aclus in panitcnte , quaji materiamSacramenti P<cnitenti(e,ttidelicet, 
Contritionem,ConfeJiioncm,& SatisJaclionem,qucctres Tsmtentix, partes di- 
cuntur; aut dixerit,duas tantum ejje PamitentUparteSiterroresfcilicet incujjos 




S B S S I O 

confcientia, agnito peccato ; & fidem conceptam ex luangelio,uel abfoluttonc, 
qua credit quisfibi per Chrijium remijfapeccata ; anatbema fit. 

C A N O N V . 

Siquisdixerit,eam Contritioncm, qu<e paratur per dijcusfionem ,colteclio- 
nem, & dcteflationempeccatorum, qua quis recogitat annos fuus in amaritu- 
dine anima (u<e,ponderando peccatorum fuorum grauhatem ,muttitudinem , 
faditatem, amijiionem atern* beatitudinis , & aternx damnationis incurfum , 
cumpropofito melioris uitce, non ejfe uerum, &utilem dolorem, nec pr&para- 
re ad gratiam ; fed facere hominem hypocritam, & magis peccatorem ; demum 
iUam,eJfe dolorem coactum,& non liberum ac uoluntarium ;anathemafit . 

C A N O N VI. 

Si quis negauerit, Confefiionem facramentalem uel inflitutam, uel ad faiu~ 
tem necejfariam ejfe iure diuino ;aut dixerit,modum fecrete confitendi foli fa- 
cerdoti,quem Ecclefia Catholica ab initio femperobferuauit, & obferuat, atic 
num ejfe ab inflitutione, & mandato Chrifli,& inuentum ejfe humanum ; ana- 
thema fit* 

C A N O N VII. 

Si quis dixerit , in Sacramento V ccnitentia ad remifiionem peccatorum ne — 
ceffarium non ejfe iure diuino,confiteri omnia, & fingula peccata mortalia,quo 
rum memoria cum debita, & ditigentiprmieditationehabeatur, etiam occuita, 
& qucz funt contra duo ultima Decalogipracepta, & circumflantias,qux pec- 
cati Jpcciem mutant;fed eam Confefiionem tantum effe utitem ad erudiendum, 
& confotandum panitentem, & olim obferuatam fuijje tantum adfatiifatlio- 
nem canonicam imponendam ; aut dixerit,eos,qui omnia peccata confiteri flu- 
dent, nihil retinquere uelle diuina mifericordU ignofcendum ; aut demum , non 
liccre confiteri peccata ueniatia ; anatbemafit. 

C A N O N VIII. 

Siquis dixerit, Confefiionem omnium peccatorum, qualem Ecclefia feruat, 
efje impofiibilem , & traditionem humanam,a pijs abolendam ; aut ad eam non 
teneri omnes, & fmgulos , utriufque fexus, Chrifti fideles, iuxta magni Con- 
cilij Lateranenfis conflitutionem, femel in anno, & ob id fuadendum effe Chri 
ftifideiibus, utnonconfiteantur tempore Ouadragefimce ; anatbemafit . 

C A N O N IX. 

$i quis dixerit, jibfolutionem facramentalem facerdotis non ejfeatlum iu- 
dicialem,fed nudum miniflerium pronunciandi, & dectarandi remijja ejfe pcc- 
cata confitenti ; modo tantnm credat,fc effe abfolutnm; ant facerdos nonferio. 



D E C I M A CLV A R T A: 4 « 

fid hco abfoluat ; aut dixerit, non requiri Confeflionem pxnitentis , utfacerdot 
eum abfoluere poflit ; anatbemajit. 

C A N O N X. 

Si quis dixerit , facerdotes, qui inpeccato mortalifunt ,poteflatem ligandi, 
& foluendi non babere ; aut non folos facerdotes ejfe miniflros abfolutionis ,fed 
omnibus, & fingulis Cbrifli fidelibus eflediclum :Qj4<xcumque ligaueritis fu- 
perterram, eruntligata & in cdo ;& quacumque folueritis fuper terram , 
eruntfoluta & in cdo : & quorum remiferitis peccata,remittuntur eis ; & quo 
rum retinueritis ,retenta funt : quorum uerborum uirtute quilibet abfoluere 
poflit peccata, publica quidem per correptionem dumtaxat ,ft correptus acquic 
uerit : fecreta uero per Jpontancam confefiionem; anatbema fit. 

C A N O N XI. 

Si quis dixerit, TLpifcopos non babere ius referuandi fibi cafus, nift quo ad ex 
ternampolitiam, atque ideo cafuum referuationem non probibere, quo minusfax 
cerdos a refematis uere abfoluat ; anatbemaftt. 

C A N O N XII . 

Si quis dixerit , totampcenam fimulcum culparemitti fempera Dco,fatis- 
faclionemq.pomitentium noneffeaiiam, quamfidem, qua apprehendunt Chri 
flum pro eis fatisfeciffe ; anaihemaftt* 

CANON XIII. 
Si quis dixerit, propeccatis , quo adpccnam temporalem , minime Deo per 
Chrifli merita fatisfieri poenis,ab eo infliclis, & patientertoleratis , uela fa- 
cerdete iniunftis, fed neque fponte fufceptis ,ut ieiunijs , orationibus,eleemofy- 
nis, uel alijs etiam pietatis openbus , atque ideo optimam ptmitentiam, effe tan 
tum uouam uitam ; anathema ftt* 

CA N O N XIII I. 

Si quis dixerit, fatisfacliones , quibusptmitentesper Chriflum Jefum pecca- 
ta redimunt, non effecultus jfei, fed traditiottes hominum,doclrinam degratia, 
& uerum Dei cultum , atque ipfum beneficium mortis Cbrifli obfcurantes ; 
anathemaftt. 

C A N O N XV. 

*S i quis dixerit , Claues Eccleftx ejje datas tantum ad foluendum , non t 
etiamad ligandum; & propterea facerdotes , dumimponunt potnas confi- 
tentibus ,agere contra finem Clauium ,& contra inftitutionem Chrifli;& 



I . 



S fi S S I o 



ficlionem effe, quod , uirtute Clauium fublata ,'pana aterna \ & potna tem- 
poralis plerumque exoluenda remaneat ;anatbema fit. 

D E SACRAMENTO 

EXTREMAE VNCTIONIS. 



C A N O N 



I. 




lll quis dixerit, extremam Vnclionem non ejfe uere , & proprie Sacra- 
ft wentum , a ChrifioDomino noflro inflitutum ,& a beato lacobo Apo- 
{ Jflolo promulgatum ,fedritum tantum acceptum a Tatrtbus ,autfig- 
tnentum bumanum ; anatbemafits 

C A N O N IJ. 

Siquisdixerit ,facram infirmorum Vn&ionem non conferre gratiam , nec 
remittere ptccata , nec aileuiare infirmos ;fed iam ccffaffe , quafi olim tantum 
fueritgratia curationum ianatbemafit, 

C A N O N III. 

Si quis dixerit , extrem<e Vnclionis ritum , & ufum , quem obferuat fancla 
\pmanatcclefia,repugnarefententUbeati lacobi Apofloli ,ideoq. eum mu- 
tandum »poffeq.a Cbriftianis abfque peccato contemni ; anathemafit. 

C A N O M I III. 

Siquis dixeritjpresbyteros Ecclefia, quosbeatus lacobus adducendos effe 
ad infirmum inungendum hortatur, non effefacerdotes , ab Epifcopo ordinatos , 
fed Atate feniores in quauis communitate ; obidq.proprium extrema Vnclionit 
tniniftrum non effefolumfacerdotem ; anatbemafit. 

DECRETVM DE RE FOR MATIONfi, 

C A P V T I. 

jl V M proprie Epifcoporum munus fit , fubditorum omnium uitia redar 
guere ; hoc illis pracipue cauendum erit , ne clerici , prafertim ad ani- 
marum curam conftituti , criminofi fint , neue inhoneflam uitam ,ipfis 
conniuentibus,ducant. nam fi eos prauis,& corruptis moribus effepermittant ; 
quopafto laicos de ipforum uitijsredarguent; quiuno abeis fermone conuin- 
cipoffent,quodclericos ipfis patiantur effe deteriorestqua etiam libertate laicos 
corripere poteruntfacerdotes ; cum tacitefibi ipfi refpondeant , eadem fe admi- 
ftffe, qu# corripiunt ? Monebunt propterea Bpifcopifuos clericos,in quocumque 

ordinc 




D E C r M A Q_V A R T A . 41 

$rdine fuerint > ut conuerfatione 3 fermone,& fcientia >commifo fibi Deipoputo 
praeant ; memores eius > quodfcriptum efl; Santli ejiote > quia & ego fanclut 
fum. Etiuxta Apoftoliuocem: ~b{jmini dent ullam ojfenfionem , ut non uitupere 
tur miniflerium eorum; fed in omnibus exbibeantfe > ficut miniftros Dei; ne illud 
propbetce diclum impleatur in eis ; Sacerdotes Dei contaminant fantla>& repro 
bant legem.Vtautem ipfi Epifcopi id liberiusexequi > ac quoquam pratextu de 
fuper impedirinequeant;eadem facrofancla acumenica > &generalis Tridentina 
Synodus > prxfidentibus in ea eifdem Apo/lolicx Sedis Legato>& lsljincijs,hos, 
qui confequuntur > Canonesflatuendos> & decernendos duxit . Cum boneftius, 
ac tittius fit fubieclo >debita Prxpofitis obedientiaimpendendo>in infcriori minifte 
rio deferuire,quam cum Trxpofitorum fcandalo graduum altiorum appetere di- 
gnitatem; ei >cui afcenfus adfacros ordines afuo \?rxlato> ex quacumque caufa , 
etiam oboccultum crimen quomodohbet etiam extraiudicialiter fueritinterdic- 
tus ; aut qui a fuis ordinibus > feugradibus > uel dignitatibus Eccleflaflicis fuerit 
fujpenfus; nulla contra ipfms Vrxlatiuoluntatem conceffa licentia de fe promo- 
ueri faciendo; autadpriores ordines >gradus >et dignitates > fiue bonores reftitutio 
fujfragetur* 

C A P V T II. 

Et quoniam nonnulliEpifcopi Ecclefiarum > qux inpartibus infidelium confi- 
fiunt t clero carentes,& populo Cbriftiano ,cum fere uagabundi fint ,& permanen 
tem fedem non babeantj non qua lefu Chrifti, fed alienas oues infcio proprio Va 
fiore quxrentes 3 dum per bancfantlam Synodum fepontificalia officia in alteri- 
us dicecefi^nifi de loci Ordinariiexpreffa ticentia,& inperfonas eidem Ordinario» 
fubieftas tantum exercere probibitos uidentjn legis fraudem, & contemptum > 
quaft Epifcopalem cathedram in loco nullius diacefis fua temeritate eligunt,& 
quofcumque adfeuenientes,etiamfifuorum Epifcoporumjeu Vrxlatorum litte^ 
ras commendatitias non babeant, clericali caratlere infignircet ad facros etiam 
presbyteratus ordines promouere pr&fumuntiquo pierumque fit ,ut minus idonei 
& rudes.acignarijet qui a fuo Epifcopo tamquam inhabilesjt indigni reieclifu 
eruntjOrdinatitnec diuina officiaperagere, nec Ecclefiaftica Sacramenta recle ua 
leant miniftrare : J^emo Upifcoporum, qui Titulares uocantur, etiam ft in loco 
nuUius dicecefiSj etiaexempto > autaliquo monafterio cuiufuis ordinis refedcrint y nf Hj^J^^. 
autmoram traxerint,mgore cuiufuis priuilegii fibide promouendo quofcumqut ' l ^\ f .j> 
ad fe uenientes pro tempore concefialterius fubditunh etiam prxtextufamitia >' 
ritatis continux comenfatitatis fua,abfque fui proprii Prxlati exprejjo confenfu, 
aut litteris dimifiorijs ad aliquos facros>aut minores ordines^uel primam tonfu- 
ram promouercfeu ordinare ualeat: contra faciens abaxercitio pontiftcatium 
per annum ; taliter uero promotus ab executione ordinumfic fufceptorum>doncc 
fuo Vralato uifum fuerit 3 ipfo iure fint fuftenfi, 

P 



t 



ftn 



S E S S I O 

C A P V T III. 



£ p i s-c o > v $ quofcumque fuos dericos , prafertim in facris conjlitutos, ebf- 
i *ue fuo prtccedenti examine, & commendaticijs Utteris, quacumque auBoritatt 
l't*A& W^ promotos , licettamquam babiles abeo ,aquo ordinati funt , probatos ,quos ta- 
*0*$V»^ & i m en ad diutna ojficia celebranda ,feu Ecdejiajiica Sacramenta minijiranda mi 
l^***~tf ir jJl.' nus idoneos,& capaces repercnt;a fnfceptorum ordinum exercitio ad tempus, de 
j*s~> f*jf>" ei u tf e yj t y r t fujpendere>& illis , ne in altari , aut aliquo ordine minijlrcnt, 

interdicerepofiit. 



C A P V T I I I I. 



Omnis eccieftarum V rdati, qtti ad corrigendum fubditorum excejfus dili- 

^ wrrnh*»"» g^nter intendere dcbent,& a quibus nuUus clericus per huiusfaucla Synodi Jia - 

^«♦•fW m*»*»* & tuta,cuiufuis priuilegu pra.textu,tutus cenfetur,quo minus iuxta canonicas fatt 

fpjf*fi ^ - ' tliones uifitari, puniri,& corrigi pojiit ; fi in ecclefiis fuis refederint, quofcum - 

yrfxlerfa'' que ftculares clericos t qualitercumque exemptos , qui alias fua iurisditlioni 

' fubejfent , de eorutu excejiibus, criminibus, & deliclis, quoties,& quando opus 

fuerit, etiam extra uifitationem, tamquam ad boc jipojlolica Sedis delegaticor 

rigendi, & cajiigandi facultatem babeant : quibufcumque exemptionibus , de- 

darationibus, confuetudinibus , fententus, iuramentis, concordijs , qu<e tantum 

fuos obligent auftores, ipfis dericis, ac eorum confanguincis , capellanis, fami- 

liaribus, procuratoribus, & alvjs quibuslibet,ipforum exemptorum contempU 

tione,& intuitu minime fuffragantibus. 

C A P V T V. 

Infuper, cum nonnulli, qui fub pr<etextu quodfuper bonis>& rebus , ac iuri 
bus fuisdiuerf* eisiniurU, acmolejiia inferantur .certos iudices per litteras^ 
<\ Conferuatorias deputari obtinent, quiillos a molejliis , &imurijs buiufmodi 
*nfrrH*foy* l*r_ tueantur, ac defendant, & inpojfejiionem, feu quaft, bonorum , rerum, ac iu- 
< /itL***mf>'A t * k xium fuorum-, manuteneant,& conferuent ; necfuper illis eos molejiari permit 
tant; eiufmodi litteras in plerifque contra concedentis mentcm in reprobum fen- 
fum detorqueant : iccirco nemini omnino cuiufcumque dignitatis,& conditionis 
fit , etiamf Capitulum fuerit, Conferuatorix littera, cnm quibufcumque clatt 
fuiis,aut decretis, quorumcumqtteiudicumdeputatione,quocumqueetiam alio 
pr<etextu 3 aut colore conccjfs, fujfragentur ad boc ,ut cora fuo Epifcopo,fiuealio 
Superiore Ordinario, in criminalibus, & mixtis caufis accufari , & conueniri , 
ac contra eum inquiri , & procedi non pofiit : aut quo minus , fi qua iura ei ex 
cejiione competierint ,fuper illis libere ualeat apudiudicem ordinariu conucniri. 
ln ciuilibus etiam caufis fiipfeaclorextiterit, aliquem eiapudfuos Conferuato- 
res iudices in iudicium trahere minime liceat* Qjiodfi in his caufis,in quibus ipfe 
reus fuerit,contigerit,ut eleftusab eo coferuator,ab aclore fujpetlus cjfe dicatur: 



D E C I M A Q^V A R T A 42. 

dutfi qua interipfos iudices > Conferuatorem,& ordinarium controuerfia fuper 
competentiam iurifdiclionis orta fuerit; nequaquam in caufa procedatur, donec 
perarbitros in forma iuris ele£los y fuper fufyitionc , aut iurifdiclionis competen- 
tia fuerit iudicatum f amiliaribus uero eius, qui huiufmodi litteris Confcruato- 
rustueri fefolent, nibil iUxprofmt,praterquam duobus dumtaxat y fi tamcn illi 
proprijseius fumptibus uixerint. l^emo etiam fimilium litterarum beneficio ul- 
tra quinquenniumgaudere poflit* 1>{on Liceatquoque Confcruatoyibus mdicibus 
ullum babere tribunal creclum. In caufis uero mercedum, aut miferabilium per 
fonarum huius fanlta Synodi fuper hoc decretum infuo robore permaneat . Vni 
uerfltates autemgenerales y ac collegia dotlorum y feufcholarium , & rcgularia 
loca , nec non bofpitalia y aclu hojpitalitatem feruantia , ac uniuerfitatum ,coUe - 
giorumjocorum, & bofpitalium huiufmodi perfona in pr&fenti Canone minime 
comprebenfa, fed exemptx omnino ftnt 3 & effe intcUigantur. 

C A P V T VI. ( 1 ^ 

Qjt 1 a uero , etfi habitus non facit monachum , oportet tamen clericos uefles 9***^* '** ^ 
propriocongruentes ordini femper deferre , ut per decentiam babitus extrinfeci 
morum honeflate intrinfecam oftendant; tanta autem hodie aliquorum inoleuit 
temeritas y religionifq.contcmptus y ut propriam dignitatem,& bonorem clerica- 
lem parui pendentes y uefles etiam deferant publice laicales y pedes in diuerfis po- 
nentes , unum in diuinis y alterum in carnalibus xpropterea omnes Ecdefiafticct 
perfon£,quantumcumqueexempt£ y qu£ aut in facris fuerint y aut dignitates , 
perfonatus >officia,aut beneficia qualiacumque Ecclefiaftica obtwueriut ,fi , pofl- 
quamab Epifcopofuo, etiam per ediUum publicum moniti fuerint , boneflum 
babitum clericalem, illorum ordini y & dignitati congruentem ,et iuxta ipfms Epi 
fcopi ordinationem , & mandatum non detulerint , perfufpenfionem ab ordini- 
bus y ac officio y & beneficio ,ac fruclibus y redditibus y & prouentibus ipforum bent 
ficiorum, necnon,fi, femel correpti y denuo in hoc dcliqturint , etiam per priua- 
tionem officiorum , & beneficiorum buiufmodi coercerepofint,& debeant, con 
flitutionem Clementis Quinti inConcilio Viennenfi editam > qux incipit : <m«> 
niamAnnouando > & ampliando* 

C A P V T VII. 






C v m etiam qttipsr induflriam occiderit proximum fuum , & per infidias, ^k^^L 
ab altari autlli debeat , quia fua uoluntate homicidium perpetrauerit>et:am ft y^ 
crimen id,nec ordine iudiciario probatum 3 ncc alia ratione pubiicum , fed occultu ^ i ^ vn r mr 



mkidium non expropoftto,fed cafu, uel uim ui repellendotut quisfe a morta de- 

F z 



;* 



S E S 3 I O 

fenderetjuijfecomijjum narretur; quciob caufam etiam adfacrorum ordinum , 
& altaris miniflerium,& beneficia qa<ecumque,ac dignitates ,iure quodam mo- 
do dijpenfatio debeatur ,committatur loci Ordinario,aut ex cauja Metropolitano, 
feu ukimori Epifcopo ; quinon nifi caufa cognita , & probatis proceflibus , ac 
narratis ,nec aliter,difl>enfare poflit* 

CAPVT V I I 1. 

T r kte re a , quia nonnulli, quorum etiam aliqui ueri funt Vaflores, acpro- 

^j uUt*f /vlim*/ - $ rias ot * e * habent, ulienis etiam ouibus praeffe quarunt , & ita alienis fubditis 

*2" l Pr***f" quandoque intendunt, utfuorum curam negligant; quicumque etiam Epifcopa- 

\S *> i<rr<- HR ^ praditus dignitate, qui alienos fubditos puniendi priuilegium habuerit contra 

clericosfibinon fubditos prxfertim in facris conflitutos , quorumcumque etiam 

atrocium criminam reos, nifi cum proprij ipforum clericorum Epifcopi ,ft apud 

ecclefiam refederit>aut perfon<eab ipfo Epifcopo deputandxinteruentu , nequa- 

quam procedere debeau alias proceffus ,& inde fecuta quacumque uiribus om- 

nino careanu 

C A P V T IX. 

- i^j. . E T , quia iure opiimo diftincl* fuemnt diacefes, & parochi*, ac unicuique 

n***f W 1 "*^ gregi proprij attributi Vaftores,& inferiorum ecciefiarum\ellores ,qui,fua- 

Mvtrfe Mctn* rum q U ' t f-q ue 0U i unJt curam habeant , ut ordo ecclefiaflicus non confundatur , 

^hiWr^r 4ut um q. ea ^ em ecdefia duarum quodam modo dieecefum fiat , non fmegram 

corum incommodo , qui illifubditi fuerint : beneficia unius dmcefis, etiamftpa 

rochiales eccleft&yVicari&perpetu&.aut fimplicia beneficia,feu praftimonia,aut 

praftimoniales portiones fuerint,etiam ratione augendi cultum diuinum, aut ««- 

merum beneficiatorum , aut alia quacumque de caufa, alterius diacefis benefi- 

cio ,autmonafterio ,feu coUegio, uel loco s etiam pio perpetuo non uniantur; de- 

cretum buiusfanft* Synodifuper huiufmodi unionibus in hoc declarando. 

C A P V T X. 

TittdMt* lnn*i* I^b c v l a r i a beneficia in titulum R egularibus profefiis prouider: confueta , 

fajLri»***' cumperobitum, autrefignationem.uel aliasillain titulum obtinentis uacare 

'T'"' contigerit , religiofts tantum illius ordinis, ueltjsq ui habitum omnino fufcipere 

& profcflionem emittere teneantur,& non alijs } ne ueftem lino, lanaq. contex- 

tam induant 3 conferantur. 

C A P T XI. 

f f £* v l A uero KWtfon* » w uno a <l alium ordinem tranflati , facilea fuo 

Irl^n^i 'iC $ tt P er i° re ^txutUm flandi extra monaflerium obtinere folent > ex quo uagandi, 

* ■& apoflatandit>ccaJio tribuitur; nemo cuiufcumque ordinis Pralatus,uel Superi 

vruigore cuiufcumquefacaltatis aliquead habitu,et profefione admittere pofit; 



D ECIMA Q_VART A. 



43 



nip s ut in ordine ipfo,adquem transfertur,fub fufSuperioris obedientia in clan 
firoperpetuo maneat;ac taliter translatus , etiamfi canonicorum Rjgularium 
fuerit,ad bcneficiaf&cularia, etiam curata,omnino incapax exiflat. 



C A P 



C A F V T XII. 

J{jmo, etiam cuiufuis dignitatis eccleftafika, uelfccularis, quacumquc r*- uftmt^wMttY' 
tione, nift ecclefta m, beneficium, aut capellam de nouo fundauerit ,& conflru- U ri 4t*r~ 
xerit ;feu iam ereblam ,qu* tamen fine fufficienti dote fuerit, defuis proprijs , 
& patrimonialibus bonis competenter dotauerit ; ius patronatus impetrarc, aut 
obtinere pofiit , autdebeat . lncafu autem fundationis , aut dotationis , bu- - 
iufmodi inftitutio Epifcepo, & non alteri inferiori refeructur . 

C A P V T XIII. , , , 

l^pn liceat praterea patrono cuiufuis priuilegij pratextu aliquem ad benefi- j r V^ M ^*"' l*hj* 
cia fui iuris patronatus ,nifi Epifcopo loci ordinario,ad quem prouifto,feu inflitu <*•***+»*** JJP™ 
tio ipftus beneficij, ceffante priuilegio, iure pertineret, quoquomodo prafcnta- 
re : alias pr<efentatio,ac inflitutio, forfanfecut<e,nulU ftnt,& effc intelligantur. 

Irulidio futurae Sesfionis. 
Declarat prxterea fantla Synodus , futura Sefiione, quam ad.X X V- dient 
Jan.fubfequentisanni M D L I I.habendameffeiamdecreuit; unacumfacri 
ficio Miffie agendum,& traclandum effe de Sacramento Ordinis,& profequen- 
dam materiam de reformationc* 



S E S S I O 



X V. 



Q_V A E E S T CLV I N T A 

S V Z IVLIO III, PONT. M A X. 

CILHBRATA DIE X X V. IAN. 
M. D . Lll. 

Dccretum prorogationisSesfionis. 
Vmex eo,quod proximis Sefionibus decretum fuit , fancia 
bac, & uniuerfalis Synodusper bos dies accuratif>ime , ddi- 
gentifiimeq. traclauerit ea , qu£ ad fanclifiimum Miffa facri 
ficium, & ad Sacramentum (fflinis fpeclant, utbodierna Sef 
ftone, quemadmodum Spiritus fantlus fuggefiifjet, decreta de 
his rebus,& quattuorprxterca articulos adfanclisfimum £.«- 




sbariflti Sacramentum pertinsntcs, in banctandem Sefioncm dilatos publUa- 



f 3 



S E S S I O 

tet i atqtte interim ajfuturos ejfe putauerit ad hocfacrofanBum Concilium eot , 
quiVroteJiantes fe uocant : quorum caufa eorum publicationem articulorum di 
flulerat ;& ,ut libere , acfme cunttatione uila huc uenirent , fidem eis publi- 
cam,Jiue faluum conduclum concejferat; tamen, cum illinondum uenerint ; & 
eorum nornine fupplicatum huic fanBa Synodo fucrit , utpublicatio ,qu<e hodi- 
trno ditfacienda fueratfxnfequenttm Sefiionem differatur;certa ft>e allata afju- 
turos eos efft omnino multo ante illam Seflionem ffaluo conduclu amplioris for- 
ma interim accepto ; eadem fancla Synodus , in Spiritu fanclo legitimc congre- 
gata, tjfdem Legato, & "Njincys prafidentibus , nihil magis optans , quam ex 
praftantijMianatione Gtrmanica omnes dereligione dijjenfiones , & fchifma, 
ta tollere, ac eius quieti , paci , otioq.confulere ; parata ipfos , fi uenerint , & 
humamtcr excipere , & benigne audire; confidenfque eos , non fidei Ca~- 
tholica pertwaciter oppugnand<s,fed ueritatis cfgnofcenda fiudio ej]e uenturos, 
&,ut tuangelica ueritatis ftudiofos decet,fanclamatris Ecclefiadecretis, ac 
difciplin* ad extremum ejfe acquieturos ;fequentcm Sefiionem ad edenda,& pu 
blicanda ea , quajupra commemorata funt , in diem feflum fancli lofephi , qui 
erit dieXlX . menfis M artij , diflulit, ut fatis illi temporis , & Jpatij habeant , 
non folum ad ueniendum,uerum etiamad ea, quauoluerint , antequamisdies 
ueniat,proponenda. Qutbns ut omnem cun5landi diutius caufam adimat; fidem 
publicam ,ftuefaluum conduclum eius,qui recitabitur , tenoris & fententia,li- 
benter dat,& concedit. Intereauero deMatrimonii Sacramento agendum , & 
de eo,pra.ter fupcriorum decretorum publicationem , definiendum effe , eadem 
Seftione ftatuit, & decernit,& profequendam effe materiam reformationis. 

SALVVS CONDVCTVS 

PROTF. STANTIBVS DATVS. 

jicrofancla acumenica , & generalis Tridentina\Synodus ,inSp'ui- 
tu fanclo legitime congregata, prxfidentibus in ea eifdem Sedis jlpo- 
ftolica, Legato,& Tsljtnciis , inharendo faluo condutlui,in penultinui 
Sefione dato,& illum, iuxta tenorem infrafcriptum, ampliando, Vniuerfis fi- 
dem facit, quod omnibus, & ftngulis facerdotibus, Elecloribus, Trincipibus , 
\j)ucibus, Marchionibus ,Comitibus , Baronibus, Ts^pbilibus , militaribus, popu 
laribus, & aliis quibufcumque uiris , cuiufcumque ftatus , & conditionis , aut 
qualitatis exiftant,Germaniaprouincia,& nationis, ciuitatibus,acaliis locis 
eiufdem & omnibus aliis Eccltftafticis, & facularibus , prafertim Auguflana 
conftjiionis perfonis , qui, aut quauna, cumipfls adhoc generale Tridentinum 
Concilium utnitnt, aut mittentur , acprofecluri funt, aut hucufque uenerunt , 
quocumque nomine cenfeantur , aut ualeant nuncupari , tenore prafentium pu- 
blicam fidtm,& plenifiimam,ucriftimamq.fecuritatem,quam faluum conduclu 
apptllant,libere ad hanc Tridentinam ciunatem ueniendi,ibidemq.manendi,ftan 




D E C T M A Q_V I N T A. 44 

dUmorandi, proponendi s loquendi s una cumipfa Synodo 3 dc quibufcumque neg$' 

tiis tcathndi, examiiandi s difcutiendi; & omnia t quacumque ipfis libuerit s ac 

artiados quoslibettam fcripto s quam uerbolibere offerendi^ propalandi, eofq. 

fcripturis facris s & beatorum Tatrumuerbis, fententiis s & rationibus dcclaran 

di s afiruendi i & perfuadcndi s & s fi opus fuerit s etiam ad obietla Conciliigencra- 

lisrefpondendi> refellendi } & cum iis s quia Concilio deletli fuerint , difputandi 

Cbrijiiane s aut caritatiue abfque omni impedimento conferendi, opprobnis, con 

uiciis s ac contumeliis penitus femotis; & fignanter , quod caufe controuerfe , 

fecundum facram Scripturam>& Apojioloru traditiones, probata Concilia s Ca 

tholicx Ecclefid confenfum s & fantlorum Tatrum autloritates in pr&diilo Con 

cilio Tridentino tratlenturjUo etiam adHito s ut religionis pratextu aut delit~ioru s 

circa eam comifjorum^aut comittendorum minime puniantur, impartitur s ac om 

nino concedit ;fic etiam, ut propter illoru pr<cfentiam,neque in itinere } autquo- 

cumque locorum eundo s manendo s aut redeundo s nec inipfa ciuitate Tridentina 

a diuinis offciis quouis modo cejfetur. Et ut s bis peractis s uel non peractis,quan 

documque ipfis libuerit ; aut maiorum fuorum mandato , & affenfu ad propria 

reuerti optctbut; aut aliquis eoru optabit;mox abfque ulla renitentia , & occafio 

ne s autmora,fxluis rebus eoru s & fuorum pariter honore t & perfonis s uice uer- 

fa s po$intiuxtabeneplacitumlibere' s &fecuriredire; de fcientia tamen ab eade 

Synodo deputandonim; ut tunc opportune eorum fccuritati,abfque dolo.& frau 

deprouideatur. Vult etiafanfia Synodus in bacpublica fide s faluoq. condutlu, 

oes t quafcumq. claufulas includi^ac contineri, ac pro inclufis haberi,qu& pro ple 

na>ejficaci s & fufficienti fecuritate s in eundo,Jiando & redeundo t neceffar'm s & 

opportuncefuerint. lUud et> ad maiore fecuritate „et pacis, ac cociliationis bonu t 

exprimcns,quod s ft quijpiam s aut iUorum aliqui s fiue in itinere y Tridentum ueni- 

errdo s fiue ibidem morando, aut redeundo s aliquod enorme t quod abfit s egerint , 

aut commiferint s quo poffet huiusfidei publicx, & ajfecurationis beneficium, eis 

conce(fum>annuUari,autcaffari;uult,& concedit eadem fantla Synodus s utin 

huiufmodi facinore deprebenfi s ab ipfis dumtaxat s & non ab altjs condigna ani- 

maduerfione cum emenda fuffcienti t per partemipfius Synodimerito approban- 

da t & laudanda s mox punianturfiUorum affecurationh forma s conditionibus,& 

tnodis omnino manentibus illibatis .Tariformiter etiam uult s utfi quifquam s uel 

atiquiex ipfa Synodo s fiuein itinere, autmanendo s autredeundo s aliquodenor- 

me, quod abfit s egerint s aut commiferint, quo poffet huius fideipublica & af- 

fecurationis beneficium uiolari s aut quoquo modo toUi; in huiufmodi facinore 

deprehenft , ab ipfa Synodo dumtaxat , & non ab altjs condigna animaduerfto- 

ne s & emenda fufficienti s per partem dominoru Germanom Augujiana confefiio- 

nis s tunc hic prafentium , meritolaudanda s & approbanda s mox puniantur; pr<e- 

fenti affecurationis forma s conditionibus s & modis omnino manentibus Hlibatis. 

Vuit praterea ijjpt Synodus , quod liceat tyfis Ambafciatoribus , omnibus & 



S E 5 $ I O 

fmgnlh totics, quotiefcumqueopportunum fuerit , fcu neceffarium, adauram 
tapiendam exire de ciuitate Tridentina, & reuertiad eandem, necnon nuncium* 
uel nuncios fuos ad qu&cumqueloca, pro fuis neceffarijs negotijs ordinandis li- 
bere mittere^feu dejiinare, ac ipfosmiffosjfeu deflinatos, feu mijfum,& defli- 
natum fufcipere toties, quoties eis uidebitur expedire. lta quod aliqui , uel ali- 
quis per deputandos Conciltj focientur , quieorum fecuritatiprouideant , uel 
prouideat. Qjti quidemfaluus conduclus ,& fecuritates flare ac duraredebent , 
&a tempore , & per tempus , quo ipfms Synodi } & fuorum tuitionis curam 
ipfos fufcipi contigerit , & ufque ad Tridentum perduci , ac toto tempore man- 
jionis eorum ibidem, & rurfumpofl fufjicientem audientiam habitamjpatio ui- 
ginti dierum pramifio, cum ipfi petierint ; aut Concilium, babita huiufmodi au* 
dientia, ipfis recejfum indixerit, a Tridento ufque in quem quifque elegerit fibi 
locum tutum,Deo fauente jreftituet , dolo,&fraude prorfus exclufts. Qua qui 
dem omniapro utxuerfts, &fmgulis Chrifli fidelibus , pro omnibus Trincipi— 
husytam Eccleftafticis,quam facularibus quibufcumque , atque omnibus alijs 
Eccleftafticis , ac facularibus perfonis , cuiufcumque ftatus ,& conditionis exi- 
flant, aut quocumque nomine cenfeantur, inuiolabiiiter obferuanda effepromit 
tit, & bona fidejpondet. 

lnfuper omni fraude,& dolo exclufts , uera , & bona fide promittit , ipfam 
Synodum nullam uel manifefle j uel occulte occaftonem quaftturam ; aut ali- 
qua aubloritate ,potentiajure ,uel ftatuto } priuilegio , legum>uel Canonum.aut 
quorumcumque Conciliorum,prxfertim Conftantienfts, & Senenfts , quacum- 
queforma uerborum expreffa , in aliquod huius fidei publica,& plenifiima 
affecurationis _, ac public<e,& liberx audientice ipfis per ipfam Synodum concef- 
fa,pr<eiudicium quouis modo ufuram, aut quemquam uti permiffuram : quibus 
inhac parte pro hac uice derogat. Quodft fantla Synodus >aut aliquis ex ea, 
uel fuis, cuiufcumque conditionis , uelftatus, aut praemiuentia exiflens , pra- 
fcriptaajfecurationis & faluiconduBus formam & modum in quocumque pun 
clo uel claufula uiolauerit, quod tamen dignetur auertere Omnipotens .& fuffi- 
ciens emenda non fuerit mox fubfecuta , ipforum arbitrio merito approbanda s 
&laudanda , habeant ipfam Synodum, & haberepoterunt Jncidijfe in omnes 
pcsnas ,quas iure diuino & hfmano,autconfuetudine,huiufmodi faluorum con 
duttttnmuiolatores incurrcrc poffunt, abfque omni excufatione ,aut quauis #» 
bac parte contradiflionc, 



45 



S E S S I o 



XVI. 



CLVAE ESTSEXTA. 

ET VLTIMA SVB IVLIO III, 

» ON T. MA X. 

CELEBRATA DIE X X V 1 1 1» A P R. 

11« D . III, 




Decrerum fufpenfionis ConcilH. 

^Acrofantla oecumenica, & generalh Tridentina Synodusjn 
Spiritu fantlo legitime congregata , prafidentibus inea Re- 
uerendijiimis Dominis, Sebafliano, jlrcbiepifcopo Sipontino, 
& ^Aloyfio , Epifcopo Veronenfi > ^ipoflolicis 7sfj4ncijs,tam 
eorumproprio ,quam Rjuerendiftimi, <& lUuflrifsimi Domi- 
ni MarceUi, tit. S. MarceUi fancla \oman&Ecclefi& Car- 
dinalis , Crefcentij Legati, ob aduerfam eius grauifiimam ualetudinem abfen- 
tis 3 nomine, non dubitau Chriftianis omnibus patere t boc Concilium cecumenicti 
Tridentum primo a Vaulo fel. rec.conuocatum, & colleclum fuiffe ; deindea, 
Sanfiifiimo Dominonoftro, lulio. m. efflagitante Carolo Quinto, Augufiif- 
fimo Imperatore, ea pracipue caufa fuijferefiitutum } ut religionem in mnltis 
orbis partibus , & prafertim in Germania , in diuerfas opiniones miferabiliter 
difiratlam, in fiatumpriflinum reuocaret, abufus, & mores Chrifiianorum cor 
ruptifiimos emendaret;cumq. adboc agendum quamplurimi Tatres , nulla. 
laborum fuorum j periculorumq* habita rationejediuerfis regionibus alacriter 
confluxiffent , refq. ftrenue, magno fidelium concurfu,feliciterq. procederet , 
ac jfres effet non leuis, iUos Germanos , qui eas nouitates excitarant, in Conci* 
lium uenturos, fic animatos, ut ueris Ecclefi* rationibus unanimiter acquiefce- 
rent ; lux denique quadam rebus affulfiffe uideretur , caputq* toUere inciperet 
frofligata antea, & afflicla Bjjfublica Cbrifliana : ij repente tumultus, ea bel 
la hoflis generis humani uerfutia exarferunt, ut Conciliu uelut b&rere,acfuum 
curfum interrumpere fatis incommode cogeretur :Jj>efq. omnis ultcrioris pro— 
greffus hoc in temporc tolleretur , tantumq. aberat, ut fantla Synodus Chriflia 
norum malis, & incommodis mederetur,ut multorum mentes, pr<cterfui ani — 
mi fententiam , irritaret potius , quamplacaret.Cum igitur ipfafantla Syno — 
dus, omnia,& pracipue Germaniam armis ardere,& difcordus , uideret } om- 
nes fere Epifcopos Germanos ,prxfertim Trincipes Eletlores , fuis confultum 
«cclefiis c Concilio abijjfe ; decrcuit tanta necefiitati non relutlari,& ad metio 



S E S S I O 



ra tempora reticere, utTatres, quod eis nunc agere non licet>fuis ouibus pro- 
(bettum adfuas ecclefias regredi ualerent, ne diutius utrobique inutili otio con- 
terantur. Ataue ita, quoniam ftc temporum conditio tulit > huius acumenici 
Concilij Tridentiniprogrejfum per biennium fufpendendumfore decernit, prout 
prtfenti Decreto fujpendit ; ea tamen lege> ut,ft citius pacata res fit , ac tran— 
quiUitas priftina reuertatur, quodfperat Vei Optimi Maximi beneficio non ton- 
L f ors fiatio futurum» ipfius Conalii progreffus eodemet temporefuam uim> 
fitmitatem, uigoremq. baberecenfeatur. Sin autem, quod Deus auertat , per- 
afto biennio prxdicla legitimaimpedimenta non fuerint fubmota , quamprimum 
ceffauerint.. talis fujpenfio eo ipfo fublata effeinteUigatur> ac fuus uigor , & ro 
bur Concilio fit reftitutum, & effe inteUigatur > fine alia noua Concilii conuoca 
tione accedentead boc Decretum confenfu > & aucloritate Sanclitatis fua > & 
fanBA Sedis jtpoftolicai. ;♦ , 

interea tamen eadem fantta Synodus exbortatur omnes T nncipes Cbriftia- 
nos t & omnesTrdatos ut obferucnt>& rejpecliue cjuatenus ad eosfpeBat, ob- 
firuarefaciant infuis regnis, dominijSy&ecclefiis omnia, &fingula,quaper 
bocfacrum cecHmenicum Concilium fuerunt baclenus fiatuta i & decreta. 



4* 

BVLLA CELEBRATIONIS 

CONCILII TRIDENTINI, 



p i o i i i i 



P O N T. M A X. 




ivs bpiscopvs 3 jeruus feruorumDei 3 ad perpetuam 
rei memoriam. AdEcclefia regimen , licct tanto oneriimpa- 
reSifola Dei dignatione uocati, ftatim circumfcrentes mentis 
ocutosper omnes \eipublica Cbrifiiana partes , cernentefq* 
non fine magno borrore, quam longe, lateq.peflis barefum , 
& fcbifmatis peruaftffet 3 & quanta Cbriftiani populi mores 
eorretlione indigerent ; in eam curam 3 & cogitdiionem 3 profufcepti muneris 
officio 3 incumbere ccepimus 3 quemadmodum ipfas bmefes extirpare , tantumq. 
et tam perniciofum fcbifma toUere, morefq . adto corruptos 3 & deprauatcs emen 
dare poffemus . Qumautem intelligercmus 3 ad bacfanandamaUsaptifiimum 
efferemedium 3 quodfancla bxc Sedesadbibere confueuiffet,a>cumenici genera- 
lifq, Concilu ; eius congregandi , & , Deo iuuante 3 celebrandi confilium cepi~ 
tnus. lndiclum illud quidem antea fuitafel. rec. Taulo 1 1 1, & eius fucceffo- 
re lulio 3 prtdecefforibus noftris 3 fed uarijs de caufisfapius impeditum 3 & intev 
peliatum perfici non potuit 3 fiquidem Taulus 3 cum idprimo inurbem Mantua, 
deinde Vicentiam indixiffet ; quafdam obcaufas 3 in litteris eius exprefias , id 
primo fujpendit 3 poflea Tridentum tranflulit . deinde cum quibufdam de caufis 
ibi quoque eius celebranditempus dilatum fuiffet ; tandem 3 fujpenfione fubla- 
ta,ineadem ciuitate Tridentinaincboatumfuit . uerum SeJiionibus aliquot b* 
bilis 3 & nonnullis decretis faclis 3 ipfum fepoflea Concilium 3 atiquibus decaufis, 
accedente etiam Sedis jipoflolica autloritate 3 Bononiam tranflulit. lulius au- 
tem 3 qui eifuccefiitjin eandem ciuitatcm Tridentinam idreuocauit : quo qui~~ 
dem temporefacla alia quadam decreta funt. Sed cum noui in propinquis Ger 
manialocis tumultus excitati fuifjent 3 <& bellum in Italia , & Gallia grauifii- 
mum exarfijfct ; rurfus Concilium fujpenfum, & dilatum fuit, adnitente nimi- 
rum bumani generis bofle, aliafq.ex alus difficultates , & impedimenta obiicien 
te 3 ut tantum Ecclefla commodum t quod prorfus auferre non poterat , faltem 
quadiutifiime retardaret.Q\uantopere uero interea auflafucrint 3 et multiplicat* 
ac propagata barefes; quatopere fchifma creuerit;fine maximo animi dolore nec 
meminijje poJJumus 3 nec referre.Sed tandepius 3 et mifericors Dominus 3 quinum 
qua ita irafcitur 3 ut mifencordUobliuifcatur ;\egibus 3 & Principibus Cbriflia 
nis pace 3 et unanimitate donare dtgnatus efi.Qjia nos occafione oblata maxima 
injpe uenimus ,ipfius mifcricordia freti 3 fore 3 ut his tatis quoq.EcclefiA malisea 
deC6ciliiuiafinisimponatur^ositaque i adfcbifma 3 barefefq.toUedas i adcom 



I E S S I O 

gendos , & reformandos mores,adpacem inter Chriflianos Vrincipes confer- 
uandam, celebrationem eius non ejfe duximus diutius dijjerendam. Habita igi- 
lur cum uenerabilibus fratribus noflris, Santl<e\pmana Ecclefia Cardinalibus 
deliberatione matura,fatlis etiam conflly noflri certioribus cariflimis in Chri- 
fio filus noflris,terdinando Rj>manorum lmperatore eletlo, & alijs Rjzgibus , 
atque Trincipibus, quos quidem s flcut de eorum fumma pietate , & fapientia 
nobis pollicebamur,paratiflimos adipflus Concilii celebrationem adiuuandam 
inuemmus ,• ad Deiomnipotentis laudem, bonorem, & gloriam,atque uniuerfa 
lis Ecclefla utilitate de eorundefratrum nofirorum confllio , & affenfu facrum 
acumenicum,& generale Concilium ex aucloritate eiufdem Dei,et beatorum, 
J?stri,& Pauli, jipoflolorum,qua nos quoque in terris fungimur,freti,& fub- 
nixiiinciuitate Tridentina,ad facratifiimu dic\efurretlionis dominicaproxime 
futurumindicimus,& ibi celebrandum,fublata fujpenflone quacumque y flatui- 
mus , atque decernimus. Quo circa uenerabiles fratres noflros ,omnibus ex lo - 
cis,PatriarcJ)as,Archiepifcopos,Epifcopos,& dileths filios Abbates ,ceterofque 
quibus in Concilio generali federe,& fententiam dicere,iure communi,ueiexpri 
uilegio,uel ex antiqua confuetudine licet uehementer in Domino hortamut , & 
tnonemus, atqueetiam diflricle pracipiendo mandamus, in uirtute fancla obedi 
enti<e,in ui quoque iuramenti, quod pr<efliterunt,& fub pcenis, quas in eos, qui 
ad Concilia generalia conuenire neglexerint, facris fciunt ejfe Canonibus con- 
fiitutas, ut ad Concilium ibi celebrandum conueniant intra eam diem ; nififor- 
teimpedimento fuerint legitimo prapeditt: quodtamenimpedimentumper le- 
gitimos procuratores synodoprobare debebunt. Monemus praterea omnes , & 
fingulos,quoruminterefl, interejfeue poterit,ut in Concilio adejfene negligant» 
Cariflimos uero in Chriflo filios noflros , \omanorum Imperatorem eletlum , 
tcterofq. Bjges,& Trincipes,quos optandum fane ejfet Concilio interejjepoffe, 
hortamur, & rogamus,ut,flipfi interejje Concilio non potuerint , at Orato- 
res fuos prudentes,graues,& pios uiros utique mittant , qui ipforum nomint 
iUi interflnt, curentq « diligenter pro fua pietate, ut ex eorum regnis , atque do 
miniisTralati finerecufatione,ac mora, tam necejfario tempore,Deo , & Ec- 
clefia ojflcium fuumpraflent ;eofdem etiam curaturos ejfe minime dubitantes, 
utperipforum regna,& dominia , tutum , ac liberttm iter Trdatis , torumq* 
familiaribus ,comitibus , & aliis omnibus ad Concilium euntibus,&ab illo re- 
deuntibus pateat ;benigneque , ac comiter omnibus in locis recipiantur , atque 
tratlentur,ficut, quod ad nos attinetjpfi quoque curabimus ; quinihil omnino 
pratermittere decreuimus ,quod ad tam pium, & falutare opus perficiendum > 
u nobis, in hocloco conflitutis ,praflari poflit; nihil, ut Deus fcit , quarentes 
aliud; nil propofitum habentesin hoc Concilio celebrando,niflhonorem ipflns 
JDei, dijperfarum ouium redutlionem , ac falutem , & perpetuam Cbrifiiana\ 
Rjipublica tranquillitatem, ac quietem* Vt uero ba littere; & qua in eis c o«- 

tinentur* 



D E C I M A Q^V A R T A l 47 

tinentur » ad omnium 3 quorum oportet , notitiam perueniant; nec quifquam ea 
excufatione utipoflit, quod illa ignorauerity prafertim cum non ad omnes 3 quos 
de bis litteris certiores fieri oporteret , tutus forfitan pateat aditus 3 uolumus t & 
mandamuSiUt in Bafilica Vaticana Trincipis jtpoflolorum 1 <& in ecclefia Late 
ranenfi tunc y cum in eis populus , ut Mijfarum folemnibus interfit 3 congregari 
folet , palam clara uoceacuria noftracurforibus 3 feu notarijs aliquibus pu — 
blicis recitentur ; & poflquam recitat&fuerint 3 ad ualuasearum ecclefiarum , 
itemq *Cancellari<e lApoflolic*, & in loco folito campi Floraaffigantur; ibi— 
que , quo legi, & omnibus innotefcerepojlint 3 aliquandiu relinquantur.cum au> 
tem inde amouebuntur 3 earum exempla in ijsdem locis affixa remaneant. 1{os 
enim per recitationem banc 3 publicationem, & affixionem omnes , &fmgulos , 
qui bis litteris comprebenduntur 3 pofl duos menfes a die publicationis , & affi- 
xionis earum 3 uolumus perinde aftriclos 3 & obligatos effe 3 acfi ipfismet iUa co 
ram edit£ , & leBa fuijfent . Tranfumptis quoque earum , qua manu publici 
alicuius notarij fcripta , fubfcriptaue 3 & figillo 3 ab fubfcriptione alicuius per- 
fonx 3 in dignitate Eccleftaflica conflituta , munita fuerint , ut fine dubitatione 
uUa fides habeatur , mandamus 3 atque decernimus. NuUi ergo omnino bomi — 
num liceat 3 banc paginam noflra indiclionis 3 flatuti 3 decreti 3 pr#cepti 3 admoni 
tionis 3 & adbortationis infringere ; uel eiaufu temerario contra ire.Si quisan 
tem hoc attentare prafumpferit; indignationem omnipotentis Dei 3 ac Beatorum, 
Tetri 3 & Vauli Jlpoflolorum eius 3 fe nouerit incurfurum, Dat. ~Rj>ma , apud 
S>Tetrum 3 annoincarnationisDomimca, M. D. L X, III. Kal,Dec. 
Tontificatusnoftrianno primo. 

JLntonius FlorebeUut, 

Barengus* 



SACROSANCTI 

OECVMENICI, 

t T GIUH^L^ C T^C I L 1 1 

TRIDINTINI 



S E S S I O 



XVII. 




CL V A E E S T P R I M A 

S V B P I O I I I I, P O N T. " M A X. 

CIIBBRATA PIE X V I I I IAN. 
M . D . L X I J. 

Decrerum decelebrandoConcilio. 

Lacetne uobis,ad laudem , & gloriam fanclne , <*c indiuidim 
Trinitatis,Tatris,& Filij,& Spiritus fanfti,ad incrementum 
& exaltationem fidei, & religionis Chrifiiana , facrum cecu- 
menicum, &generale ConciliumTridentinum,inSpiritufan- 
fto legitimecongregatum,abhodiernodiej quiefi. 18. menfts 
lan.anni a Wjttiuitate domini M D IX 11, Cathedra Pjj- 
mana beati Tetri, jlpofiolorum Trincipis,confecrato,fublata quacumque fu- 
fyenftone, iuxtaformam, & tenorem iitterarum fanclifimi domini nofiri Tij 
1 1 1 1, Tont Max. celebrari, & in eo ea, debito feruato ordine , traclari , qu<e > 
proponentibus legatis acTraftdentibus ,ad horum temporum leuandas calami- 
tates,fedendas de religione controuerfias , coercendas linguas dolofas, depraua 
torum morum abufus corrigendos , Eccleftaueram atque Chriflianam pace coti 
tiliandam apta & idonea ipft fancla Synodo uidebuntur? 
RjJj>onderunt, Tlacet* 

Indiclio fvturz Sesfiouix. 

Tlacet neuobis , proximam futuram Sefiioncm habendam , & cetebran— 
dam effe feria quinta, pofi fecundam Dominicam Quadragefima, qux erit dat 
XXVI. menfis Yebruarii ? 

Kjjfrondewnt, Tlaceu 



S E S S I O X V I 1 1 



CLV AE EST SECVNDA 

S V B PIO 1 I I Z, fONT. M A X. 
CELEBRATA DIE XXVI. FEBR. 



M . D , 



L X I I, 




Decretumdelibrorum deleftu.,&omnibus ad 
Conciliumfide publica inuitandis. 

JLcrofantla <xcurnenica a & gencralis Tridentina Synodus > m 
Spiritu fanclo legitime congregata,prafidentibus in ea eifdem 
jtpofiolicx, Sedis Legatis, ncn bumanis quidem uiribus confi- 
fa ,fed Domini nofiri lefu Cbrifii . qui os^& fapientiam Ec 
clefia fuA daturum fepromifit , ope & auxilio freta , illui 
prdcipue cogitatj ut Catholica fidei dotlrinam,multorum in- 
ter fe difiidtntium opinionibus y pluribus locis inquinatam & obfcuratam y infua 
puritatem y &ff>lendorem aliquando reflituat; & mores , qui a ueteri infiituto 
defiexerunt ,ad meliorem uit<e rationem reuocet; corq. patrum adfilios i & cor 
filiorum ad patres conuertat. Cum itaque omniumprimu animaduerterit , hoc 
tcmpore fufpeflorum; ac pernicioforum librorum, quibus dcclrina impura con- 
tinetur J & longe lateq. diffunditur, numerum nimis excreuijfe , quod quidem in 
caufa fuitj ut mult<e cenfura in uarijs prouincijs >& prxfertim in alma urbe 
l\oma,pio quodam %elo editafuerintj neque tamen buic tam magno, ac perni- 
ciofo morbo falutarem ullam profuiffe medicinam : cenfuit , ut dcletli ad hanc 
difquifttionem Vatres de cenfuris, librifq, quid faclo opus ejjet y diligenter con- 
fiderarent ; atque etiam ad eandem Synodum fuo temporereferrent f quo faci — 
lius ipfa pofiit uarias & peregrinas doclrinas, txmquxm ^^auia , a Cbrifiian<c 
ueritatis tritico feparare ; deq. his commodius deliberare , & fiatucre , qu<£ ad 
fcrupulum ex compiurium animis eximendum & tollendas multarum qucrela- 
rum caufas magis opportuna uidebuntur.Hac autem omnia ad notitiam quorum 
cumque deducla ejje uult, prout ctiam prafenti Decreto dedticit; utfi quis adfe 
pertinere aliquo modo putauerit, quccuel dehoc librorum>& cenfararum ne- 
gotiOy uel de alijs, qu.t in bocgenerali Concilio traclanda prxdixit ; non dubi-- 
teta fancla Synodofe benigne auditum iri, 

Quoniam uero eadem fancla Synodus ex corde optat, Deumq. enixe rogat, 
/ju# ad pacem funt Ecclefix, ut uniuerfi communem matrcm \n terris agnt , t 1 n 
tes, qme, quos peperit } obliuifci mn potefl, unxnimes, una orc > glonficemus 
Deum,& V atrcm Domninofiri lefu Chrifiirperuifcera mijericvrdia eiusdem 



S fi S S l o 

D«, &Domini noflri,omnes } qui nobifcum communionem non habent, ad con- 
cordiam & reconciliationem, w ut ad banc fanblam Synodum ueniantjnuitat, 
atque bortatur; utq. caritatem, quod eft uinculum perfeclionis t ampkclantur, 
pacemq.CbriJiij exuliantem in cordibus fuis pr<e fe ferantAn quam uocati funt, 
in uno corpore : Ranc ergo non humanam, fed Spiritus fan&i uocem audientes, 
ne obdnrent corda fua, fed in fuo fenftt non ambulantes ,neque fibi placentesad 
tam piam , & faiutarem matris fua admonkionem excitentur , & conuertan- 
turxomnibus enim caritatis ojficijs fancla Synodus eos ut inuitatjta copleclctur. 
Infuper cadem fantla Synodus decreuit , fidem publicam in C ongregatione 
generaii concedipoffej & eandem uim habituram, eiufdemq. roboris & momert 
tifuturam> acfi in publica Sefione data, & decreta fuiflet. 

Indi&io futurac Sesfioni». 

Eadem facrofancla Synodus Tridentina, in Spiritu fanclo legitime congrega? 
U , prafidentibus in ea eisdem jLpoftolic& Sedis Legatis , ftatuit t & decernit x 
proximam futuram Sefiionem babendam & celebrandam effe feria quinta, poft 
facratifiimumfeftum jifcenfionis Domini, qua erit. 1 4. menfis Maij% 

SALVVS CONDVCTVS 

CONCESSVS germanicae 




InCongregationegeneralidie iiii. Martii^ M D LXII. 

jicrofancla Kcumenicay & generalis Tridentina Synodus , m 
Spiritu fanclo lcgitimecongregata,pr<efidentibus ineaeifdem 
Apoftolicx. Sedis Legatis, uniuerfis fidem facit , quod omni- - 
bus, & fingulis facerdotibus , Elecloribus, Trincipibus , Duci 
bus, Marcbionibus, Comitibus,Baronibus, Hobilibusmilitari 
r^J bus,popularibus y et aliis quibufcumque uiris ,cuiufcumque fta 
tus,et conditionis ,aui qualiiaih exiftant,Germanic<eTrouinc'u,& nationis,ci- 
uitatibus,& aliis locis eiufde,& omnibus aliis tcclefiafticis etf<ecularibus,pr<t 
fertim jtugufiana confefiionis perfonis, qui, aut qu<e una cum ipfis ad boc gene 
rale TridentinumConcilium uenient, aut mittentur, ac profecluri funt,aut hu- 
cufqueuenerunt, quocumque nomine cenfeantur, autualectnt nuncupari, teno- 
re pnefentium publicamfidem,&plerii$imam,uerifiimamq. fecmitatem,qua 
faluum conducium appellant, liberead banc ciuitatem Tridentinam ueniendi ,, 
ibidemq* manendhfiandijmwandhproponendhbquendhuna cumipfa Synpfo* 

dequi- 



DECIMA O C T A V A. 49 

de quibufcumque negotijs tratlandi, examinandi, difcutiendi;& omn\a y quxcunt 
que ipfis libuerit y ac articulos quoslibet tam fcripto, quam uerbo libere offeren- 
di> propalandi 3 eofq. Scripturisptcris , & beatorum Vatrum uerbis y fenten— 
tiis, & rationibus declarandi, ajiruendi , & perfuadendi , & , fi opus fuerit , 
etiam ad obiecla Conciliigeneralis refpondendij & cum iis , qui a Concilio de- 
letli fuerint y difputandi;autcaritatiue abfqueomni impedimento conferendi , 
opprobriis, conuiciis, ac contumeliis penitus femotis; & fignanter , quodcaufe 
controuerfay fecundum facram Scripturam y & jtpoftolorum traditiones,prob<t 
taconcilia,Catbolic<eEcclefi<eco)jfenfum , &fantlorum Vatrum autloritates 
in prtediiloConcilio Tridentino tratlenturfitto etiam addito y utreligionis pra — 
textu autdelifiorum, circa eam commifforum y aut committendorumminime pu\ 
niantuti impertitur, ac omnino concedit ;fic etiam y ut propter illorum prxfen- 
tiam nequein itinere y aut quocumque locorum eundo t manendo y aut redeundo , 
nec in ipfa ciuitate Tridentina a diuinis officiis quouis modo cejfetur. Et ut , bis 
peratlis y uel non peraftis y quandocumque ipfis libuerit , aut maiorum fuorum 
mandato y & affenfu adpropria reuertioptabunt ; aut aliquis eorum optabit y mox 
abfque ulla renitentia y & occafione y autmora y faluh rebus eorum 3 & fuorum 
pariter bonore : ,& perfonis y uice uerfa y pofiintiuxta beneplacitum libere y &fe- 
cureredire; de fcientia tamen ab eadem Synodo deputandorum; ut tunc oppor- 
tune eorum fecuritati y abfque dolo y & fraude prouideatur . Vult etiam fantla, 
Synodus y inbxcpublica fide y faluoq. conductu omnes quafcumque claufulas 
includi, ac contineri y ac pro inclufis baberi y quxpro plena>efficaci y & fufficien- 
ti fccuritate y in eundo , fiando y & redeundo, neceffarix y & opportuna fuerint. 
lllud etiam y ad maiorem fecuritatem y & pacis, ac conciliationis bonum , expri- 
mens^ quod y fi quifpiam, autillorum aliqui y fmein itinere , iridentum uenien- 
do , fiueibidem morando y aut redeundo, aliquod enorme , quod abfit , egerint , 
aut commiferint , quo poffetbuius fideipublica , & affecurationis bcneficium % 
eisconceffum , annuttari , aut caffari ; uult t & concedit utin buiufmodi faci- 
nore deprebenfi , ab ipfis dumtaxat , & non ab aliis condigna animaduerfione 
cum emenda fufficienti y per partcrn ipfiusSynodi merito approbanda y & laudan 
da y mox punianturMlorum affecurationis forma y condicionibus y & modis omni- 
no manentibus illibatis. Variformiter etiam uult y ut y ft quifquam, uel aliqui ex 
ipfa Synodo y fiue in itinere, aut manendo y aut redeundo s aliquod enorme y quod 
abfit y egerint y aut commiferint y quo poffet huius fidei pnblica & affecuratio— 
nis beneficium uiolari, aut quoquo modo totti ; inbuiufmodi facinore depreben- 
fii ab ipfa Synodo dumtaxat y & non abaliis condigna animaduerfione ,& emen 
da fufficienti y perpartem dominorum Germanoru jLuguftanaconfeQioniSitunc 
hicprafentium y merito laudanda x & approbanda y moxpuniantur ; pr&fenti af- 
fecurationis forma y conditionibuSi&modis omnino manentibus ittibatis. Vult 
pmereaipfa synodus , quad liceat ipfis *4mbafciahribus omnibus & fingulis 

G 



? I 3 i 1 c5 

toties, quotiefcumque opportunumfuerit,feu neceffarium^ad auram cdbkhdam 
exire de ciuitate Tridentina, & reuerti ad eadem y necnon nuncium , uel nuncios 
fuos ad qttacumque loca pro fuis necejjarijs negotijs ordinandis libere mittere , 
feu deftinare, ac ipfos miffos, feu deflinatot , feu miffum, & deflinatum fufcipe- 
re, toties, quoties eis uidcbitur expedircita quodaliqui, uel aliquis per deputan 
dos Concilii focietitur, qui eorum fccuritati prouideant,uel prouideat. Qjti qui 
dem faluus conduclus y & fecuritates flare ac durare debent, & a tempore y & 
pcr tempus y quoipfius Synodi } & fuorumtuitionis curamipfos fufcipicontige- 
rit, & ufque ad Tridentum perduci y ac toto tempore manfionis eorum ibidem, 
& rurfum poft fufficientcmaudientiam babitam>ff>atiouigintidierumpr<cmiffo t 
cumipfi petierint; aut Concilium y habita buiufmodi audicntia , ipfis receffum 
indixenty a Tridento ufque in quem quifque elegerit fibi locum tutum, Deo fa- 
uente y reflituet } dolo, & fraude prorfus exclufts. Qu<e quidem omnia pro uni- 
uerfis y & ftngulis Cbriflifidelibus,pro omnibusTrincipibus y tam Ecclefiafli- 
cis, quam f&cularibus quibufcumque, atque omnibus alijs Eccleflafticis y acfa- 
cularibus perfonis, cuiufcumque ftatus , & condicionis exiflant y aut quocumque 
nomine cenfeantur >inuiolabiliter obferuanda ejje promittit y et bona fidefpondet* 
Infuper omni fraude y & dolo exclufis, uera , & bonafide promittit y ipfam 
Synodum nullam uel manifefte, uel occulte occafionem quafituram ; aut aliqua 
auBoritate, potentiajure, uel flatuto y priuilegio y legum y uel Canonum y autquo 
rumcumqueConciliorum,pr<efertim Conflanticnfls , & Senenfis , quacumque 
forma uerborum exprefja y in aliquod buius fideipublic<c y & plenifiim<e affecu- 
rationis y acpublica, & libera audienti<e y ipfis peripfam Synodum conceff<c } pr<e 
iudicium quouis modo ufuram y aut quemquam uti permiffuram: quibus in hac 
parte prohac uice derogat . Ouodfifancla Synodus y aut aliquis ex ea y uel fuis , 
cuiufcumque condicionis , uelftatus, aut pr<ceminenti<e exiftens,pr<cfcript<c ajfe 
curationis & falui condulius formam & modum in quocumque punilo uel clau 
fula uiolauerit, quod tamen auertere dignetur Omnipotens y &fufficiens emen- 
da nonfuerit mox fubfecuta y ipforum arbitrio merito approbanda y & laudanda y 
habeantipfam Synodum y & baberepoterunt y incidiffein omnes panas,quas iure 
diuino & humano, aut confuetudine y huiufmodifaluorum conducluum uiolato- 
res incurrere pojfunt , abfque omni excufatione , aut quauis in hacparte con— 

tradiclione. 

Extenfio ad alias nationes. 

Eadem facrofantla Synodus y in Spiritufantlo legitime congregata>pr<cfidenti 
bus in ea eifdem ^4poftolic<c Sedis de latere Legatis >omnibu$ y & fingulis alus , 
qui nobifcum in ijs y qu<e funt fidei y communionem non baben,t y ex quibufcumque 
regnis y nationibus,prouincijs } ciuitatibus y aclocis y in quibus ptublice , & impune 
prxdicatur t uel docetur ,fiue creditur contrarium eius y quodfiancla1\omana fen 
tit Ecclef/a, dat fidem publicam,fiue faluumconduclum fub eadem forma , & 
eifdem uerbis ,quibus datur Cermanis, 



*♦ 



S E S S I O 



X I X. 




Q_ V A E EST TERTIA 

S V B PIOIIIII, P O N T. M A X. 

CELEBRATA DIH XlHr M A I I. 
M . D . L X I 1. 

Decretum prorogationis Seiiionis. 

^icrofantla cecumenica, & generalis Tridentina Synodus , m 
Spiritu fantlo lcgitime congregatajrxfidcntibus in ea eifdem 
apoflolicx. Sedis Legatis 3 Decreta ea,quabodie in prcefenti Sef 
fioneflatuendaAcfancienda erantjuflis nonnullisj ac boneflis 
caufts , in feriam quintam, pofl proximam follemnitatem cor 
coris Cbrifli, quxerit pridienonas lunij, proroganda effe cen 
jniti ac prorogat; diclaq.die Sefiionem babendam effe, ac celebrandam, omni — 
busindicit. Interea rogandus eflDeus,& Tater Domininoflri lefu Cbrifii, au 
Cior pacis ,ut fantlificet cordaomniu; quoadiuuante,fanUx Symdtts & nunc,et 
femper meditari,atque peragere ualeat,quaad eius laude ,et gloria pertineant, 

S £ S S I O XX. 

CLVAE ESTQ^VARTA 

SVB PIO Ilir, PONT. M A X . 

CELEBRATA D I E IIII IV Mj 
, M . D . L X I I. 

Decretum prorogationis Sesfionis. 
icrofanlla cecumemca , & generalis Tridentina Synodus , in Spiritu 
fanclo legitime congregata, prafldentibus in ea eifdem Apofloliae Se- 
dis Legatis ,propter uarias difficultates ,ex diucrfis caufis cxortas ,atque 
et, ut congruentius ,maioriq. cum deliberatione omnia procedant,nempe ut Dog 
mata cum v,%,qu£ ad reformationem Jpcflant,fimul trallentur, & fanciantur; 
ea, qu$ flatuendauidcbuntur, tam de reformatione , quam deDogmatibus , in 
froxima $efiione,quam omnibus indicitin diern fcxtam decimam fubfequentis 
menfis lulii , definienda effe decreuit : Hoc tamen adietlo , quod ditlum terminu 
ipft fantla Synodus pro eius arbitrio ,& uoluntatc,ftcutirebusConcilii puta- 
uerit expedire, etiam in genera.li Congregatione» rejiringere,& prorogare U- - 
berepojlit 3 &Hakat. 

G 2 



§20 



S E S S 



xx t; 



CL, V A E E S T CLV I N T A 

S V B P I O I I I I, P f N T. M A X. 



CIISBRATA DIS * V I 
M . D . I X I I. 



I Y I. 




©o ctrina de C ommunione fub utraque fpecie, & paruulorum. 

jLcrofanlla oecumenka, & gtncralis Tridcmina Synodus , /0 
Spiritu fanfto legitime congregata,prafidcntibus in ea eifdem 
apoflolka SedisLegatis,cum detrcmcndo j& fanctiflimo Eu 
cbariflicc Sacramento uaria diuerfis in locis errorum monflra 
nequiflimi D&monis artibus circumferantur 3 ob quain nonnul 
J lis proaincijs multiaCatbolkaEcclefi<efide 3 atqueobedientia 
uideanturdifccfliffe,cenfuitea 3 quczad Communionemfub utraqueft>ecie 3 & par 
uulorumpertinentjboc loco exponenda cffe . Quapropter cuntlisQbrifli fideli— 
bus interdicit,ne poflbac de ijs aliter uel credere, ucl docere, uel pradkare au— 
deant 3 quam efl bis decretis explicatumiatquedefinitum. 

Laicosj&Clerieosnonconficientes, non a(tringiiurediuinoadCo m . 
munionem fubutraquefpecie. Caput. I. 

ltaque fanBa ipfa Synodus 3 a Spiritu fanclo 3 quiJj>irituseflfapienti<e 3 &in- 
telleclus } fpiritus confllij t & pietatis jcdotla.atque ipflus Ecclefi* iudkium 3 & 
confuetudinem fecuta, declarat 3 ac docet,nuUodiuinopraceptolakos , & cleri- 
cos non conficientes , o%igari ad EucbariftU Sacramentumfub utraque fpecie 
fumendum ; ncque ullo patlo 3 falua fide> dubitaripojfe, quin illis altcriuifpe— 
ciei communio adfalutem fufficiat* nam, etfi Cbriffus Lwminus in ultimftKna 
uenerabile boc Sacramcntum in panis, & uini fpeciebus inftituit, & ^Apoflolis 
tradidit ; non tamen illa inflitutio 3 & traditio eo tendunt 3 ut omnes Cbrifttfide 
les flatuto Domini adutramque fpedem accipiendam aflringantur. fed neque 
ex fermone illo 3 apud loannem fexto>recie coUigitur 3 utriufque fpeciei commu- 
nionemaDominoprxceptamejJc ;uicutnqueiuxta uarias fanclorum Tatrum , 
& dotlorum interpretationes inteUigatur. namque qui dixit: l>{jfi manducaue- 
litiscxrnem filii hominis, & biberitis eius fanguinem , non habebitis uitam in 
uobis :dixitquoque : Si quis manducauerit ex hoc pane, uiuetin xternum. Et 
qui dixit : Qui mmducat meam carnem 3 & bibit meumfanguinem 3 babet uitam 
aternam: dixitttiam : Tanis, qucm €go dabo 3 caro mea eft pro mundi uita. Et 
deniquc qui dixit : Qja manducat meam carnem , & bibit meum fanguincm , 
in me manet , & ego in illo : dixit nibilominus : Qui manducat bunc panem , 
ttiuet in (tternum. 



VIGBSIMAPRIMA. JI 

Ecclefia»pofeftas circa difpenfationem Sacramenti 
Euchariftia?. Cap. 1 1. 

Tr&terea declarat, hancpoteflatem perpetuo in Ecclefta fuiffe, ut in Sacra- 
mentorum difpenfatione,falua iUorum fubflantia, ea flatueret,uelmutaret,quat 
fufcipientium utilitati,feuipforum Sacramentorum uenerationi } pro rerum,tem 
porum, & locorum uarktate, magis expedire iudicaret.id autem Apoftolus non 
obfcure uifus eft innuiffe t cum ait : Sic nos exiftimet bomo, utjniniflros.Chrifli> 
& difpenfatores myfleriorum Dei. atqueipfum quidem hac poteflate ufum effe 
fatis conflat, cum in multisalijs, tum in hocipfo Sacramento , cum , ordinatis 
nonnuUis circa eius ufum ,Cetera,inquit ,cum uenero ,difponam .Quare agnofcens 
fancla mater Ecclefia hancfuam in adminiflratione Sacramentorum auclorita" 
tem , licet ab initio Chrifliana religionis non infrequens utriufque fpeciei ufus 
fuiffet : tamenprogreffu temporis, (atiflime iam mutata illa confuetudine ,graui 
bus, &iuflis caufis adduclafhanc confuetudinem fub altera fpecie communican 
di approbauitj & pro lege habendam decnuit :quam reprobare, aut fmeipfius 
Ecclefitf autloritate pro libito mutare non licet. 

Totum &integrumChriftum jacuerum Sacramentnm, fijb 
cjualibetfpeciefumi. Cap. III» 

Infuper declarat, quamuis Rjdemptor •nofler ', ut antea diftum efl, in fupre- 
ma illa cana hoc Sacramentum in duabus fpeciebus inflituerit, & jipoflolis tra 
diderit ; tamen fatendum effe, etiam fub aixera tantumflecie totum,atque inte- 
grum Chviftu ,uerumq.Sacranitntu fumi ; ac propterca.quod adfruBum attinet, 
nullagratia, neceffaria adfalute, eos defraudari,qui unaffeciem folaaccipiunt, 

Paruulosnonobligariadcommunionemfacramentalem. Cap. IIII. 

Denique eadem fantla Synodus docet,paruulos, ufu rationis carentes , nulU 
obligarinecefiitate ad facramentalem Euchariflia communioncm. fiquidem per 
Baptifmi lauacrum regenerati , & Chriflo incorporati , adeptam iam filiorum 
Dei gratiam in illa atate amittere nonpoffunt . neque ideo tamen damnanda eft 
antiquitas, fi eum morem in quibusdam locis aliquando feruauit . ut enim fan- 
tlifiimiiUi Tatres fui facli probabilem caufam pro illius temporis ratione habue 
runt ; ita certe eos nuUa falutis necefiitate id feciffe ,fine controuerfia creden- 
dum eft* 

DE COMMVNIONE SVB VTRA Q^V B 

SPECIE, BT PARVVtORVM. 

C A N O N J. 

i quis dixerit,ex Deipracepto, uelnecefiitate falutis omnes ,& fwgu- 
los Chrifti fideles utramque fpeciem fantlifiimi Euchariflia Sacramen 
ti fumere deberc ; Matbema fit^ 

G 5 



8 E $ s i b 

C A N O N II. 

$i quis dixerit ,fanblam Eccleftam Catbolicamnoniufliscaufts i & rationi- 
bus addutlam fuijfe t ut laicos , atque etiam clericos non conficientes fttb panis 
tantummodo fpecie communicaret; autin eo errajfe; anathemaftt* 

C A N O N III. 

Si quis negauerit, totum,& integrum ChriflHm,omwum gratiarum fontem, 
& autlorem, fub una panis fpeciefumi t quia, ut quidam falfo ajferunt y non fe- 
cundumipftus Chrifli conflitutionem fubutraque fpecie fumatur; anatbema ftt, 

C A N O N III I. 

Siquis dixerit,paruulis antequam adannos difcretionis peruenerint } neceffa 
riam cffe EucbariflU Communionem; anathema ftt. 

Vuos uero articulos,alias propofttos, eos nondum tamen excuffos s uidelicet ; 
+An rationes) quibus fantla Catbolica Ecclefa addutla fuit , ut communicaret 
laicos, atque etiam non celebrantes facerdotes fub una tantum panis /pecie , ita 
ftntretinendje } ut nulla ratione Calicis ufus cuiquamflt permittendus: & J jLn,fi 
boneflis 3 et Chriflianacaritati confentaneis rationibus concedcndus alicuiuel na 
tioni, uelregno Calicis ufus uideatur, fub aliquibus conditionibus concedendus 
ftt; & quanamfint UU : Eademfantla Synodus, in aliud tempus s oblata fibi 
quamprimum occaftone, examinandos ,atque definiendos referuat. 

DECRETVM DE REFORMATIONE. 

C A P V T I, 



jidem fancrofantla a>cumenica> & generalis Tridentina Synodus , :* 
Spiritu fanclo legitime congregata, prafldentibus in ea eifdem Apoflo- 
lica Sedis Legatis 3 adDei omnipotentis laudem t & fancta Eccleftx 
, ornamentum, ea,qu<efequuntur,dereformationis negotio in prdfentiflatuen- 
i/r/Un^kJ^clipy^a ejfe cenfuit. Quoniam ab Eccleflaflico ordine omnis auaritia fujpicio abeffe 
rfr*hf ftA*-^ debet;nibil pro collatione quorumcumque ordinum,etiam clericalis tonfurx, ttec 
pro litteris dimijjorjjs, aut teflimonialibus , nec pro flgillo 3 nec alia quacumque 
de caufaj etiam fponte oblatum, Epifcopi, & alii Ordinum collatores , aut eo — 
rum minifiri quouis prcttextu accipiant . T$j)tarijueromhis tantum locis , in 
quibus non uiget laudabilis confuetudo nihil accipiendi , pro ftngulis litteris di- 
mijforiisy aut teflimonialibus , decimam tantum unius aureipartem accipere pof 
ftnt % dummodo eis nullum falarium ftt confiitutum pro officio exercendo : nec 
Epifcopo ex notarii commodis aliquod emolumentum ex eifdem Ordinum 



V I G E'5 I M A PRIMA, 52 

coUationibus direBc , uel indiretlc prouenire poftit . tunc enim gratis operam 
fuam eos prxftare omnino teneri decernit : contrarias taxas, acflatuta 3 & con- 
fuetudinesj etiam immemorabiles , quorumcumque locorum t quapotius abu — 
fus j & corrupteU , ftmoniaca prauitati fauentes, nuncuparipoffunt , penitus 
caffando,ZT interdicendo : & qui fecus fecerint tam dantesj quam accipientes, 
ultra diumam uhionem,pcenas a iure infliftas ipfofafio incurrant. 

C A P v T 11. 

Cum non deccat eos, qui diuino minijlerio afcripti funt, cum Ordinis dede— 
core mendicare, autfordidum aliquem quxftum exercere ; compertumq.ftt,com 
plures plerifq . in locis ad facros Qrdines nullo feredeleclu admitti , qui uarijs f/ r //tC nfUhh 
artibus,ac faUacijs confingunt,fe beneficium Ecclefiafticum,aut etiam ido— ^£j**ipptM» 
neas facultates obtinere : flatuit fantla Synodus^ne quis deinceps clericus fecu- '»f)im<nf 4**4* 
laris, quamuis alias fitidoneus moribus,fcientia , & atate , ad facros ordines \Hi™fh^" r ff* /[ 
promoueatur \nifi prius legitime conflet 3 eum beneficium Ecclefiaflicum,quod fi- 
biaduiclumbonefte fufficiat jpacificepofiidere . Iduero beneficium refignare 
non pofiit , nifi fatla mentione, quod ad illius beneficij titulum fit promotus % 
neque ea refignatio admittatur , nifi conftito , quod aliunde uiuere commode 
pofiit : & aliter facla refignatio nulla fit . Vatrimonium uero , uel penfio— 
nem obtinentes , ordinari poftbac nonpofiintj mftilli, quos Epifcopus iudicauc 
rit afjumendos pro necefiitate , utl commoditate Ecclefiarum fuarum; co quo-- 
queprius perfpeclo , patrimonium illud, uel penfionem uere ab eis obtineri , ta- M 
liaq. ejfe , quaeis ad uitam fuftentandam fatis fhn : atqutHU deinceps fme 
licentia Epifcopi alienari, aut extingui, uel rmittinullatenus pofiint ;dcnecbe 
neficium ncclefiafticum fufficiens fmt adepti ; uel alinnde babeant, unde uiuere 
pofiint ; antiquomm Canonum pcenas fuperbis innouando. 

C A P V T III. 

Cum bencficia ad diuinum cultum, atque Ecclefiaftica munia obeunda fmt j> ; . , , 
conftituta , ne qua in parte minuatur diuinus cultusj fed ei debitum omnibus in i^Z^l^^a/ 
rebus obfequium prxftetur ; ftatuit fancla Synodus, in ecclefiis , tam catbedra- fT. ' Jl * 
libus , quam collegiatis ,in quibus nulU funt diftributiones quotidiana , ueiita 
tenuesjutueriftmiliter negligantur, tertiam ■partemftucluum, & quorumcum 
queprouentuum, & obucntionum , tam dignitatumj quam canonicatuum, per- 
fonatuum , portionum , & officiorum feparari dcbere ; & in diflributio-- 
nes quotidianas conuerti , quainter dignitates obtinentes , & ceteros di — 
uinis intereffentes , proportionabiliter iuxta diuifionem ab Epifcopo , etiam 
tamquam ^Apoftolica Sedis delegato t in ipfa prima frutluutu dedutlionc 
facienda , diuidantttr ; faluis tamen confuctudinibus earum ecclejiarum h 

G 4 



S £ S S I O 

in quibus non refidentes Jeu non feruientes , nihil uel minus tertk parte perci- 
pwnt : non obftantibus exemptionibus,ac alijs confuetudinibus,etiam immemo- 
rabilibus , & appellationibus quibufcumque. Crefcenteq. non feruientium con- 
tumacia , liceat contra eosprocedere ,iuxta iuris, acfacrorum Canonum dijpo- 
fitionem ► 

C A P V T II!!, 

£rtscoPi , etiam tanquam Apoftolica Sedis deiegatuxn omnibus ecclefiis pa- 

r ° A'h~n- rochialibus,uei baptifmalibus , in quibus populus ita numerofusfit, ut unusl\e- 

P l^Jl W*fftor non pojsit fufficere Ecclefiafticis Sacramentis miniftrandis, & cultui diuino 

^ U* peragendo ; cogant Fjclores , uel alios , ad quos pertjpet ,fibi tot facerdotes ad 

& T"l '"uZZ&oc munus adiungere, quot fufficiant ad Sacramenta exhibenda s & cultum di- 

Mfarbw ^ mm celebrandum . In tjs uero, in quibus ob tocorum diftantiam , fiue diffi- 

i cultatem parochianifme magno incommodo adpercipienda facramenta , & di- 

uina officia audienda accedere non poffunt; nouas parochias,etiam inuitis B^etlo 

ribus, iuxta formam conftitutionis Mexandri 1 1 1, qux, incipit, Ad audientiam* 

conftituere pofimt. lllis autem facerdotibus , qui de nouo erunt ecclefiis nouiter 

erettispraficiendi, competens afiignetur portio arbitrio Epifcopi ex frutlibus,ad 

ecclefiam matricem quomodocumque pertinentibus ; & 3 fi neceffe fuerit , 

compellercpofiitpopulum,eafubminiftrare,qu<efufficiantaduitamdittorumfa- 

cerdotum fuftentandam iquacumque referuatione generali, uelfl>eciali,uelaf~ 

feftione , fuptr diblis eccleftis K non objlantibus. Vjque huiufmodi ordinationes 

& eretliones pofiint toUi , nec )mpediri,ex quibufcumque prouifionibus , etiam 

uigorerefignationis ,aut quibufuis alus derogationibus,uelfu$enfionibus. 

C A P V T V. 

V T etiam ecclcfiarum ftatus , ubifacra Deo officia miniftrantur,ex dignita 
Iff K l/»»m' t e conferuetur ; pofsint Epifcopi, etiam tamquam Apoflolica Sedis delegati ,iux 
™ "f taformam iuris , fine tamen prdudicio obtinentium , facere uniones perpetu— 

as quarumcumque ccdefiarumparochialium, & baptifmalium , & aliorum be 
neficiorum curatorum, uelnoncuratorum cum curatis propter earum pauperta- 
tem,& in ceteris cafibus a iure permifiis ,etiam fi ditla ecclefia , uelbeneficia 
effentgeneraliter » uel fiecialiter referuata , aut qualitercumque affetta. Qj* 
uniones etiam non pofiint reuocari , nec quoquo modo infringiuigorecuiufcum- 
tjueprouifionis,etiam excaufa refignationis^autderogationis, autfuftenfionis* 

C A P V T VI. 

£jia illitterati , &imperiti parochialium ecclefiarum Bjftores facris 
minus aptifunt t officijs, & alij propter eorum uiu turpitudinem potius deftru- 
mt, quam adificant ; Epifcopi,etiam tamquam jipoftolica Sedis delegati, eif- 



VIGESIMA PRIMA; 5$ 

demillitteratis, & imperitis^fialiasbonefl.&uit&fintyCoadiutoreSjautVicd-- lr>*'krrrrh>n 
rios pro tempore deputare ; partemq* fruBuum eifdem pro fujficienti uitlu afli- (cm-*h *"*** 
vnare, uelaliter prouidere pofiint, quacumque appellatione, & exemptione re- ^*;/^p w 
mota , Eos uero, qui turpiter , &fcandalofe uiuunt s poflquam pramoniti fue— p*-»"**"- 
rint, coerceanty ac cafligent; &,fi adhuc incorrigibiles in fua nequitia perfeue- 
rent, eos beneficijs s iuxta facrorum Canonum conflitutiones , exemptione s & 
tppellatione quacumque remota s priuandi facultatem babeant, 

C A P V T VII. 

Mum iUud quoque ualde curandum fit, ne ea , qu<e facris miniflerijs dedicata ^ tzJfccJL* 
funtj temporum iniuria obfolefcant s & ex bominum memoria excidant ;Epifco yj^^^ji: 
pi, etiam tamquam JLpoflolicA Sedis delegati, transferre poflint beneficia fim- 
plicia, etiam iuris patronatus, ex ecclefiis s qua uetuflate s uel alias collapfiefmt, 
& ob eorum inopiam nequeantinflaurari, uocatis ijs s quorum interefl s in ma — 
trices, aut alias ecclefias locorum eorundem s feu uiciniorum s arbitrio fuo;atque 
in eifdem ecclefiis erigant altaria, uel capeUasfub eifdem inuocationibus ; uel in 
iam ereBa altaria s uel capellas transferant cum omnibus emolumentis ,& one- 
ribus ,prioribus ecclefiisimpofitis.Tarocbiales uero ecclefias s etiam fiiuris patro 
natus fmt s ita collapfas refici s & inflaurariprocurentex fruBibus s & prouen- 
tibus quibufcumque ,ad eafdem ecclcflas quomodocumque pertinentibus . quift 
nonfuerintfufficientes s omnespatronos s & alios, qui fruclus aliquos ex diclis 
eccleftis prouenientes percipiunt ;aut in illorum.de feflum s parocbianos omnibus 
remedijs opportunis s ad pradicla cogant s quacumque appeUatione s exemptione, 
& contradiclione remota. Quodfinimia egeflateomnes laborent s admatrices , 
feu uiciniores ecclefias tranferantur* cumfacultate , tam diclas parocbiales s qua 
alias eccleflas dirutas > inprofanos ufus mn fordidos , erecla tamen ibi Cruce, 
€onuertendi. 

CAPVT VIII. 
KXUMumqu&in dicecefi adDeicultum fpeclant s ab Ordinario diligenter cu- Jlvn^cJmn 
rari , atque ijs s ubi oportet s prouideru cequum efl* propterea commendata mo- J^u^ ulfttrtit 
nafleria, etiam jibbati&,Trioratus 3 & Trapofitura nuncupatajn quibus non 
uiget Bj>gularis obferuantia ; necnon beneficia tam curata s quam non curata s fie 
cularia, & Regularia s qualitercumquecommendata s etiam exempta s ab Epi — 
fcopis, etiam tamquam jLpoflolic& Sedis delegatis , annis fmgulis uifitentur ; 
curentq. iidem Epifcopi congruentibus remediis, etiam per fequeflrationem fm 
Ruumj ut s qu.e renouatione indigent s aut reflauratione s reficiantur ; & cura 
animarum s fi qua illis uel eorum annexis immineat s aliaq.debka obfequia re- 



Hee: 
€tiam 



xerceantur ; appellationibus quibufcumque 3 priuilegijs , co/ifuetudinibus , 
n immemorabilitempore prafcriptis , conferuatorijsjiudicum depuutioni-- 



S fi S S I o 

bus, & eorum inhibitionibus non obflantibus ,& ,fiin eis uigeret obferuantia 
%jgularis,prouideant Epifcopi paternis admonitionibus , uteorum Bjzgulariu 
Superiores iuxta eorum ^egularia inflituta debita uiuendi rationem obferuent, 
& obferuari faciant,& fibi fubditos in officio contineant ac moderentur.Qjioi 
fi admoniti, intrafex menfes eos non uifitauerint,uel correxerint ; tunc udem 
Epifcopi , etiam ut delegati Sedis J.poflolic* , eos uifitare pofiint,& corrigcre, 
prout ipfi Superiores pofient , iuxta eorum inflituta ; quibufcumque appellatio- 
nibus,priuilegijs, & exemptionibus penitus remotis,& non obflantibus . 

C A P V T IX. 

Cum multa a diuerfis antea Concilijs, tam Lateranenfiac Lugdunenfi s quam 

1 A* r^^Viennenfhaduerfusprauoseleemofynarum Qjpxflorum abufus remedia tunc 

t^ n 4' adhibita,pofierioribus temporibus reddita fuerint inutilia ;potiusq. eorum ma 

litia ita quotidie magnofidelium omnium fcandalo, & querelaexcrefcere depre 

hendatur, ut de eorum emendatione nullafpes amplius relicla uideatur : flatuit, 

utpoflhac inquibufcumque Chrifliana religionis locis eorum nomen,atqueufus 

penitus aboleatur ; necad officium huiufmodi exercendum ullatenus admittan- 

tur ; non obflantibuspriuilegijs, ecclefiis, monafierijs , hojpitalibus ,puslocis , 

& quibufuis, cuiufcumque gradus, flatus, & dignitatis perfonis, concefiis >aut 

confuetudinibus etiam immemorabilibus . lndulgentias uero , aut alias Jpiritua 

les gratias, quibus non ideo Chrifli fideles decetpriuari, deincepsper Ordinari- 

os locorum, adhibitis duobus de Capitulo, debitis temporibus populo publican- 

das ejfe decernit . quibus etiam eleemofynas, atque oblata Cibi caritatis fubfi— 

dia, nullaprorfus mercedeaccepta, fideliter colligendi facultas datur : ut tan— 

dem, cdefles hos Ecclefit thefeturos non aa [quaflum,Jed ad ^ietatem exerceri, 

ernnes mre inieUiganu 

Indittio futuras SesHonis. 

Sacrofantla acumenica,& generalisTridentina Synodus,in Spiritu fanBo 
legitimecongregata^prcefidentibus in ea eifdem Jpoflolica Sedis legatis,fla— 
tuit & decreuit, proximam futuram Sefiionem habendam,& celebrandam effe 
feria quintapofl otlauam fefli Njttiuitatis beauMariauirginis,qu£erit. 17. 
menfis Sptembris , proximi futuri : Hoc tamen adietlo , quod difium terminu, 
ac unicuique Sefiioni inpofterum pr&figendum, ipfafantla Synodus pro eius ar- 
bitrio, & uoluntate,ficutirehus Concilu putaueritexpedire,etiamingenerali 
Congregationet reftringere, & prorogare libere poflit,& ualeat. 



54 



8 E S S I O XXI I 



CLV A E E S T SEXTA 

SVB PIO IIII, PONT, MAX. 
CELEBRATA DlE XVII. S E P T. 



M . 



D . 



L X I I. 




Doctrina defacrificio Mifla». 
Acrosancta cecumenica,& generalis Tridentina Synodus , 
in Spiritu fantlo legitime congregata,prxftdentibus in ea eif- 
dem ^poftolica Sedis Legatis , ut uetus abfoluta > atque omni 
exparte perfetla de magno Eucbariftia myjlerio in fantta Ca 
tbolica Ecclefia fides ,atque doctrina retineatur ; & in fua pu- 
ritate ,propulfatis erroribus ,atque bxrefibus , conferuetur; de 
ta, quatenus uerum, & fingularefacrificium efl , Spiritus fancti illufiratione e- 
docla,bac, quafequuntur ,docet ,declarat , & fidelibus populis pradicanda 

dccernit. 

C A P V T I, 

Quoniam fub priori tefiamento,tefle hpoflolo Taulo , propter Leuiticifacer- 
dotij imbeciUitatem confnmatio non erat; oportuit, Deo, patre mifericordiarum, 
ita ordinante, facerdotem aiium fecundum ordinem McUhifedech furgere, Do- 
minum noflrum lefum Chriflum, quipojfet omnes ,quotquot fantlificandi efiet, 
confumare , & adperfetlum adducere. ls igitur Deus , & Dominus nofier etft 
ftmel fe ipfum in ara crucis , morte intercedente , Deo Vatri oblaturus erat , ut 
<eterna illic redemptione operaretur: quia tamenper mortem facerdotium eius ex 
tinguendum non erat; in cana nouifiima,qua notle tradebatur ,ut diletlajponfie 
fua Ecclefia uifibile, ficut hominum natura exigit, relinqueret facrificium , quo 
cruentum illud , femel in cruce peragendum , reprafentaretur; eiufq. memoria 
infinem ufque feculi permaneret :atque illius falutaris uirtus in remifiionem 
eorum, qua a nobis quotidie committuntur , peccatorum applicaretur; facerdo- 
tem fecundum ordinem M elchifedech fe in aternum conflitutum declarans , cor- 
pus & [anguincm fuum fub Jpeciebus panis,& uini Deo Patri obtulit; acfub ea- 
rundem rerum fymbolis,Apofiolis, quos tunc noui Ttfiamenti facerdotes confli- 
tuebat,ut [umerent,tradidit:& eifdem ,eoruqJnfacerdotiofuccc[Joribus,ut offer 
xent,pracep\t,per hac uerba: Hoc facite in meam comemorationem : utifemper 
Catbolica Ecciefia intellexit,et docuit.nam celebrato ueteri Tafcha , quod in me 
moriam exitus de Aegypto multitudo filiorum Ifraelimmolabat , nouum infti — 
tuit Vafcha , fe ipfum ab Ecclefla pcr facerdotes ftibfignis uifibilibus immolan- 
dumin memoriatranfitus fui exhoc mundo ad Vatrem j quando pcr fuifangui 
mis effufionc nos redemit,eripuitq.de poteftate tcnebrarum, & in regnumfuitm 



S E S S I O 

tranftulit.Et hac quidem iUa munda oblatio eft 3 qu£ nuUaindignitate 3 aut ma~ 
litia offerentium inquinari poteft' : quam Dominusper Malachiam nomini fuo , 
quod magnum futurum effet in gentibusfxn omniloco mundam offerendam pra- 
dixit:& quam non obfcure innuit ApoftolusVaulus ^Corinthus fcribens,cum di- 
cit : Ttyn pojfe eos , quiparticipatione menfie Damoniorum pollutifunt, menfie 
Dominiparticipes fieri:permenfam altare utrobique intelligens . liac denique 
illa eft,qu# per uariasfacrificiorum 3 natura > & legis tempore 3 fimilitudines fi- 
gurabatur: utpote , quabona omnia 3 periUafignificata t uelutillorum omnium 
confumatio & perfeclio compleclitur* 

C A P V T II. 

E T quoniam in diuino hoc facrificio t quod in Miffa peragitur, idem ilie Chri 
. , flus continetur,& incruente immolatur,quiin ara Crucis femelfe ipfum cruen 
i ) tipt4*mlir te obmWt ; d ocet fanfta Synodus,facrificium iftud uere propitiatorium effe 3 per 
ipfumq.fieri 3 ut ficum uero corde t & reclafide, cum rnetu, & reuerentia 3 con- 
triti 3 ac pcenitentes 3 ad Deum accedamus 3 mifericordiam confequamur,& gratia 
inueniamus in auxilio opportuno . Huius quippe oblatione placatus dominusgra 
tiam 3 & donum panitentU concedens 3 crimina,& peccata,etiam ingentia,dimit 
tit. una enim eademq.efthoftia 3 idemq. nunc offerens facerdotum minifterio,qui 
feipfum tunc pi cruce obtulitfola offerendi ratione diuerfz. Cuius quidem obU 
tionis cruenta, inquam 3 frutlus perhanc incruentam uberrime percipiuntur : 
tantum abeft 3 ut ilii per hanc quouis modo derogetur. Quare non folum pro fide 
lium uiuorumpeccatis 3 poenis 3 fatisfaclionibus , & altjs neccfsitatibus , fed & 
fro defunclis in Chrifto, nondum ad plcnumpurgatis 3 rite 3 iuxta Apoftolorum 
traditionem t ojfertur. 

,C A P V T III. 
. f tt quamuis in honorem 3 & memoriam Sanclorum nonnullas interdum Mif- 

T kH S" $** ^ cc ^f ia eelebrare confueuerit; non tamen illis facrificium offerri docet , fed 
Deo foli 3 qui illos coronauit ; unde nec facerdos dicerefolet 3 Ojfero tibifacrifi- 
£ium Vetre 3 uel Vaule ; fed Deo de illorum uiclorijs gratias agens , eorum pa - 
trocinia implorat, ut ipfipro nobis intercedere dignentur in calis 3 quorum me- 
moriam facimus in terris. 

C A P V T IIII. 
Et cum fancla fantle adminiftrari conueniat 3 fitq. hoc omnium fancliflimum 
facrificium ; Ecclefta Catholica 3 ut digne reuerenterq. offerretur 3 ac percipere- 
tur ,facrum Canonem multis antefeculis inftituitAta ab omni errore purum,ut 
nihil in eo cotineatur 3 quod no maxime fanclitate 3 & pietate quanda redoleat, 
mentefq. offerentiu in Deum erigat.is enim conftatcum ex ipfis Domini uerbis* 
tum ex hpoftoloru traditioibus, acfanftoru quoque Vontificu pijs inftitutioibus. 

Cum 



V I G E S I M A S E C V ND A; 5! 

C A P V T V n ., 

CV MQ_ • natura bominum ea fit, ut non facile queatfine adminkulis exte pw*^ *"£ 
tioribus ad rerum diuinarum meditationem fuflolli ;propterea pia materEccle- 
fia ritus quofdam , utfcilicetquadamfummijfa uoce,alia uero elatiore,in Mif 
fapronunciarentur, inflituit. Carimonias item adhibuit , utmyflicas beneditlio 
nes, lumina, thymiamata, uefles,aliaq . id genus multa , ex Apoflolica difcipli- 
tia & traditione , quo & maieflas tanti facrificij commendaretur , & mentes 
fidelium per hac uifibilia religionis & pietatis figna ad rerum altifiimarum , 
QUA in bocfacrificio latent , contemplationem excitarentur. 

C A P V T VI, 
Optaret quidem facrofanSla Synodus , utinfingulis Mifiis fidelesadflantes 
yion folum fyirituali affe£lu,fed facramentali etiam EuchariflU perceptione co- 
wunicarent,quo ad eos fantlifiimi huius facrificijfrutlus uberiorprouenireUnec 
tamen fiid non femper fiat ,propterea Mijfasillas, in quibus folus facerdos fa- 
cramentaiitercommunicatMpriuatas & iUicitas, damnat, fedprobat , atque 
adeo commendat. fiquidem iUaquoque MiJf£uerecommunescenferidebent,par 
tim , quod in eis populus (piritualiter communicet , partim uero > quod a pu- 
blico Ecclefm minifiro non pro fe tantum, fed pro omnibus fidelibus, qui ad cor 
pus Cbriflipertinent, celebrentur, 

C A P V T VII. 

Monit deindefancta Synodus ,praceptum cffe ab Ecclefia facerdotibus . ut 4- 
quam uino in calice offerendo mifcerent, tum quod Chriflum Dominum ita fe- 
ciffe credatur , tum etiam quia e latere eius aqua fimul cum fanguine exierit. 
quod Sacramentum hac mixtionerecolitur : & cum aquain Apocalypfi beati 
lannis populidicatur;ipfiuspopulifidelis cu capite Cbrifio unio reprefentatur. 

C A P V T VIII. ^ i, - 

lt// Miffa magna contineat populi fidelis , eruditionem; no tamen expedire ui ''1'j* j<j*/^ 
fum cfl Tatribus , ut uuigari pafiim lingua cetebraretur . Ouamobrem retento *** wfari*"* 
ubique cuiufque Ecclefia antiquo,& afantla B^omana Ecciefia , omnium Eccle ^JrfWw" 
fiarum matre>& magifira probato ritu,ne oues Chrifli efuriant>neue paruuli pa J»#j*•* - ' 
nem petant>& nonfit qui frangat eis ; mandatfantla Synodus Vaflorlbus , & 
fmgulis curam animarum gerentibus , ut frequcnterinter Miffarum cehbratio- 
nem uel per fe>uelpcr alios ex ijs , qua in Miffa leguntur,aliquid expO)iant,at- 
queinter cetera fan6iifiimihuius*facrificii myfterium aliquod declarent dicbns 
$rafertimDominicis,&fefiis. 

C A P V T IX. 

j^via ueroaducrfus ueterem hanc,infacrofaucto Euangclio , Apoflolcrum 



I 



S E S S I O 



traditionibus ,fanctorumq.V atrumdoctrina fundatam fidem , hoc tempore mul 
ti diffeminatifunterrores , multaq.a multis docentur, atque dijputantur; Jacro- 
fancta Synodus , poflmultos ,grauefq.his de rebus, mature babitos tractatus, 
unanimi Tatrum omnium confenfu, qua huicpurijlimafide}, facr&q. doctrin* 
aduerfantur, damnare,& afancta Ecclefia eliminare , perfubiectos hos Cano- 
nes conflituit. 



D E SACRIFICIO MISSAE 



V 



• 41 




C A N O N I. 

I quis dixerit,in Mijfa non offerri Deo ueru & proprium facrificium; 
aut quod offerrinonfit aliud , quarn nobis Chriftum ad manducandum 
dari ; anathema fit. 



C A N O N ir. 

Siquis dixerit,illis uerbis, Hoc facitein meam comrnemorationemjChriflum 
non inflituiffe jtpoflolosfacerdotes;aut non ordinajje , utipfi , alijq.facerdotes 
offerrent corpus , & fanguinem fuum ;anathema fit, 

C A N O N. 111. 
Si quis dixerit,Miffxfacrificium tantum cjfe laudis , & gratiarum atlionis, 
aut nudam commemorationem facrificu in Cruce pcracli,non autem propitiato- 
rium; uel foliprodeffefumenti; neque pro uiuis,& defunclis ,pro peccatis,panis, 
fatisfaclionibus,& alijs necefiitatibus ojferri debere;anathemafit. 

C A N O N II II. 

Si quis dixerit , blajphemiam irrogari fantlijiimo Chrifli facrificio , in Cruce 
feraflo, per miffxfacrificium ;aut illiperhoc derogari ; anathema fit. 

C A N O N V. 

Siquis dixerit, impofluram effe , Mijfas celebrare in honorem Sanctorum , 
& pro iUorumintercefiione,apud Deum obtinenda,ficut Ecclefia intendit; ana- 
thcmafit, 

C A N O N VI. 



Siquisdixerit: Canonem Mijf<e errores contiuere t ideoq, abrogandum ;ana- 
tbema fiu 

C A N O N VII. 

Si quis dixerit j cmmonias , uefles ^ & externapgna , quibus in Mtffarum 



VXGBSIMA SECVNDA; 5? 

telebratlone tcclefia Catholica utitur , irritabula impietatis ejfe , magis quani 
efficiapietatis ; anathemafit. 

CANON VI II. 

Si quis dixerit, Miffas > in quibus folus facerdos facramentaliter communicat 
iUicitas effe > ideoq. abrogandas ; anathcmafit. 

C A N O N IX. 

Si quis dixeritj tcdefi* Romana ritum , quofummiffa uocepars Canonis l 
& uerba confecrationis proferuntur, damnandum effe ; aut lingua tantum uul- 
gari Mijfam celebrari debere ; aut aqua non mifcendam ejfe uino in calice offeren 
do ,eoquodfit contra Chrijii inftitutionem; anathema Jit. 

DECRETVM DE OBSERVANDIS, 
Et cuitandisin celcbrationc Mifla». 

] v a k t k cura adhibcndafit , ut facrofanBum Mijfa facrificium omni 
religionis cultu t ac ueneratione celcbretur ; quiuisfacile exijlimarc 
\poterit>qui cogitarit >maleditlum infacris litteriseum uocari , qui fa- ** 
cit opus Dei ncgligenter. Qjjod fi necejfario fatemur , nuUum aliud opus adeo 
fantlum,ac diuinum a Chriftifidelibus traclari poffe> quam hoc ipfum tremen- , 
dum myjierium , quo uiuificaillahoflia, qua Deo Vatri reconciliati fumus >in 
altariper facerdotes quotidie immolatur: fatis etiam apparet omnem operam,& 
diligcntiam in eo ponendam ejje , ut quanta maximafieri potefl interiori cordis 
munditia,& puritate ,atque exteriori deuotionis >ac pietatis fpecie peragatur. 
Cum igitur multa iam fiue temporum uitio> ftue hominum incuria>& improbi- 
tate irrepfiffe uideantur , qua a tanti facrificij dignitate alienafunt , uteidebi- 
tus honor & cultus ad Dei gloriam>& fidelis populi adificationem reftituatur ; 
decernit fantla Synodus>ut Ordinarij locoru Epifcopiea omniaprohibere> atque 
€ medio toUcrefedulo curent>ac teneantur;qua uel auaritia>idoloruferuitus,uel 
irreuerentia,qu£ ab impietate uix feiuncla effepoteft: uel fuperflitio >ucre pieta- 
tisfalfa imitatrix,induxit-j£tque,utmulta paucis comprehendantur;in primis , 
quod ad auaritiapertinet,cuiufuis generis mercedum condiciones >patla>& quic- [ m **/>»/ **«»»>« 
qnid pro MifJis nouis celebrandis datur;necnon importunas> atque illiberales ele <rffi+ 
emofmarum exatliones>potius quam poftulationes >aliaq.huiufmodi, quaafimo 
niaca labe,uel certe a turpi quaftu non longe abfunt,omnino prohibeant. Dein . 

de,ut irreuerentia uitetur; Jinguli infuis diacefibus interdicant,nec cui uago s & iAjnw Un 3*j*\ 
igno to facerdoti Mijfas celebrare liceat.l^eminem pr<ctcrea>qui publice>& no- y*"fc»' **' ^"^* 
torie criminofus fit ; autfanclo altari miniftrare ,aut facris interejfe permittant ; 
ncuc patiantur priuatis in domibus, atque omnino extra eccleftam, & ad diuinu 




S E S 5 I O 

?c/i uli crU>r*ri \vr tantum cultum dedicata oratoria, ab eifdem Ordinarih deftgnanda, & uifttan- 
datfanttum hoc facrificium a facularibus ,aut regularibus quibufcumque per~ 
agi : ac niftprius quiinterfint, dccenter compoftto corporis habitujeclarauerint 
fe mente etiam,ac deuoto cordis affetlu, nonfolum corpore,adeffe. jib eccleftis 
uero muftcas eas , ubi ftue organo , ftue cantu lafciuum , aut impurum aliquid 

- ., '£ 'm miffi m 'f cetur > itemfeculares omnes atliones , uana , aique adeo profana colioquia , 
deambulationes , Jlrepitus , clamores arceant ; utdomus Dei , uere domus ora 
tionis effe uideatur , ac dici poftit . Voflremo ne fuperflitioni Locus aliquis de— 
tur ; edifio>& pcenis propofttis caueanty nefacerdotes alvfs , quam debitis horis 
celebrent,neue ritus alios t aut alias aerimonias & praces in Miffarum celebra - 
tione adhibeant yprtfereas, qu<eab Eccleftaprobatce, acfrequenti, & laudabili 

*tn*r«f Trtitti* + u fi* recept* fuerint. Qjtarundam uero Miffarum , & candelarum certum nu- 

■nnLdf^ »bhiW merum ,qui magis afuperflitiofo cuhu > quam a uera religione , innentus efl s 
omnino ab Ecclefia remoueant : docectntq.populum , quisftt , & a quo potifii- 
mumproueniatfanfliflimihuiusfacrificijytamprtetiofusy ac cdeflis fruths. 

wWwu jra,^t»nL Moneant etiam eundem populum, ut freqttentcr ad fuas Varochiasyfaltemdie- 
bus Dominicis , cjr maioribus feflis 'accedant. Htcigitur omnia ,qu# fumma- 
tim enumerata funt, omnibxs locorum Ordinarijsica proponuntur, ut non folu. 
ea ipfayfed qu&cumque alia huc pertinere uifa fuerint , ipft pro data fibi a facro 
fantla Synodo potefiate , ac etiam ,ut delegati Sedis Apofiolica > prohibeant , 
mandent, corrigant,fiatuant; atquead ea inuiolate feruanda, cenfuris Ecclcfta. 
flicis y alijfq.pccnisy quae illorum arbitrio conflituentnr , fidelem populum com- 
fellant : non obflantibus priuilegijs , exemptionibus x af>pellationibus x ac com — 
fuctudinibus quibufcumque* 

DECRETVM DE REFORMATIONE. 
C A P V T I. 



ffl 



adim facrofan&a Synodus yUtreformationisnegotiumprofequatur; 

hdcinprafenti Sefiionc ,flatuenda cenfuit.Ktjhil efl>quod alios ma- 

^\gis adpietatem,& Deicultum afiidue inflruat . quam eorum uita , ejr 

exemplum , qui fe diuino miniflerio dedicarunt. cum enim a rebus feculi in al- 
tiorem fublati locum conff>iciantur>in eos tamquam infpeculum t reltqui oculos 
conijciuntyex ijfq-fumuntquod imitentur.Qjiapropter ftc decet omnino cleri- 
cos y infortem Dominiuocatos, uitam , morefq. fuosomnes componere, ut abi- 
tu,geftujnceffu,fermone J alijfq.omnibus rebus nil,niftgraue>moderatum,ac reli 
gioneplenumy pr<efeferant : leuia etiamdelitla > quain ipfts maxitna effent , 
effugiant ; ut eovum atliones cunclis afferant uenerationem. Qum ig\tur y quo) 
maiore inEcckfta Dci & utilitate , & ornatmnto bacfmt , ita ctiam diligen- 

tius 



VIGESIM A SECVNDA. 57 

tius fint obferuanda ; flatuit fanfta Synodus , ut qu<e alias a fummis Vontifici-V^ i+bttn •& 
bus, <& afacris Conciliisde clericorum uita,boneflate,cultu,dotlrinaq. retinen- /+Aqk }u4>t+y\ 
da, acfimul de luxu,commejfationibus ,choreis ,aleis ,lufibus , ac quibufcumque ^fcfyrrr 
criminibus, necnonfiecularibus negotiis fugiendis copiofe , ac falubriter fancita 
fuerunt , eadem in poflerum iifdempoenis uel maioribus , arbitrio Ordinariiim- 
ponendis , obferuentur ; nec appellatio executionem banc >qua ad morum cor- 
rectioncmpertinet ,fujj)sndat* Siquaueroexbisin defuetudinem abiijfe com- 
pererint; ea quam primum in ufum reuocari, & ab omnibus accurate cuflodiri ' 
fludeant : non obfl.wtibus confuetudinibus quibufcumque ; ne fubditorum negle 
clx emendationis ipfi condignas, Deo uindice,pcenas perfoluant. 



C A P V T II, 



V-..TIX V * 1 i- \ 

Ouicumquce poflhac ad ecclefias catbedrales erit ajfumendus, is non folum f> ^n^f^ ^"rf 
natalibus, cttate ,moribus ,& uita,acalijs,qu£ afacris Canonibus requiruntur, pr.'. j ,1 s 
plene fit praditus ,uerum etiam infacro Ordine anteafaltem fex menfiufpatio , ]r hm " ***? 
conflitutus. quarum rerum inflrutlio , fi eius notitia nullaaut recens in Curia ^ ^ 4, ' 
fuerit , a Sedis J.poflolica legatis,feu r Njtncijs prouinciarum, aut eius Ordina 
rio, eoq. deficiente,a uicinioribus Ordinarijs fumatur. Scientia ueroprctterhcec 
eiufmodi polleat , ut munerisfibi iniungendi necefiitatipoftit fatisfacere. ideoq. 
antea in uniuerfitate fludiorum magifler , ftue dotlor , aut licentiatus in facra 
Tbeologia, ueliure Canonico merito fitpromotus , aut publico alicuius ^Acade- 
iemiiS teflimonio idoneus ad alios docendos oflendatur. Qjod fi Rjegularis fue- 
ritj a Superioribus fuce religionis fimilemfidem habeat. Vra>.dicliautem om — 
nes, undeinflrutlio.feu teftificatio erit fumenda,bctc fideliter &gratis refer- 
re teneantur : alioquin eorum confcientias grauiter oneratas effe fcient , ac 
Deumj& Superiores fuos habebunt ultores . 

C A P V T III. . 

Epifcopi, etiam tamquam delegati Apoftoiici, ex frutlibus, & prouentibus j?jf),;lM/h*rftl* 
quibufcumque omnium dignitatum,perfonatuum,& ojficiorum,in ecclefiisca- fjj> . tifktJL* 
thedralibus, uel collegiatis exiftentium, tertiam partem in diflributiones ,eorum ^ * % jjj!^^ 
arbitrio afiignandas, diuidere pofiint; utfcilicet, qui eas obtinent,fi perfona- !r> ****' 
liter competens ibi fcruitium iuxta formam^ abeifdem Epifcopis prafcriben-* 
dam, quolibet die flatuto non impleuerint ,'illius diei diflributionem amittant , 
nec eius quoquomodo dominium acquirant,fed fabricceecclefice,quatenusin- 
digeat, autalteri pio loco,arbitrio OrdinarvJ applicetur. Crefcente uero con- 
tumacia, contra eos iuxta facrorum Canonum conftitutiones procedant. Qjtod 
fialicuiex prccdiclis dignitatibusin ecclefiis cathedralibus ,uel coUegiatis ,de 
iure,feu confuetudinciurifditlio, adminiflratio>uel ojficinm non competat, fed 
extra ciuitatem in dicecefi cura animamm immineat 3 citi is > qui dignitatem ob* 

H 



S E S S I O 

ttnet , incumbere uoluerit ; tunc pro tempore , quo in curata ecclefia refcderit 
ac minifirauerit ,tamquam prafens fit ,ac diuinis interfit , in ecclefiis cathedrali 
bus,ac collegiatis habeatur. H#c in ijs tantum ecclefiis confiituta intelligantur , 
in quibus nuila efl confuetudo ,uel flatutum ,ut dicla dignitatesnon feruientes 
aliquid amittant ,quod ad tertiampartem diclorum frutluum ,&prouentuum 
afcendat :non obflantibus confuetudinibus , etiarn imrnemorabilibus , & eonfti- 
tutionibus, etiam iuramento,& quauis autloritatc firmatis. 

CAPVT IIJJ. 

Quicumque in cathedrali uel collegiata , ficculari, ucl Rjgulariecclefia diui- 

v** tf-/v\u* , <wJi'/ nis Mancipatusojficiis, in Subdiaconaius Ordine faltem conftirutus nonftt ; uo~ 

/ **f fmtrflettrri cem in huiufmodi ecclefiis in capitulo non habeat, etiam fi hoc fibi ab alijs libere 

h»r»r>h*Y fuerit concejjttm. \iuero,quidignitates,perfonatus,officia y pr&bcndas,portiones, 

ac quoelibet alia beneficia in ditiis ecclefiis obtinent,aut inpofierum obtinebunt, 

quibus onera uaria funt annexa.uidelicet , ut alii Miffas , alii Euangelium , alii 

JEpiftolas dicantyfeu cantent; quocumque tj priuilegio,cxemptione,prtcrogatiua, 

generis nobilitate fint infigniti , teneantur, iufio impedimento cejjante, infra an 

num Ordines fufcipere requifitos: alioquin panas incurrant,iuxta confiitutionem 

Concilii Viennenfis quaincipit: Vt ij , qui : quamprafenti decreto innouat. co- 

gantq. Epifcopieos diebus fiatutis ditlos Ordinesperfeipfos exercere,ac cctcra 

omnia officia , qu<x, debent in cultu diuino prxftare , fub eifdem , & alijs etiam 

grauioribus pcenis , arbitrio eorum imponendis. 3\(/c alifs in poflerum fiat pro 

uifio ; nifi ijs,qui iam atatem,& ceteras habilitates integre habcre dignofcan- 

tur : aliter irrita fit prouifio . 

C A P V T V. 

Jf *fanl*fw<l "Oijpcnfationes quacumque autloritate concedend*, fi extra \pmanam Curia 

\ttkuJl*>'f ( * y * r committenda erunt,committantur Ordinarus illorum ,quieas \mpetrauerint. ea 

uero , qu<2 gratiofe concedentur , fuum non fortiantur effeclum, nifi prius ab eif- 

dem, tamquam delcgatis jLpofloiicis ,fummarie tantum>& extraiudicialiter co- 

gnofcatur , exprejjas preces fubreptionis uei obrepiionis uiiio non fubiacere. 

j , C A P V T VI . 

lifny\hrvrrf *»lim*r j n commutationibus ultimaruut uoluntatum, qu<e non nift exiufia,& necejpt 

U4[*rit» t * (SE ria caufa fieri debent, Epifcopi, tamquam delegati Sedis tKpoflolica,fummarie, 

\<A-rh*w fk rr*?1 gr e xtraiudicialiter cognofcant, mhilinprecibus ,tacita ueritate , uel fuggefla 

falfitate fuiffe narratum , priufquam commutationes pradtcld executioni de- 

mandentur. 



VIGESIMA SECVNDA. 58 

CAPVT VII. , \j ■ ' 

Legati,& Vjtncit jLpoflolui,V atriarcba , Primates,& Metropolitani in ap i» /*j^/ tet+ (^ 
pellatiombus adeosinterpofttis, in quibufuiscaufts, tam in admittendis appella rhjnhtbiW.jrf/* 
tionibttSj quam in concedendis inhibitionibus pofl appellationem, feruare tenean 1« fi-m/vr& 
turformam & tenorem facra>um conflitutionum , & prafertim lnnocentq 
1 1 1 1 > qu£ incipit : l\omana : quacumque confuetudine , etiam immemorabiti , 
aut ftylo,uelpriuilegio> in contrarium non obflantibus : aliter inbibitiones , & 
TroceJius>& inde fecuta qu&cumque fintipfo iure nulla. 

CAPVT VIII. n [ . 

Epifcopi, etiam tamquam Sedis Jpoflolkcc delegati, in caflbus a iureconceC- \P — ™ , 

fis, ummum piarum dijpoj/tionum tam in ultima uoluntate , quam inter uiuos , t.. t 

fint executores ; babeantius mfitandi boflpitalia, coUegia qu<£cumque t ac confra lf* n "' ft, /i*V 
ternitates laicorum, etiam quas fcholas ,fiue quocumque alio nomine uocant ; />****' ffi « j^aWi 
non tamen quafub regumimmediataproteclione funt,flne eorum licentia:elee- 
mofynas Montis pietatis ,flue caritatis, & pia loca omnia,quomodocumque nun 
cupentur , etiam fipradiciorum locorum cura ad laicos pertineat , atque eadem 
pia Loca exemptionis priuilegio flnt munita ; ac omnia , qux, ad Dei cultum aut 
animarum falutem , fcu pauperes fuflentandos injiituta funt , ipfl ex officio fuo 
iuxta facrorum Canonum ftatuta cognofcant, & excqnantur : non obflantibus, 
quacumquc confuetudme , ctiam immemorabiii } priuikgio> autftatuto* 

C A P V T IX. 

Jldminiflratores , tam Ecdeftaflici,quam laki,fabric£ caiufuiseccleft*, etia'h ' > l "*f ****** 
catbedralis ,boJpitalis,confraternitatis,eleemofyna Montispietatis,& quorum i™ 1 '*?* **P Pj\ 
cumqtte piorum locorumftngulis annis teneantur reddere rationem aimimflratio *>*?? ortttvfo 
nis Ordinario: cmfuetudinibus ,& priuilegvjs quibufcumque in contrarium fub- ****' 
latis : mflfecus forte ininftitutione ,& ordinatione talis eeclefta , feu fabricx 
exprejfe cautum effet. Ojiodft ex confuetudine ,aut priuilegio >aut ex conflitutio 
ne aliqua loci , alus ad id deputatis ratio reddenda effet ; tunc cum ijs adhibea- 
turetiam Ordinarins:& •aliter faclxlibcrationes diiiis alminiftratoribus rnini- 
mefujjragentur, 

C A P V T X. «C^bJ? 

Cum ex notariorumimperitia plurima damna,& multarum occaflo litium \J Y V\ 
orittur ; pifiit lipifcopus quofcumque notarios, etiam fl Apoflolica, \mperiaii , * t **"^ ( j u "f "*fy 
aut \{egiaauc~l<mtatecreatifuerint>etiamtamquam delegatus Sedis jipoflo- 7 **^ 
lica,examinatione adbibita, eorum fufficientiam fcrutari; illisq.non idoneis re- 
pertis^aut quandocumquc in officio dclinqiwitibtts,oJficii cius in negotiisjitibus, 

H 2 



S E S' S I O 

#* caufts "Ecclefiaflicis , ac Jpiritualibus exercendi ufum perpetuo 3 aut ad tempas 
prohibere- l^eque eorum appellatio interdiclionem Ordinariifujpendat* 

C A P V T XI. 

Si quemclericorum, autlaicorumiquacumqueis dignitate , etiam Imperiali, 
(iM*#£f#*i£ *»t* w * Kegali pr<efulgeat ,in tantum malorumomniumradixycupiditas occupaueriti 




in miniflrorum>& pauperum necefiitatcs conuerti debent 3 per fe , uel peralws 
ui, uel timore incuffo/feu etiam per fuppofitas perfonas clericorum t aut laico- 
Yurriifeu quacumque artc , aut quocumque quafito colorc in proprios ufus con~ 
uertere 3 illofq. ufurpare prafumpferit, feu impedire 3 ne ab iis 3 ad quos iure per- 
tinenttpercipiantur : is anatbemati tamdiu fubiaceat,quamdiuiurifditliones 3 bo 
na, rcs 3 iura 3 fruclus", & redditus , quos occupauerit .. uel qui ad eum quomodo- 
cumque 3 etiam ex donatione fuppofita perfonx 3 peruenerint 3 eccleficc 3 eiufq. ad- 
miniflratori , fiuebeneficiato integrerefiituerit, ac deindea Komano Tontifice 
abfolutionem obtinuerit. Quod fi eiufdem ecclefia patronus fuerit 3 etiam iure 
patronatus ultrapradiclas pocnas eo ipfo priuatus exifiat.Clericusuero 3 qui ne- 
fanda fraudis , & ufurpationis buiufmodi fabricator 3 feu confentiens fuerit,eif- 
demptxnis fubiaceat 3 necnon quibufcumque beneficiispriuatus fit>etad quacum 
que alia beneficiainhabilis efficiatur 3 & a fuortmOrdinumexecutione 3 etiam 
pofi integram fatisfaclionem 3 & abfolutione,fui Ordinarii arbitrio fujfendatur. 

DECRETVM SVPER PETITIONE 

CONCSSflONIS CALICIS. 

Nfuper,cum eademfan&a synodus fuperiori Sefiione duos articulos , 
aliaspropofttos 3 &tum nondum difcufios 3 uidelicet : *An rationes,qui- 
1 busfancla Catholica Ecclefia addutla fuit, ut communicaret laicos 3 at 
quc etiam non celebrantes facerdotes } fub unapanisjpecie, ita fint retinenda, ut 
nulla ratione Calicis ufus cuiquam fitpermittendus:& jln : fi honcfiis 3 & Chri 
fliana caritati confentaneis rationibus concedendus alicui uel nationi , uci regno 
Calicis ufus uideatur 3 fub aliquibus condicionibus concedendus fit , & quxnam 
iUafint > in aliud tempus } oblata fibi occafione > examinandos , atque definien- 
dos referuauerit : nunc eorum, pro quibus petitUYifalutioptimeconfultum uo- 
lens, decreuit Jntegrum negotium ad Sanftifiimum Dominum noftrumejfe refe- 
rendum 3 prout prafenti decreto refert : qui profua fingulari prudentia id effi- - 
ciat,quodutileBj:ip. Chriftiana ,& falutarepetentibus ufum Calicis,fore iu- 
dicauerit. 




V I G E S I M. A T E R T I A. 59 

Indi&io futura» Sesfionis. 

\ufuper eadem facrofantla Tridentina Synodus diem futura Sefionis adfe- 
riam quintam , pofi otlauam fefliuitatis omnium fanclorum , qua erit die. 1 2 . 
menfis 2^o«. indicit ; & in ea decernetur dcSacramento Qrdinis 3 & de Sacra 
mento matrimoniiy&c* 



Prorogatafuic Sesfio ufqueaddiemxv. Iul. 



M D L X I I I. 



»•* 



S E S S I O XXIII 



Q_ V A E E S T S E P T I M A 

SVB PIO I I I I j rONT, MAX. 
CELEBKATA DIE XV. IV L. 

M , D . L X I I I, 



Doctrina deSacramentoOrdinis. 



Cap. I. 



JLcrificium , & facerdotium ita Dei ordinatione coniuntlax 

funt, ut utrumque in omni lege extiterit. Cum igitur in nouo 

1 e/iamento fanclum Euchariflij facrificium uijibile ex Do~ 

mini infiitutione Catholica k cclejia acceperit ; fateri etiam 

oportet, in ea nouum ejfe uiftbile, & externum facerdotium t 

in quoduetus translatum e(i. Hoc autem ab eodem Domino 

Saluatore no/iro inflitutum ejje, atque ^ipojiohs, eoxumq. fuccefioribus in fa- 

cerdotio ,poteflatem traditam confecrandi , ojferendi, & miniflrandi corpus ,& 

fanguinem eius^ necnon & peccata dimittendi, & retinendiijacra liucraoflen 

dunti & CatbolicaEcclefia traditio Jemper docuit. 




C A P V T 



11. 



Cum autem diuina resfit tam fantli facerdottf miniflerium , confentaneum 
fuit,quo dignius,& maiori cum ueneratione exerceri pofiet , ut in Ecclefm or- 
dinatijlima dijpojitione plures, & diuerfi ejfent miniftrorum Ordines, qui Sa- - 
cerdotio ex officio deferuirent ; & ita diflributi,ut,qui iam clericali totifura in- 
fignitiejfentiper minores ad maiores afcenderent .nam non folum de facerdoti- 
bus, fed & de Diaconis facr& litteraapertam memionem faciunt; & qu& ma- 
ximein illorum ordinatione attendenda funt,grauifimis uerbis docent ; & ab 
ipfoeccleftx initio fequentium Ordinum nomina s atque uniufcuiufque corum 

H 3 






S E S S I 6 

propria minifleria, Subdiaconifcilicetijicolyti, Exorcifl<c,Le&oris,& Ofliarij 
in ufu fuiffe cognofcuntur ; quamuis non parigradu.nam Subdiaconatus ad ma 
ioresordinesa Tatribus,& facrisConcilijs referturjn quibus & dealijs infe- 
rioribus frequentifnme legimus . 

C A P V T III. 

Cum fcripturcc teflimonio y jlpofiolica traditione ,& Tatrum unanimi con— 
fenfu yerjpicuum fit,per facram ordinationem.quauerbiSi & fignis exteriori- 
bus perficitur, gratiam confcrri ; dubitare nemo debet , Ordinem effe ucre , & 
proprie unum ex feptem fanftce Ecclefict Sacramentis. inquitenim jfpofiolus : 
jldmoneo te, u*T*fufcites gratiam Dei y quce efl in te per impofnionem manuum 
tnearum. non enim deatt nobis beusffiriium timoris,fed uirtutis 3 & dileclionis, 
& fobrietatis. 

C A P V T I I I r. 
Quoniam utro in Sacramento OrdiniSificut&in ftaptifmo, & Confirma- 
tione,characler imprimitur ^qui nec deleri, nec auferri potefl ; merito fancla Sy- 
nodus damnat eorum fententiamj qui afferunt noui Teflamenti facerdotes tcm- 
forariam tantummodopoteflatemhabere;ac femelrite ordinatos,iterum laicos 
effci poffe , fi uerbi Dei mimflerium non exerceant. Quodfi quis omnes Chriflia 
nos promifcue noui Teflamenti facerdotes ejje, autftizqes pari inter fe poteftate 
jbiritualipraditos affirmet, nihilaliudfacere uidetur ,quam Ecclefiaflicam hie- 
rarchiam, quac efl ut caflrorum acies ordinata , confundere iperinde acfi con- 
tra beatiTauli doftrinam omncs jlpoflolii omnes Tropheta , omnes Euangcli- 
ftce, omnes Taflores,omnes fint Doclores.Troinde facrofantla synodus decla- 
ratjprxter ceteros Ecclefiaflicos gradus, Epifcopos, quiin jlpoflolorum locum 
fuccefferunt y ad hunchierarchicum Ordinem prcccipueperiinere &pofitos 3 fi- 
cutidem Apoflolusait, a SpiritufantlOi regereEcclefiam Dei; eofq. presbyte- 
ris fuperiores ejfe ; ac Sacramentum Confirmationis conferre; miniflros Eccle- 
fice ordinare ; atque alia pleraque peragere ipfos pojfe: quarum funclionum pote 
ftatem reliqui inferioris Ordinis nuUam habent.Docet infuper facrojantla Syno 
dus, in ordinatione Epifcoporumifacerdotumi & ceterorum Ordinum necpopu 
li, nec cuiufuis facularis poteflati% y & magiflratus^ronfenfumi fiue uocationem, 
fiue aulloritatem ita requiri, utfine ea irrita fit ordinatio : quin potius decer— 
nit.eos qui tantummodo a populo t aut fcecularipoteflate y ac magiflratu uocati, 
&inflituti, adhdcminifleriaexercenda afcendunt ; & qui eapropriatemeri- 
tate fibi fumunt ;omnes non Eccleftce miniflros 3 fedfureSi& latronesj per oftiu 
non ingreffos ,habendos effe. Rcecfunt,qucegeneratimfacrceSynodo uifum efl 
Chrifti fideles de Sacramento Ordinis docere. His autem contraria , certis , & 
proprijs Canonibus inhunc y qui fequitur \modum damnare conftituit ,ut omnes , 



VIGESIMA TERTIA, 60 

adiuuante Chrifto, fidehegula utentes,in tot errorum tenebris Catholicam ue 
ritatem facilius agnofcere,& tenerepofsint. 

D E SACRAMENTO ORDINIS, 

C A N O N I. 

I quis dixerit, non effein nouo Teftamento facerdotium uifibile,& ex 

ternum ; uel non effe poteflatem aliquam confecrandi, & ojferendi ue- 

_rum corpus, & fanguinem Domini,& peccataremittendi,& retincn- 

di ; fed officium tantum,& nudum minifterium pr&dicandiEuangeikimiuel eos, 

quinonprcedicant, prorfus non effe facerdotes; anathemafit. 

C A N O N II. 

Siquis dixerit,prater facerdotium non effein Ecclefia Catholica alios Ordi 
nes, & maioresj & minores,per quos, uelut per gradus quofdamAn facerdo— 
tium tendatur ; anathemafit. 

C A N O N III. 

S/ quis dixerit,Ordinem , fiue facram ordinationem non ejfe uere & proprie 
Sacramentum, a Chriflo Domino inflitutum ; uel ejfe figmentum quoddam hu 
manum ,excogitatum a uiris rerum Eccleftafticarum imperitis ; aut effe tantum 
ritum quendam eligendi miniftros uerbi Dei,& Sacramentorum ; anatbema fit, 

C A N O N 1 1 I I. 

Si qtdis dixerit, per facram ordinationem non dari Spiritum fantlum; ac pro- 
inde , frufira Epifcopos dicereiAccipe Spiritum fantlum : autper eam non im - 
primi characlerem; uel eum, qui facerdos femeifuit, Uicum rurfusfieri poffe ; 
anathema fit. 

C A N O N V. » 

Si quis dixerit, facrarn V "ncTionem ,qua Ecclefia in fantla ordinatione utitur , 
non tantum non requiri , fed contemnendam & pernkiofam ejfe ;fimiliter , & 
alias Ordinis carimonias; anathemafit. 

C A N O N VI. 

Si quis dixerit, in Ecclefta Catholica non effe hierarchiam diuina ordinatione 
inftitutam,qu&conftat ex Epifcopis,presbyteris,& miniftris;anathema fit . 

C A N O N VII. 

x Si quis dixerit t Epifcopos non effe presbyteris fuperiores ,uelnon habere 




§ E S S I O 

p&teflatem ionftrmandi , & ordinandi ; uel eam , quam habent , iUis effe cu m 
presbyteris communem ; uel Ordines ab ipfis collatos finepopuli, uel potefla- 
tis facularis confenfu, aut uocatione irritos effe ; aut eos,qui nec ab Ecclefia- 
fiica & Canonica poteftate rite ordinati, nec mifii funt , fed aliunde ucnium , 
tegitimos effe uerbi & Sacramcntorum miniflros ; anatbemafit. 

C A N O N VIII. 

Si quis dixerit, Epifcopos t quiaufloritateBjimani V outificis affumuntur ,non 
effe legitimos , ac ueros Epijcopos, fed figmentum bumanum; anathema fit, 

DECRETVM DE REFORMATI O N E, 

C A P V T I. 

\de facrofantta Tridentina Synodus reformationis materiaprofequent 
ijtec qua fequuntur,in prxfenti decernenda effe flatuit ,et decernit.Cum 

£ praeceptodiuino mandatum fit omnibus , quibus animarum cura com- 

tnilja ejt, ouesfuas agnofcere ; pro bis facrificium offerre;uerbiq. diuini pr<cdi- 

catione , Sacramentorum adminiflratione,ac bonorum omnium operum exem-- 

plopafcere ipauperum, aliarumq, miferabilium perfonarum curam paternam 

gerere; & in cetera munia pafloralia incumbcre; qute omnia nequa£uam ab his 

praflari, & impleripoffunt , quigregifuo non inuigilant , ncque afliflunt ,fed 

mercenariorum more defetunt: facrofancla Synodus eos admonet, & hortatur, 

ut diuinorum pr<cceptorum memores ,fatliq. formx gregis, in ittdicio, & uerita 

m X te pafcant,& regant* TS{e uero ea, qua de refidentia fankle,& utiliter iarh an 

5 * tr r**2-0 te p u y f e [ % rec[ Vaulo . 1 1 1 . fancita fuemnt, in fenfus a facrofanclot Synodi men 

te alienos trabantur, ac fi uigore iUius decreti quinque menfibus continuis abeffe 

lt\ih\A* ff* liceat; illis in\mrendo,declarat facrofanBa Synodus, omnes Tatriarchalibus, 

' Trimatialibus, Metropolitanis, ac catbedralibus ecclefiis quibufcumque , quo- 

cumque nomine> <& titulo pr&fellos, etiamfi fanctaBjymana Ecclefia Cardi- 

nales fint, obligari ad perfonalem in fua ecclefia uel dicecefi refidentiam, ubi in 

iuncto fibi officio defungi teneantur; neque abeffe poffe, nifi ex caufis, & rno — 

disinfrafcriptis, TSfjim cum Cbrifliana caritas, urgens neceflitas, debita obedi- 

entia, ac euidens Ecdefi#,uel Rjip. utilitas aiiquos nonnumquam abeffepoflu- 

lent,& exigant ; decernit eadem fancta synodus, has legitima abfentia caufas 

a beatiflimo \omano Tontifice, aut a Metropolitano,uel, eo abfente , Suffra- 

ganeo Epifcopo antiqtiiori refidente> quiidem Metropolitani abfentiam probare 

debebit, in fcriptis effeapprobandas, nifi cum abfentia inciderit propter aliquoi 

munus, & Vjip. ojjicium, Epifcopatibus adiunctum: cuius quoniam caufie funt 

notoria, & interdum repentina, ne eas quidem (ignificari Metropolitano nccef- 

fe eriti ad eundem tamen cxm Concilio prouinciali fpectabit iudicare de licentiis 



VIGESIMA TBRTIA,' 6i 

n fe,uel a Suffraganeo datis; & uidere, ne quis eo iureabutatur;& utpcenis cd 
nonicis crrantes puniantur. Interea meminerint difcejfuri, ita ouibusfuispro — 
uidcndum.ut, quantum fieri potcrit, e% ipforum abfentia nullum damnum ac— 
cipiant. Qjtoniam autem qui aliqnantisper tantum abfunt, ex uetcrum Cano — 
numfententianon uidentur abefie ,quia flatimreuerfuri funt ; facrofantla Syno 
dus uuityillud abfentix, fyatium fwgulis annisflue continuum ,flue interruptum, 
extra pneditlas caufas, nullo puclo debere duos, aut adfummum trcs menfes ex 
cedere ; & habcri rationem, ut id <cqua ex caufafiat, & abfque ullogregis de- 
trimento: quodanitafit,abfcedentiumconfcicntiarelinquit,quamfperatreli- -c \ -■■*■. 
giofam,& timoratam fore,cum Deo corda pateant; cuius opus non fraudulen- 
ter agere, fuo periculo tenentur. Eofdem interimadmonet,&in Domino borta 
tur, ne per illius temporis ff>atium> Dominici aduentus , Qjiadragefim<2> l^atiui 
tatis, Bj-furreclionis Domini, Tentecoflesitem,& Corporis Chrifli diebus,qui- 
bus rifici maximc> & in Dominogauderc Taflorispr&fentia oues debcant , ipft 
ab ecclefia fua cathedrali uUopatto abfmtmft Epifcopalia munia infua dicecefi 
eos alio uocent. 

Si quis*utem,quod utinam numquam eueniat, contra huius decreti dijfofitio 
nem abfuerit : flatuit facrofancta Synodus ,pr<eter alias pcenas aduerfus non re- 
fidentes,fub Vau^o i 1 1 impofltas & innouatas,ac mortalis peccati reatum,que 
incurrit; cum.,pro rata temporis abfenti<e fructus fuos non facere, nec tuta con- 
fcientia, alitMtiam declaratione non fecuta, illos fibi detinere poffe ; fed teneri 
aut, ipfo cejfante , per S upericrem Ecclefiaflicum iUosfabric<e ecclefid; autpau , 
peribus loci erogare : prohibita quacumque conuentione, uel compofitione, quA&irfiXrb* \»fi 
pro fructibus male perceptis appellatur ;exquaetiampr<edicti fruclus in to — ^fa, c**r*A+* 
tum.autproparte , ei remitterentur : non obflantibus quibufcumque priuile— 
gijs cuicumque Collegio, aut fabricaconcefis. Eademomnino ,etiam quo ad 
culpam & amifiionem frutluum & pcenas de curatis inferioribus , & alijs qui- 
bufcumqne, qui beneficium aliquod eccleftaflicum, curam animarum habens , 
obtinent, facrofantla Synodus declarat, & decernit: ita tamen,ut quandocum- 
tjue eos, vaufaprius pcr Epifcopum cognita,& probata, abeffe contigerit ; Vi- 
carium idoneum, ab ipfo Ordinario approbandum, cum debita mercedis afligna 
tione relinquant. Difcedend iautem licentiamin fcriptis gratifq. concedcndam 
ultra bimeflre tempus, niji ex graui caufa, non obtincant. Quodft per ediclum 
citati etiam non perfonaliter, contumaces fuerint; liberum effe uult Ordinariis, 
per cenfuras Ecclefiaflicas , & fequeflrationem,& fubtratlionem frucluum ,alia 
que iuris remcdia , etiam ufque ad priuationem icompellere , nec executionem 
hanc, quolibetpriuilegio, licentia/familiaritate^exemptione ,'etiam rationecu~ 
iufcumquebeneficii, patlione , flatuto ,etiam iuramento,uel quacumque auctori- 
tate confirmato, confuetudine etiam immemorabili, qu<e potius corruptela cen- 
fenda efl t fiue appellatione 3 aut inbibitionCi etiam in hj>mana duria , uel uigore 



S E S S I O 



Bugeniane conftitutionis fufpendi poffe.Toftremo,tam decretum illudfub Vaulo 
1 1 1, quam bocipfum in Concilits prouincialibus , & Epifcopalibus publicari , 
fancla Synodus pracipit. cupit enim, qua adeo ex Vaftoru munere, animarumq. 
falute funt, frequenter otnnium auribus, mentibufq.infigi , ut in poflerum, Deo 
iuuante, nulla temporu iniuria, aut bominu obliuione ,aut defuetudine aboleatur. 

f C A P V T II. 

l(nr*Jlv* ***■* Ecclefiis c.ttbedralibusjfeu fuperioribus,quocumque nomine,actitulopr*fecli, 
vrfpffo fak- etiam fi fancta \\oman& Eccleftx Cardinalesftnt, fi munus confecrationis inter 
tres menfes non fufceperint , ad frucluum perceptorum reflitutionem teneantur. 
Si intra totidem menfes poftea id facere neglexerint ; ecclefiis ipfo iure ftnt 
priuati. Confecratio uero } fi extra Curiam Bj)manam fiat , in ecclefia,ad quam 
promotifuerint , aut in prouincia, fi commode fieripoterit, cdebretur. 

C A P V T III. 

Epifcopi per femet ipfos Ordines conferant.quod fi agritudine fuerint impedi 
ti, fubditosfuos non aliter , quam iam probatos , & examinatos , aLdiumE- 
pifcopum ordihandos dimittant. . ...=- 



C A P V T . i 
Trima Tonfura noninitientur, quiSacramentumConfirmatiorm non fufce- 
perint ; & fidei rudimenta edotli non fuerint ; quiq. legere ,&fc'rwere nefciant: 
r i y •» & de quibus probabilis conieclura nonfit,eos non ftecularis iudicij fugiendifratt 
de>fed ut Deo fidelem cultum prxflent , boc uit<egenus elegijfe. 

C A P V T V. 

jld minores Ordines promouendi bonum a Varocbo, & a magiftro fcboU,in 

qua educantur ,teflimonium babeant. Hiuero ,quiad ftngulos maiores erunt 

I dffumendi,pcr menfem ante ordinationem Epifcopum adeant, qui Varocbo , aut 

Cr£fi<m4**v» alterU cui magis expedire uidebitur ,committat ,ut nominibus>ac defiderio eorum 

m*4****1 qui uolent promouerijpublice in ecclefia propofitis ,de ipforum ordinandorum nx 

talibus, <ttate> moribus, & uita a fide dignis diligenter inquirat;& litteras te- 

flimoniaies, ipfam inquifitionem faclam continentes, adipfum Epifcopam quam 

primum tranfmittat. 

C A P V T VI. 

. z 'bfjuUus primaTonfura initiatus, aut etiam in minoribus Ordinibus conflitu- 

^UAv *J * n f tus, ante decimtmjimrturnjm Is etiam fori 

*** piuilegio non gaudeat» nifi beneficium Eccleftafticum habeat ; aut clericalem 

babitum, & Tonfuram deferens, alicuiecclefiaex mandato Epifcopi inferuiat; 



VIGEJIMA TERTU; €i 

i 

uel infeminario clerkorum y aut in aliqua f bola , uel Vniuerfitate , de UcentU f [<rtu> Au***k 

Epifcopi, quafi in uia ad maiores Ordines fufcipiendos uerfetur. In clericis uero 

coniugatis feruetur conflitutio Eonifacij. IX. quaincipiti clerici , qui cum uni- 

cis : modo-biclerici, alicuius ecclcfia feruitio, uel miniflerio abEpifcopo dcpit 

tati, eidem ecclefict feruiant , uel miniftrent ; & clericali babitu , & Tonfura 

utantur : nemini , quo ad boc , priuilegio, uel confuctudinc, etiam immemora- 

bili , fujfragante. 

C A P V T VII. 

Santla Synodus , antiquorum Canonum uefligijs inbwendo , decernit , ut 

quando Epifcopus ordinationem faceredifl>ofuerit,omnes,quiadfacrum mini- 

fterium accedere uolucrint, feria quarta ante ipfam ordinationcm , uel quando 

Zpifcopo uidebitur y ad ciuitatem euocentur . Epifcopus autem facerdotibus , & 

alvfs prudentibus mris y peritis diuina legis,acin Ecclefiaflicis fanciionibus exer 

citatisy fibi afcitisy ordinandorum genus , perfonamy atatem,inftitutionem,mo- 

res, doclrinamy&fidem diligenter inuefliget,& examinet. 

C A P V T VIII. - 7 

Ordinationes facrorum Ordinum, flatutis a iure temporibus , ac in catbedra t er^orr t+ti 
li ecclefia uocatis pr&fentibus ad id ecclefiA Canonicis , publice celebrentur* 0rlrHnH#nt/ 
Si autem in alio dicecefis loco y pra-fente clero lociy dignior , quantumfieripo — 
terit,ecdefia femper adeatur. V nufquifque autem a proprio Epifcopo ordine- 
tur. Quod fi quis ab alio promoueri petat , nuUatenus id ei } 'etiam cuiufuis ge- 
tieraliSj aut Jpecialis refcripti, uelpriuilegu pr&textu,etiam flatutis tempori- 
bus permittatur ; nifi eius probitas, ac mores Ordinaru' fui tcflimonio commen 
dentur. Sifecus fiat ; ordinans a collatione ordinum per annum ; & ordinatus 
a fufceptorum ordinum cxccutione, quamdiu proprio Ordinariouidebitur ex- 
fedire , fit fujpenfus . 

C A P V T IX. ^ } _ 

Epifcopus familiarem fuum non fubditum ordinare nonpofiit , nift per tri- \v< orkn»r *»t- 
ennium fecum fuerit commoratus; & beneficium,quacumque fraude ceffante , $™f v T r £**£ 
flatim rc ipfa iUi conferat : confuetudine quacumque , etiam immemorabili , in ™ ** 
contrarium non obftante. 

C A P V T X. , ., v 

sAbbatibus, ac alijs quibufcumque, quantumuis exemptis , non liceat in po- "^l^J^nu on> . 
flerum,intra fines alicuius diacefis confiflentibus, etiamfi nuUius dioecefis ,uel 
cxempti effe dicantur , cuiquam,qui Regularis fubditus fibi nonfit,Tonfuram, 
uel minores Ordines conferre : nec ipfi jibbates , & alij exempti,aut Collegia, \T. I^a^ 
uei Capitula qu<ecumque, etiam ecclefiarum cathedraliumylitteras dimijforias ' 
aliquibus cicncis fuuiaribus y ut ab alijs ordinenturiConcedant. Sed horu omniu 



S E S S I O 



ordinatio, feruatis omnibus* quain buiusfacrofancla Synodi decretis continen- 
tur, ad Epifcopos, intra quorum dioecefis fines exiftant ,pertineat : non obflanti- 
bus quibufcumque priuilegijs ,pr£Jcript:onibus, aut confuetudinibus etiam imme 
morabilibus .V cenani quoqueimpoftam ijs,quicontrahuius fanclaSynodifub 
Taulo 1 1 l.decretuma Capitulo Epifcopali, Sede uacante Jitteras dimijforias 
impeirant;ad illus 3 qui eafdem litteras non a Capitulo,fed ab alijs quibufuis , in 
iurifdiclione Epifcopiloco Capituli, Sede uacante,fuccedentibus ,obtinerent,man 
datextendi. Concedentes autem dimifforias contra formam decreti ab ojficio > 
& beneficio per annum ftnt ipfo iurcfufyenfi. 

C A P V T XI. 

Minores Ordines ijs } quifaitem latinam linguam intelligant , per temporum 
•rtT;n«»u ,ii or\ n ' interflitia, nifi aliud Epifcopo expedire magis uideretur, conferantur ; uteo ac~ 
minfrrt -fu*'^ curatius, quantumfit huius difciplinapondus,pofiint edoceri; ac in unoquoquc 
munere, iuxta pnefcriptum Epifcopije exerceant: idq.in eaicuiadfcripti erunt, 
ecclefta; nififorte ex caufa fludiorum abfint;atque ifa degradu in gradum afcen 
dant ; ut in eis cum <etate uitx meritum, & dotlrina maior accrefcat. Quod & 
bonorum morum exemplum & afiiduum in ecclefia miniflerium , atque maior 
er<ia presbyteros,& fuperiores Qrdines reuerentia,& crebrior, quam antea,cor 
poris Chrifli Communio maxime comprobabunt . Cumq. hincad altiores gra- 
dus , &facra:ifiima myfleriafit ingrejfus ; nemo v\s initietur, quem nonfcien- 
tiajpes maioribus Ordinibus dignum oftendat. Hi uero non nifi poft annum afu- 
fceptione poftremi gradus minorum Ordinumad facros ordines promoueantur z 
nifi necefiitas ,aut Ecclefi^utilitas, iudicio Epifcopi ,ahud expofcat. 

C A P V T XII. 

t Jr aX e**"^ TfjiUus in pofterum ad Subdiaconatus Ordinem ante uigefimum fecundum y 

ad Diaconatus ante uigefimnm tertium, ad presbyteratus ante uigcfimum quin- 

l. tum atatis fua annum promoueatur. sciant tamen Epifcopi nonfinguios, in ea 

■ dtate conftitutos ,debere ad hos Ordines affumi; fed dignos dumtaxat, & quorti 

probata uita feneclusfit. Bjegulares quoq. nec in minori &tate,nec fine diligenti 

Emfcopi examine ordinetur: priuilegij quibufcuque,quo adhoc,penitus exclufis* 

C A P V T Xll\. 

C M [iiWr <-f Subdiaconi,& diaconi ordinentur ,habentes bonum teflimonium,& in minori 

isituty^r^A^f fas Ordinibus lam probati,ac Utteris,& ijs,qucead Ordinem exercendum perti- 

nent, inftrucii. Quij^erant, Deoauttore,fccontinerej>qffe, ecclefiis, quibus a- 

fcribentur, inferuianffciantq. maxime decere, fi faltem diebus Dominicis,& fo> 

Umnibus ', cum altari miniflrauerint,facram Communionemperceperint. Tro- 

moti adfacrum Subdiaconatus Qrdinem, fiper annum faliem in eo nonfint uer- 

fati> 



i 



V T G E S I M A T E R T t A. tfj 

fati,ad altiorem gradum, nift aliud Epifcopo uideatur,afcenderc nonpermitta* ^ 
tur. Duo facri Or dines non eod e m die, etiam Re gularibus , conferantur : priui- 
legus, achdultis quibujuis concejiis non objtantibus quibufcumque. 

C A P V T Xllll. 
Q^ui pie & fideliter in minifterijs ante aUis fe gejferint , & adpresbyteratut ^yerlitm' trhftaSi 
Ordinem ajfumuntur ,bonum babeant teflimonium , & hifmt* qui, non modo in a U *hh*- 
Diaconatu , ad minus annum integrum, nifi ob ecclefia utilitatem, ac necefiitate 
aliud Epifcopo uideretur,miniflrauerint;fed etia ad populum docendum ea, qua\ 
fcire omnibus necejfariu efl adfalute;ac miniflrandi Sacramenta, diligenti exa- 
mine prxcedente, comprobentur: atque itapietate, ac caftis moribus conjpicui.ut 
praclarum bonorum operum exemplum t & uit& monita ab eis pofiint expeclari. 
Curet Epifcopus, ut ij faltem diebus Dominicis , & feflis folemnibus ,fiautem 
curam babuerint animarum, tam frequenter , utfuo muneri fatisfaciant, Mif- 
fas celebrent . Cum prom otis perfalt urth fi non miniflrauerint^E pifcopus ex /e- 
gitima caufa pofiit dijfienfare. 

C A P V T XV. i t - L.- 

Ouamuis presbyteri infua ordinatione apeccatis abfoluendi poteflatem acci auMivm %#**» 
piam; decernit tamen fantla Synodus, nullum, etiam Bjegularem,po(fc confef- f f" nri '* J '<+ W<™k 
fionesfecularium, etiam facerdotium,audire ; nec ad id idoneum reputari ; nifi 
aut parochiale bencficium ;autab Epifcopis pcr examen } fi W^ridebhiir effe 
necejfarium , aut alias idoneus iudicetnr: & approbationem, (pEfrjtis detur , 
obtineat: priuilegijsy confuetudine quacumque , etiam immemorabili 3 non ob- 
flantibus. 

C A P V T XVI. , ; 

Cum nullus debeat ordinari, qui iudiciofui Epifcopi nonfit utilis,aut necejft Oriinc^^ jn-v 
riusfuis ecclefiis ,fantla synodus, uefligiis fexti Canonh Concilii Chalcedonen iiy ^ fau " 
fis inbarendo>flatuit,ut nuUus inpofterum ordinetur,quiilli ecclefia,autpio lo- 
co, pro cuius necefiitate, aut utilitate affumitur ,non afcribatur 3 ubifuis funga- 
tur muneribus ; nec incertis uagetur fedibus. Qjuodfilocum inconfulto Epifco- 
po deferuerit ; eifacrorum exercitium interdicatur .tjjiUus pr&terea clericus pe 
regrinus fine commendaticijsfui Ordinarij litteris ab ullo Epifcopo ad diuina ce- 
lebranda,& Sacramentaadminiflranda admittatur, 

C A P V T XVII. 

Vt fanBorum Ordinum a Diaconatu ad OfliariatumfunBiones ab Apoflo- 

lorum temporibusin Ecclefia laudabiliterrecept<e,etpluribus in locis aliquam- 

diuintcrmiJfe,inufumhxtafacros Canonesreuocentur; necabhxreticis tam- 

quam otiofa traducantux; illius priftini moris reftituendidefiderio flagrans fan- 



S E S S I O 

fta Synodus decernit,ut in poflerum huiufcemodi minifleria non nifi per confli* 

tutos in diblis Ordinibus exerceantur,omnefque,& fingulos Trdatos ecclefia- 

rum in Domino bortatur,& illis pracipit,ut, quantum fiericommode poterit , 

in ecclefiis catbcdralibus, coUegiatis ,& parochiahbus fuadiacefis , fipopulus 

frcquens,& ecclefiaprouentusid ferre queant ,huiufmodi funtliones curent 

\ . reflituendas , & ex aliqua parte reddituum aliquornm fimplicium beneficiorum 

tncbi»* T^y^r ue l fabrica ecctefu ,fiprouentus fuppetant; aut utrifque illorum, eas funtho- 

yrl-n^ i* f». rf) n ^ exercentibus flipendia afiignent : quibus,fi negligentes fuerint , Ordinarij 

iudicjo t aut ex parte muiclari ,aut in totum priuari pofiint. Qjtodfi miniflerijs 

quattuor minorum Ordinum exercendis ctericicatibes prxflo non erunt , fuffici 

pofiint etiam coniugati, uitce probatoe, dummodo non bigamu»ad ea munia obe- - 

undaidoneij& qui Tonfuram>& habitum clericalem ineccle/iageftcnt. 

C A P v t xvnr. 

Cum adolefcentium atas, nifi recle inflituatur, prona fit ad mundi uolupta- 
tesfequendas;& nifi a teneris anrfis ad pietate & religionem informetur ,ante- 
quam uitiorum habitus totos homines pofiideat, numquam pcrfecle, acfine ma 
1 . ximo> ac fingulari propemodum D ei omnipotentU auxilio in difciplina ecclefia - 
)rrr»r\yrv» Jpl" ftica perfeueret : fancia Synodus ftatuit,ut fingulacatbedrales , Metropotita- 
WwO J) na, atque his maiores ecclefia, pro modo facultatum, & dioecefis amptitudme 
certum puerorum ipfius ciuitatis , & dicecefis, uel cius prouincta , fi ibi non re- 
periantur a idim€fUm in couegio ad hoc prope ipfas ecctefias, uel atio in toco con 
uementi,a^j*fcopo eligendo >aiere ,ac religiofc cducare ) & ecctefiajhcis difci- - 
plinis inftituere teneantur.'ln boc uero cotlegio recipiantur ,qui ad minimum duo 
decim annos, & ex legitimo matrimonio natifint , ac legere/& fcribcre compe 
teuter noucrint; & quorum indoles, & uoluntas Jpem ajjerat , eos ecclefiaflicis 
minifterifs perpetuo inferuituros ..Tauperum autem filios pracipue eligiuuit ; 
nec tamen ditiorum excludit: modo fuo fumptu alantur, & ftudiumpr&fe fe- 
rant Deo & ecclefia inferuiendi. Uos pueros Epifcopus in tot ctaJ]es,quot ei ui- 
debitur ,diuifos iuxtaeorum numerum, <etatcm,ac in difciptina eettefiaftica pro 
grejfum, partim cum ei opportunum uidebitur , ecclejiarum minifterio addicet ; 
partim in collegio erudiendos retinebit ;atiofq. in tocum educlorum fufficiet: ita 
ut hoc coUegium Dei miniflrorum perpetuum feminarium fii. Vt ucro in cadern 
difciplina Ecctefiaflica commodius inflituantur ; Tonjuraftatin , atque babitu 
ctericaii femper uteutur : grammatices ,cantus ,computi Ecclefiaftici,atiarumq* 
bonarum artium difcipiinam difcent : facram Scripturamjiibros Ecclcfiaflicos, 
bomitias Sanclorum, atque Sacramentorum tradendorum ,maxime quaadcoit 
fefiiones audiendas uidebuntur opportuna,& rituum,ac acrimoniarum formas 
edifcent. Curet Epifcopus, utfingulis diebus MiJJae facrificio interfint; acfaitem 
finguiis menftbus confiteanturpeccata ; & iuxta confejjoris iudidum fumant 






V T G E S I M A T E R T T A: <jj 

ioYpusfiomim nojlri Iefu Cbrifli ; catbedrali, & alijs loci ecclefns diebus feflit 
inferniant. Qux omnia> atque alia ad hanc rcm opportuna, & neceffaria Epi- 
fcopi fingulicum confilio duorum Canonicorum feniorum , &grauiorum,quos 
ipfi elegerint, prout Spiritus fanclus fuggefferit , conflituent, eaq. ut femper ob- 
feruentur,fczpius uifitandooperamdabunt, Difcolos,&incorrigibiles,ac malo 
rum morum femwatores acriter punient , eos etiam } ji opus fuerit , expellendo : 
omniaq .impedimenta auferentes, quacumque ad confcruandum , & augendum 
tam pium, & fanclum inflitutum pertinere uidebuntur ,diligentcr curabunt. Et 
quia ad collegij fabricam inflituendam , & ad mercedem praceptoribus & 
miniflris foluendam , & ad alendam iuucntutem , & adalios fumptus cer- 
ti redditus erunt ncceffarij ;ultraea ,qu<e ad inflituendos uel alendos pue— 
ros funt in aliquibus eccleflis , & locis deflinata,qu<e eo ipfo buic feminario fub 
tadem Epifccpi cura applicata cenfeantur : idem Epifcopus cum confllio duo- 
rum de Capitulo , quorum alter ab Epifcopo , alter ab ipfo Capitulo eligatur : 
itemque duorum dc clero ciuitatis , quorum quidem alterius eleclio flmiliter 
ad Epifcopum , alterius uero ad clerum pertineat : exfrutlibus integris menfa 
Epifcopalis, & Capituli, & quarumcumque dignitatum, perfonatuum, officio- 
rum,prabendarum,portionum,jLbbatiarum ,& Trioratuum > cuiufcumquc 
Ordinis, etiam Bjegularis,aut qualitatis ,uel condicionis fuerint j& boft>italium 
quxdantur in titulu, uel adminiflrationem, iuxta conflitutionem Concilii Vien 
nenfls, qua incipit, Qjria contingit:& beneficiorum quorumcumque ,etiam Kc 
gularium, etiam fi iuris patronatus cuiufcumque fuerint , etiamfi exempta,etiZ 
fi nullius dicecefls ,uel alijs eccleflis, monafleriis ,& boflitalibus,& aliis quibuf- 
uis locis pijs, etiam exemptis,annexa,& ex fabricis eccleflarum , & aliorum 
locorum, etiam ex quibufcumque alijs eccleflaflicis redditibus, feuprouentibus, 
etiam aliorum collegiorum: in quibus tamcn feminaria difcentium , uel docen- 
tium ad commune Eccleflabonumpromouendumaclunon babentur : h<ec enim 
exempta effe uoluit : prceterquam ratione reddituum , qui fuperfiui effent ultrd 
conuenientem ipforum feminariorum fufientationem : feu corporum,uel confra 
ternitatum,qu<e in nonnullis locis fchola appeUantur,& omnium monaflerio— 
rum, non tamen mendicantium , etiam ex decimis quacumque ratione adlaicos y 
cx quibus fubfldia Ecclffiaflica folui folent ,& milites cuiufcumque militU , aut 
ordinis pertinentibus ,fratribus fancli loannis Ylierofolymitani dumtajcat excep 
tis,partem aliquam,uel portionem detrahent: & eam portionem flc detraclam, 
necnon beneficia aliquot flmplicia cuiufcumque qualitatis,& dignicatis fuerint, 
uel etpr<eftimonia,uelpr<eflimoniales portiones,etiam ante uacationem nuncu- 
pat<e fine cultus diuini,& illa obtinentium pr<eiudicio>buic coUegio applicabunt 
& incorporabunt.quod locumhabeat,etiamflbeneficiaflntreferuata,uel affe* 
8a;nec per reflgnationem ipforum beneficiorum,uniones & applicationes fujpey 
4i t uelullo modo impediri pojtint ,fed omnino quacumque udcatione > etiam fi 



S £ S S I O 

in curia , ejfeclum fuum fortiantur , quacumque conflitutione non ohflante . jii 

banc autcm portionemfoluendam, beneficiorum 3 dignitatum, perfonatuum , & 

omnium, & ftngulorum fupra commemoratorumpojfejjores ,nonmodo pro fe , 

fed pro penfwnibus, quas alusforfan ex diclis frutlibusfoiuerent, retinendo ta- 

tnen pro rata, quidquid pro diclis penfionibus , illis eritfoluendum , ab Epifcopo 

lociper cenfuras Ecclefiaflicas } ac alia iuris remedia compellantur ; etiam uo- 

tato ad bocj fi uidebitur 3 auxilio brachij facularis : quibufuis, quo ad omnia & 

fmgula fupradi&a t priuilegijsjexemptionibus > etiam fi fpecialem derogationem 

requircrent>confuetudinc> etiam immemorabili, & quauis appellatione 3 & alle- 

gatione 3 qu<e executionem impediat 3 non obflantibus, Succedente uero cafu 3 quo 

peruniones effeclum fuum fortientes 3 uei aliter feminarium ipfum in totum 3 uel 

in partem dotatum reperiatur ; tunc portiG exfingulis beneficus 3 ut fupra 3 deira- 

G,a 3 & incorporata ab Epifcopo, prout res ipfa exegerit 3 in totum, uelpro parte 

remittatur. Quodfi catbedralium 3 & aliarum maiorum ecclefiarum Tralati in 

bac feminarij eretlione 3 eiufq. conferuatione negligentes fuerint 3 ac fuamportio 

nem folueredetreclauerint , Epifcopum jLrcbiepifcopus , jlrcbiepifcopum , & 

Superiores Synodus prouincialis acriter corripere, eofq. ad omniafupradicla co- 

gere debeat ; & ut quamprimum boc fantium, & pium opus , ubicumque fieri 

poterit 3 promoueatur i3 ftudiofe curabit. \ationes autem reddituum huius femi- 

narij Epifcopus annis fmgulis accipiat ,prafentibur duobus a Capitulo,& toti- 

dem a Clero ciuitatis deputatis. 

Deinde 3 ut cum minori impenfa huiufmodi fcbolis inflituendis prouideatur;fla 
tuit fancla Synodus } utEpifcopi,jLrcbiepifcopi i Trimates,& alvjlocomm Or- 
dinarij , fcholaflerias obtinentes i & alios 3 quibus efl leclionis 3 uel doclrirue mu- 
nusannexum,addocenduminipfis fcholis inflituendos , perfeipfos , fi idonei 
fuerint 3 alioquinperidoneosfubflitutos 3 abeifdem fcbolafticis , eligendos , & 
ab Ordinarijs approbandos 3 etiamper fubtra&ionem frutluum 3 cogant 3 & com- 
pellant . Qjtodfiiudicio Epifcopi digni nonfuerint ;alium, qui dignusfit, no- 
minent 3 omni appeUatione remota.quod fi neglexerint , Epifcopus ipfe deputet. 
Docebuntautempr<xdicli,qua uidebuntur Epifcopo expedire.De cetero uero of- 
ficia, uel dignitates illae, quafcbolafteria dicuntur, non nifi doftoribus, uel ma- 
giflris, aut licentiatis in facrapagtna^autiniure Canonico , & alias perfonis 
idonsis, & qui per fe ipfos id manus cxplere pofiint 3 conferantur : & aliter fa- 
ftaprouifio nuUafit,& inualida : non obflantibus quibufuis priuilegiis , & con- 
fuetudinibus,etiamimnftmorabilibus. 

Si ueroin aliquaprouincia ecclefia tanta paupertate laborent 3 ut collegium 
in aliquibus erigi non pofiit , Synodusprouincialis 3 uel Metropolitana cum duo- 
bus antiquioribusSuffraganeis in ecclefia Metropolitana 3 uel alia prouincia ec- 
iiefia commodiori unum aut plura coUegia,proutopportunumiudicabit, ex fru 
Sibusduarum, autplurium eccUfiarum, in quibus fmgulis coUegium commodc 

inflitui 



V I G E S I M A Q^V A R. T A, 



*1 



inflitui non potefl,erigenda curabit,ubi pueri itlarum eccleftarum educentur. 

ln eccleftis autem,amplas diaecefes habentibut , pofiit Epifcopus unum , uel 
plura in diacefi,prout ftbi opportunum uidebitur,babere feminariat qux tamen 
ab illo uno,quodin ciuitate ere£lum,et conflitutu fuerit,in omnibus dependeant. 

Voflremo fi uel pro unionibus , feu pro portionum taxatione ,uel aflignatione, 
& incorporatione ,aut qualibet aiia ratione difficultatem aliquam oriri contige- 
rit,obquam buius feminarii inftitutio,uel conferuatio impediretur,aut perturba 
retur: Epifcopus cum fupra deputatis ,uel Synodus prouincialis pro rcgionis mo 
re,pro ecclefiarum & beneficiorum qualitate, etiam fuprafcripta,fi opus fue — 
rit, moderando aut augendo,cmnia &fingula, quaad felicem huius feminari} 
profeftum neceffaria,& opportuna uidtbuntur,decernere,ac prouidere ualeat. 

Indi&io futura: Sesfionis. 

Infuper eadem facrofintla Tridentina Synodus proximam futuram Sefiiont 
in diem decimamfextam menfis Septembris indicit : in qua agetur de Sacramen 
to matrimonij, & de alijs^fi qua erunt ad dotlnnam fidei pertinentia , qua ex- 
pediri pofiint : item de prouifivnibus Epifcopatuum, dignitatumMiorumq.bent- 
ficiorum Ecclefiaflicorum,ac de diuerfis reformationis articulis. 

ProrogatafuitSesfioaddiem*i Nou. M D LXIII. 



S E S S I O 



XXI I I I. 



CLV AE EST OCTAVA 

SVB PIO I I I I, PONT. M A X. 

ClLlBKATA DIE XI NOT. 
M . D . I X l l l. 



Do&rinade Sacramento Matrimonii. 

jitrimonu' perpetuum, indiffolubilemq. nexum primus bums 
nigenerisparcns diuini fpiritus inflintlu pronunciauit,cum di 
xit : Hoc nunc os ex ofiibus meis,& caro de carne mea.quam 
obrem relinquet homo patrem fuum,& matrem,& adhare- 
bit uxori fua, & erunt duo in carne una . Hoc autem uinculo 
- duos tantummodo copulari , & coniungi Chriflus Dominus 
apertius docuit, cum poflrema iUa uerba , tamquam a Dco prolata , referens di- 
xit : ltaque iam nonfunt duo,fed ma caro:ftatimq. eiufdem nexus firmitatem 

l 




S E S S I 

th K Adamo tar.to ante pronunciatam, bisuerbis confirmauit : Qjtod ergo Veuf 
tomuny.it ,bomo nonfeparet. 

Gratiam uero, qua naturalem iUum amorem perficeret,& indiffolubilem uni 
tatem confirmaret , coniugefq. fantiificaretdpfe Chrifius ,uenerabilium Sacra- 
mentorum infltttttor, atqueperfeclor,fua nobis pafiione promeruit. quod Vaulus 
lApofioltsinnuit dicens: \'iridiligiteuxoresueftras,ficut Cbrifius dilexit Eccie 
fiam J & fcipfum tradidit pro ea:Moxfubiungens : Sacramentum boc magnum 
eft: ego autcm dico in Chrifto>& in Ecclefia. 

Cum igitur matrimonium in lege Euangelica ueteribus connubiis per Cbri- 
Jlumgratiam pr&ftet; merito inter noua legis Sacramenta annumerandum, fan- 
fti Vatres noftri i Concilia,& uniuerfalis Ecclcfiatraditio femper docuerunt,ad- 
uerfus quam impti homines buius f#culi infanientes ,non folum perperam de boe 
uenerabili Sacramento fenferunt,fed de morefuo prxtextu Euangelii libertatem 
carnis introducentes,multaab EcclefiaCatholica fenfu,& ab hpofiolorum tem 
poribus probata confuetudine aliena.fcriptOf&uerbo afferuerunt ,non fine ma- 
gna Cbrifti fidelium iaclura : quorum temeritatifancla,& uniuerfalis Synodus 
cupiens occurrere, infigniores pradiclorum Scbifmaticorum h<erefesj& errores 
neplures adfe trabat perniciofa eorum contagio,exterminandos duxit, hos in ip 
fos btreticos , eorumq. errores decernens anathematifmos. 

DE SACRAMENTO M A T R I M O N I I. 

C A N O N I. 

I quis dixerit,Matrimonium non effe uere,& proprie unum ex feptem 
legis Euangelica Sacramentis a Cbrifiodomino infiitutum ,fedabbo- 
%minibus in Ecclefiam inuettum ,neque gratia conferre; anatbemafit, 

C A N O N II. 

Si quis dixerit, licere Cbriftianis pluresfimul babere uxores,& hoc nulla le 
ge diuina effe probibitum ; anatbema fit. 

C A N O N ItJ. 

Si quis dixerit } eos tantum confanguinitatis ,& ajjinitatis gradus, qui Leui- 
tico cxprimuntur, poffe impedire matrimonium contrabendum,& dirimere con 
tratlum ; nec poffe Ecclcfiam in nonnuUis iUorum dijpenfare, aut confiituere , ut 
plures impediant,& dirimant; anatbema ftt. 

C A N O N II II. 

Si quis dixerit , Ecclefiam non potuiffe confiitucre impedimenta, matrimo- 
nium dirimentia, uel in ijsconjiituendis erraffe ; anatbemafit* 




▼ I G fi S 1 M A Q_V A R. T A, 66 

C A N O N V. 

Sf quis dixerit, propter harefim , aut moleflam cohabitationem, aut ajfecla- 
tam abfentiam a coninge , diffoluipoffe matrimonu uinculum; anatbemafit, 

C A N O n VI. 

Si quis dixerit,matrimomum ratum,non confummatum,per foUemnem reli- 
gionis profcfionem alterius coniugum non dirimi; anatbemafit. 

C A N O N v/r. 
$iq>tis dixerit, Ecclefiam errare,cum docuit,& docetjuxta Euangelicam , 
& Apoftolicam dotlrinam, propter adulterium altcrius coniugum matrimonvj 
uinculum non pojfe di[folui,& utrumque ,uel etiam innocentem , quicaufam 
adulterio non dedit, nonpoffe, altero coniugeuiuente, aliud matrimonium con- 
traberc ; mcecbariq.eum,qui,dimijfa adultera > aliam duxerit , & eam , qu* 
dimijfo adultero s alij nupferit ;anathema fit. 

C A N O N • VIII, 
Si quis dixerit,Ecclefiam errare,cum ob multas caufas feparatione inter con 
iuges, quo ai thorum,feu quo adcobabitationem t ad certumjncertumuetempus 
fieri poffe decernit; anathemajit, 

C A N O N IX. 

Si quis dixerit, clericos in facris Ordinibus conftitutos, uel Rj>gulares,caftita 
tem follemniter profeffos , pojfe rnatrimonium contrahere, contraclumq. ualidu 
effe , non obfiante lege Ecclefiaftica, uel uoto;& oppofitum nil aliud effe,quam 
damnare matrimonium; poffeq. ornnes contrahere matrimonium , quinonfen- 
tiunt fe caftitatis , etiam fi eam uouerint ,babere donum ; anathema fit ; cum 
Deusid recle petentibus non deneget, nec patiatur nos fupraid , quodpojfumus 
tentari. 

C A N O N X. 

Si quis dixerit t ftatum coniugalem anteponendum effeflatuiuirginitatis, uel 
cdibatus , & non effe melius , ac beatius manere in uirginitate, aut cdibatu > 
quam iungi matrimonio ;anathema fit. 

C A N O N XI. 

Si quis dixerit, prohibitionem foUemnitatis nuptiarum certis anni tempori- 
bus fuperflitionem effe tyrannicam,abethnicorum fuperftitione profeclam ;aut 
benedicliones , & alias carimonias, quibus Ecclefiain illis utitur , damnauerit ; 
dnathema jit 

I z 



I 111 10 

C A N O N XU. 

Siquisdixerit,caufas matrimoniales non Jpeblare ad iudices Eccleftajlicos ; 
anathemaftt. 

DECRETVM DE REFORMATIONB 
M A T R I M O N I I. 



ijrrv 



» M 




C A P V T I. 

sAmttfi dubitandum non efl, clandeflina matrimonia, libcro contraben 
ttum confenfu fatla, rata,& uera effe matrimonia,quamdiu Ecclefia 
ea irrita non fecit; & proinde iure damnandi fint il\i,ut eos fantla Sy- 
nodus anaihemate damnat, qui ea uera, ac rata ejfe negant; quiq. falfo ajfir - - 
mant, matrimonia, a filijs familias fme confenfu parentum contratla,irrita ejfe, 
& parentes ea rata, uel irrita facerepoffe : nibilominus fancla Dei Ecclefia ex 
iuflifimis caufis illa femper dcteflata efl, atque probibuit. uerum cum fantla Sy 
nodus animaduertat ,prohibitiones illas propterhominum inobedientiamiam non 
prodejfe: & grauia peccata perpendat, qua ex eifdem clandeflinis coniugijs or- 
tum habcnt, prafertim uero eorum, quiinflatu damnationis permanent , dum 
priore uxore,cum qua clam contraxerant, relicla,cum alia palam contrahunt ,et 
cum ea in perpetuo adulterio uiuunt : cui malo cum abBcclefia , qu& de occultis 
non iudicat ffuccurri non pojsit ,nifi efficacius aliquod remedium adhibeatur: ic- 
circofacri Lateranenfis Concitij,fub Innocentio 111 celebrati,ueftigijsinbxren 
do pr<ecipit,ut in poflerum ,antequam matrimonium contrahatur , ter a proprio 
contrahentium Tarocho tribus continuis diebus fefliuis in ecclefia inter Mijfa- 
rum follemnia publice denuncietur, inter quos matrimomum fit contrahendum : 
quibus denunciationibus fatlis , ft nullum Ugitimum opponaturimpedimentum, 
ad celebrationem matrirnoni) in facie Ecctefitcprocedatur; ubi Varochus,uiro & 
muliere mterrogatis ,& eorum mutuo confenfu intelleclo,ue\dicat , Igo uos in 
matrimonium coniungo in nomine Vatris,& Filpj,& Spiritus fancli : uet alu]s 
utatur uerbis iuxta receptum uniufcuiufque prouincix ritum. Qjtod fi aliquan- 
do probabilis fuerit fujpicio ,matrimonium malitiofe impediri pojfe , fi tot prxcef 
ferint denunciationes ; tun c uel una t antum denunc iatio f jgtj uel fattem Varo — 
cho,et duobitSfUeltribus teflibus prafentibus matrimoniu ceiebretur.Deinde ante^ 
illius confumationem denunciationes in ecclefia fiant; ut,fi aliquafubfunt impe- ; 
dimenta, facilius detegantur : nifi Ordinarius ipfe expedire iudicautrit , ut pne- 
dittx denunciationes remittantur : quod iWius prudcntia , & iudicio fancla Sy- 
nodus relinquit. C^ui aliter , quam prafente Parocho , uel alio facerdote , de 
ipftus Parochi , feu Ordinarij ticentia , & duobus , uel tribus teflibus matri - 
monium contrahere attentabunt ; eos fantla Synodus ad ftc contrahendum om- 
nino inhabites reddit; & h uiufmodicontraclus irritos, & nuilos eff e decernit, 



VIGESIM A Q^V A R T A. 6j 

prout eosprjfentidecreto irritos facit,& annullat. lnfuperVarochum,uel aliu 
facerdotcm,quicum minore teftium numero } & teftes.quifmeVarochotuel fa- 
cerdotehuiufmodi contracluiinterfuerint , necnon ipfos contrahentes grauiter 
arbitrio Ordinariipuniri pracipit. Vrxterea eadem fantla Synodus hortatur,ut 
coniuges ante benediclione facerdotalemjn templo fufcipiendam >in eadem domo 
non cohabitent ; ftatuitq.benediclionem a proprio Varocho fieri ; neque a quo — 
quam , nifi abipfo Varocho , uelab Ordinario licentiam adpradiclam benedi- 
clionem faciendam alii facerdoti concedi pojfe : quacumque confuetudine,etia 
immemorabili , qu£ potius corruptela dicenda eft , uel priuiiegio s non obftan- 
tibus.Quodfi quis V arochus ,uel atius facerdos ,fiue\egularis , fiue fiecula- 
ris fit>etiamjiid fibiex priuitegio> uel immemorabiliconfuetudine licere con-> 
tendat> alterius Varochi&fponfos fme illorum Varochie licentia matrimonio co 
iungere ,autbenedicere aufusfuerit,ipfo iuretamdiu fujpenfus maneat,quamd'm 
ab Ordinario eius Varochi,qui matrimonio intereffe debebat,fcu a quo benedi- 
tlio fufcipienda erat, abfoluatur. HabeatVarochus librum, in quo coniugum, 
& teftium nomina, diemq.& locum contratli matrimoniidefcribat, quem dili- 
genter apud fe cuflodiat. Voflremofantla Synodus coniuges hortatur,ut> ante- 
quam contrahant, uelfaltem triduo ante matrimonii confummationem fuapec- 
cata diiigenter confiteantur > & ad fanclifimum EuchariftU Sacramentum pic 
accedant. Siqux prouincia aliis ultra praditlas ,laudabilibus confuetudinibus , 
& carimoniis hac in re utuntur,eas ommno retineri fantla Synodus uehemen- 
ter optat % 7-{e uero hxc tam falubria pracepta quemquam lateant , Ordinariis 
omnibus pr xcipit ,ut , quamprimum poterint, curent hoc decretum populo pu— 
blicari, acexplicari in fmgulis fuarum dioccefum Varochialibus ecclefiis, idq* 
in primo anno quam fapifime fiat; deinde uero quoties expedire uiderint. De — 
cernit infuper, ut huiufmodi decretum in unaquaque Varochia fuum robur poft 
triginta dies habere incipiat,adieprima publicationis, in eadcm Varochia fa- 
c~lx, numerandos. 

C A P V T II. 

T)ocetexperientia>proptermultitudinemprohibitionum,multotiesin cafibus /_ j. 
prohibitis ignoranter contrahi matrimonia: in quibus uel non fine magno pecca )f u * "* ^J**™ 
to perfeueratur; uel ea nonfme magno fcandalo dirimuntur. Volens itaquefan j ^ v / **fffr 
Ba Synodus huic incommodo prouidere,& a cognationis fpiritualis impedimen 
to incipiens , ftatuit>ut unus tantum ftueuir,fiue mulier , iuxta facrorum Ca- 
nonum inftituta,uel adfummumunus ,& una bapwzatum de Baptifmo fufci— 
piant ; inter quos,ac bapti%atum ipfum,& illius patrem> & matrem, necnon in 
terbapti7^antem,& bapti%atum>bapiixatiq patrem>ac matrem tantum Jpiritua 
lis cognatio contrahatur. Varochus, antequam ad Baptifmum conferendum ac- 
cedati diligenter ab m, ad quos ffeftabit ifcifcitetur,quem , uel quos elegerint, 

l 3 



kl. 



S E S S I O 

"itt baptl%atum defacrofontefufcipiant; eteum,ueleos tantum ad illum fufcipicn 
dumadmittat; & in libro eorum nomina defcribat; doceatq. eos quam cognatio 
nem contraxerint; ne ignorantia ulla excufari ualeant. Qjiodfialij, ultra dtft- 
gnatos , bapti%atum tetigerint ; cognationem Jpiritualem nullo paclo cotrahant: 
conftitutionibus, tn conirarium facientibus , non objlantibus.fi Varochi culpa,uel 
negligentiafecus facium fuerit ; arhitrio Ordinarij puniaiur. haquoque cogna- 
tio, qu£ ex Confirmatione contrahitur , confirmantem , & confirmatu, ilhufq. 
fatrem,& matrem,ac tencntemnonegrediatur : omnibus inter alias perfonas 
buius Jpiritualis cognationis impedimentis omninofublatis. 

C A P V T JJJ. 

lujlicU publicA honejiatis impedimentum ,ubi [ponfalia quacumque rationeua 
lida non erunt,fancla Synodus prorfus tollit ; ubiautem ualida fuerint ,primum 
gradum non excedant: quoniam in ulterioribus gradibus iam nonpotefl huiufmo 
diprohibitio abfque dijpendio obferuaru 

C A P V T JJJJ. 

Traterea fantla Synodus eifdem, & alijs grauifiimis de caufis addut~la,impc 
dimentum ,quodpropter affmitatem ex fornicatione contratlum ,inducitur,& 
matrimonium pofleafactum dirimit; adeos tantum > quiinprimo,& Jecundo gra 
du coniunguntur ,reflringit. Inulterioribus uero gradibus flatuit> huiufmodiaffi 
nitatem matrimonium poflea contractum non dirimere. 

C A P V T V. 

Siquis intragradus prohibitosfcientermatrimonium contrahere prafumpfe- 
rit ; feparetur 3 & Jpe dijpenfationis confequcnda careat ; idq. in eo multo magis 
locumhabeat, quinontantum matrimoniumcontrahere, fedetiam confumare 
j? *rin{*4mr>jt aufus fuerit.Quodfi ignoranter id fecerit ,ftquide follemnitates requifitas in con 
*Hin»*»r XW trahendo matrimonio neglexerit ; eifdem fubtjciatur pcenis. non enim dignus eft, 
qui Ecclefia benignitatem facile experiatur , cuius falubria pracepta temere 
contempfit.Si uero,follemnitatibus adhibitis. impedimentum aliquod pofleafub- 
ejfe cognofcatur, cuius iUe probabilem ignorantiam habuit; tunc faciiius cum eo 
<&gratis dijpenfari poterit. Incon^rahendis matrimonijs uel nulla omnino detur 
dijpenfatio ,uel raro: idq.ex caufa } &gratis concedatur. \n fecundo gradu num 
quam dijpenfetur 3 nifi inter magnos Trincipes 3 & ob publicam caufam. 

C A P V T Vi. 

t Decernit fancta Synodusfinter raptorem , & ramptam,quamdiu ipfa in pote- 
flfl\m f4-rq*>rftate raptoris manferit,nullu pojje confiflerc matrimonium. Qjtod /7 raptaarap- 






VUUIM A Q_V A R T A. 6$ 

torefeparata,& in loco tuto,&libero confiituta yiUumin uirum haberecon- 
fenferit ; eam raptorinuxorem habeat ; & nihilominus raptor ipfe , ac omnes 
illi confilium,auxilium,& fauorem prabentes,ftntipfo iure excommunicatiy ae 
perpetuo infamesy omniumq.dignitatumincapaces; et , fi clerici fuerint ,de pro- 
priogradu decidant % Teneaturpr£terearaptormulierem raptam ^ftueeam in 
uxorem duxerit,fiue non duxeritAecentcrarbitrioiudicisdotare. 

C A P V T VII. 

Multi funty qui uagantur,& incertas habentfedes , & , utimprobi funt in- j , v //m^H* 
genij y prima uxore reliila,aliam & plerumqueplures , illa uiuente , diuerfts in 
locis ducunt.cui morbo cupiens fancia Synodus occurrere ymncs ,ad quosfpeclat, 
paterne monet , ne hocgenus hominum uagantium ad matrimonium facile reci- 
piant: magifiratus etiam feculares hortatury uteosfenere coerceant: Tarochis 
autempracipit yneillorum matrimoniis intcrfmt ynifi prius diligentcminquifitio 
nem fecerint,et,re ad Ordinarium delata 3 ab eo Ucentiam idfaciendi obtinuerint. 






(fTUnlfinJf 



C A P V T VI I I. 

Graue peccatum cfl> homines folutos concubinas habere : grauifimum uero , 
&in huius magni Sacramenti ftngularcm contemptum admxffum.uxoratos quo 
que in hoc damnationis fiatu uiuere t ac audere cas quandoque domi , etiam currt 
uxoribus alere y & retinere. quare t ut huictanto malo fancla Synodus opportu- 
nis remediis prouiieat,fiatuit huiufmndi concubinarios , tam folutos y quam uxo 
ratos ycuiufcumque fiatus ydignitatis y & condkionis exiflantyft poflquam ab Or-* 
dinario ,etiam ex officio teradmoniti ea de re fuerint, concubinas non eiecerint, 
feq. ab earum confuetudine non feiun xermt , e xcommunicatione feriendos effe ; 
a qua non abfoluantur , donec re ipfa admonitioni fatla paruerint. O 'tod fi in 
concuhinatuper annumyccnfuris negleclis ypermanferint : contra eosabOrdi- 
nariofeuere pro qualitate crimmis procedatur. Mulieres, fiue coniugat<e, fiue fo 
lut<e, qu# cum adulteris ,feu concubinariis publice uiunnt, fi tcr admonit<e non 
paruerint:ab Ordinariislocorum, waUq etiamrequircnte,ex officio grauiter pro 
modo culp<e puniantur;& extra opidum, uel diaccftm ,// id eifdem Ordinariis 
uiiebitury inuocato, fi opus fucrit, brachio f<eculari,eiiciantur: aliis p.cnis, con~ 
tra adutterosj& concubinarios infiiftis, in fuo robore permancntibus. 

C A P V T IX. 
Itaplerumq. temporalium Dominorum, ac Magifiratuum mentis oatlos ter- f %*ht'?»*>»*t/ 
reni affetlus, atque cupiditates excxcant, ui uiros ,& mulieres, fub eorum iurif £*>*&?' rt' 
ditlione degentes, maxime diuites ,uelfpem mignx hereditatis bxbentes , mims, CM?*ty 
&p<sms adigant cum iis matrimonium inuitos contrahcre , quos ipji Domini, 

1 4 



S E S S I O 

nel Magrftratus illis prafcripferint. Quare cum maxime nefarium fit,matrime- 
tiij libertatem uiolare,& ab eis iniurias nafci, a quibus iura expeftantur; praci- 
pitfantta Synodus omnibus , cuiufcumque gradus ,dignitatis , & condicionis exi 
fiant , fub anathematis pcena , quam ipfofafto incurrant, ne quouis modo dire- 
fte,uel indirefte fubditos fuos, uel quofcumque alios cogant>quo minus libert 
matrimonia contrahant> 

C A P V T X, 

jib aduentu Domini noflri lefu Chrifli ufque in diem TLpiphanU , & a feria 
euarta Cinerum ufquein oftauam Vafcatis inclufiue ,antiquas follemnium nup 
tiarum prohibitiones diligemer ab omnibus obferuari fantla Synodus pr<ccipit:in 
alijs uero temporibus nuptias folemniter celebrari permittitiquas JLpifcopi,ut ea t 
qua decet, modefiia,<& honefiatefiant, curabunt.fanfta enim res eft matrimo- 
nium,&fanfte traftandum. 

C A P V T I. 

|a d e m facrofanfta Synodus ,reformationis materiam profequens ,hxc 
in prafenti Sesfione flatuenda decreuit. Si in quibuslibet Ecclefia gra- 
_dibusprouidenter,fcientcrq.curandum efl, utin Dominidomo nihilfit 
inordinatum, nihilq.pr&pofterum; multo magis elaborandum efl , utin eleftione 
eius, quifupra omnes gradus conflituitur , non erretur. nam totius familiadomi 
nifiatus,& ordo nutabit,fi, quod requiriturin corpore 3 non inueniatur in capi- 
rrfiU^^. te. unde etfi aliasfanfta Synodus de promouendis ad cathedrales , &fuperiores 
ciifyifW} '' ecclefias nonnulla utiliter decreuit: hoc tamen munus huiufmodi effe cenfet , ut 
P£a min r fipro rei magnitudine expendatur ,numquamfatis cautum de eo uideri pofiit. lta 
que flatuit,ut, cumprimum ecclefiauacauerit,fupplicationes, ac preces publice , 
priuatimq.habeantur; atque a Capituloperciuitatem, & dicecefimindicantur; 
quibus clerus, populufq. bonum a Deo Vafiorem ualeat impetrare, Omnes uero, 
&\fingulos,quiad promotionem praficiendorum, quodcumqueius, quacumque 
ratione a Sede Apoflolica habent, aut alioquin operam fuam pratflant , nibilin 
tjs proprafenti temporum ratione innouando, hortatur, & monet , ut inprimis 
meminerint,nihil fe ad Dei gloriam,& populorum falutem utilius poffefacere, 
quam fi bonos Vaflores>& ecclefiagubernandce idoneos promoueri ftudeat; eofq. 
alienis pcccatis communicantes mortaliter peccare, nifhquos digniores,& eccle 
fitx. magis utiles ipfi iudicauerint>non quidem precibusj uelhumano affeftu , aut 
ambientiumfuggeflionibus, fed, eorum exigentibus meritis , prafici diligenter 
curauerint ; & quos ex iegitimo matrimonio nat0Sj& uita,atatc>dollrina, at- 
que alijs omnibus qualitatibus praditos fciant>qu<eiuxta facros Canones>& Tri 




V I G E S I M A Q^V A R T A. rf> 

ientin* huius Synodi decreta requiruntur. Quoniam uero infumendo de pra-~ 
ditlis omnibus qualitatibus graui , idoneoq. bonorum 3 & docJorum uirorum te- 
flimonio, non uniformis ratio ubiqueex nationum 3 populorum 3 ac morum uarie- 
tatepotefl adbiberi ; mandat fancla Synodus 3 ut in prouinciali Synodo , per Me- 
tropolitanum babenda, prafcribatur quibufque locis>& prouinciis propria exa- 
minisyfeu inquifltionis» aut inflruflionis facienda forma .. Sancliflimi B^omani 
Tontificisarbitrio approbanda» qu&magis eifdem locis utilis, atque opportuna 
ejfe uidcbitur : ita tamen y ut cum deinde boc examen, feu inquifltio de perfona 
promouenda perfetla fuerit ; ea in inflrumentumpublicum redatla, cum toto te 
flimonio» acprofefiionefidei ab eo facla 3 quamprimum ad Sanffifiimum Bjoma 
num Tontificem omnino tranfmittatur : utipfe fummus Vontifex, plena totius 
negotiL ac perfonarum notitia babita 3 pro gregis Dominicicommodo de illis 3 fi 
idonei per examen 3 fcu per inquiptionem faftam reperti fuerint 3 ecclefiis pof- 
fit utilius prouidere . Omne% uero inquifitiones 3 informationes M teflimonia , ac 
probationes ,qu<ccumque de promouendi qualitatibus 3 & ecclefiaflatu a quibus 
€umque ^etiamin \omanaCuria> habit<e 3 pcr Cardinalem , qui relationem fa- 
Ziurus erit in Confiflorio 3 & alios tres Cardinales diligenter examinentur ; ac 
relatio ipfa Cardinalis relatoris & trium Cardinalium fubfcriptioneroboretur: 
in qua ipfifinguli quattuor Cardinales affirment 3 fe 3 adhibita accurata diligen- 
tia 3 inueniffe promouendos qualitatibus a iure t & ab bac fancla Synodo requi- 
fitis 3 praditos; accerto exifiimare fubpericulo falutis aterna idoneoseffe 3 qui 
ecclefiis praficiantur: ita ut relatione in unc Conflfloriofatla, quo maturius in- 
terea de ipfa inquifitione cognofci pofiit , in aliud Confiflorium iudicium differa 
tur ; nifi aliud beatifiimo Tontifici uidebitur expedire. Ea uero omnia J & fingu- 
la, qu& de Epifcoporum pr&ficiendorum uita, atateAotlrina 3 & ceteris qualita 
tibus alias in eadem Synodo conflituta funt 3 decernit eaiem 3 etiam in creatione 
JantJa Bjomana Ecclefm Cardinalium , etiamfi Diaconi ftnt , exigenda ; quos 
Santlifiimus Komanus Vontifexex omnibus Cbriflianitatis nationibus, quantu 
commode fieri poterit, proutidoneos repererit, ajfumet. Voflremo>eadem fan- 
cla Synodus , tot grauiflimis Ecclefia incommodis commota , non potefi non 
comemorare 3 nihil magis Ecclefia Dei effe neceffarium,quam ut Beatifiimus Rj> 
manus Vontifex 3 quam follicitudinem uniuerfeEcclefia ex muneris fui offtcio 
debet , eam hicpotifiimum impendat 3 ut letlifiimos tantumflbi Cardinales afci- 
fcat; & bonos maxime, atqueidoneos Vaflores fingulis ecclefiis praficiat; idq, 
eo magis , quod ouium chrifli fanguinem 3 qu&exmalo negligentium 3 & fui of- 
ficiiimmemorum Vaflorum regimine pcribunt, Dominus nofler lefus Cbriflus 
de manibus eiusflt requifiturus . y 

CAPVT 11. 

Vrouincialia Concilia 3 ficubi omiffa funt 3 pro moderandis moribus, corrigen- j 'Yeu^n^fJiA 
dis excefiibus, controuerfiis componendis , aliifq. exfacris Canonibus pcrmifiis t<™*fyt£ tn. 



S E 3 $ I O 



renouentur.Ouare Metropolitani per fc ipfos,feu, illis legitime impeditis >Coe- 

pifcopus antiquior intra annum ad minus a fineprafentis Conciliijet deinde quo 

.yn^Yn^libct faltemtrienniopofloctauamVafch* ^efurrectionis Domini noflri lefu 

'aXf efn P *- cbrifli, fe<* tUo con no <^ ort tempore pro more prouincix non prxtermittat Sy- 

noduminprouincia f<a cogere:q-io Epifcopi omnes ,& alu' ,qui de iure» uel con 

fuetudine tnterejfe debent, excepiis iis,quibts curn imminenti pericuio transfre- 

tandutn cffct,conuentre omnino teneantur. 'Njc Epifcopi comproninciales pr<e~ 

textu cuwdibet confuetudinis ad Metropolitanam eccleftam in poflerum acce- 

dere inuiti compellantur. Itidem Epifcopi ,qui nuili Mcbiepifcopo fubijciuntur, 

aliquemuicinum Metropolhanum femeleligant ; incuius Synodo prouinciali 

cum aiiis intercffe debcant; & qux ibi ordinata fuerint,obferucnt , ac obferuari 

p . faciwt. In reliquis omnibus corum exe:nptio,& priuiiegia faiua,atque integra 

yntl* *» u f n " maneant.Synodi quoquedixcefan* quotannis celebrentur: ad quas exempti tt 

<ji^P*W /* omneSt qri aliasycejjante exemptione ,intcreffe deberent, nec Capitulis generali- 

bus fubduntur, accedere teneantur,ratione tamen Varochialium,aut aliarum f<t 

tulariumecclifiarum,etiam annexarumJebeant ij, qui illarum curam gerunt, 

quicumque iMfint>Synodo interefje. Qjod fi in his tam Metropolitam , quam 

Bpi(copi,& alij fuprafcripti negligentesfuerint ipoenas, facris C anonibus fan— 

citas, incurrant* 

C A P V T I I I. 

Tatriarcb<e, Trimates, Metropolitani,& Epifcopi propriam diacefimperfe 

ipfos,aut~fi legitimcimpediti fuerint,perfuum generalem Vicariam, aut Vifi- 

,, ,p >t tatorem > fi quotannis totam proptereius latitudinem uifitarc non poterunt, fai 

LiJvfiwHj» f^ ^^ maiorem eius partem, ita tamen,ut tota biennio per fe,uel Vifitatores fuos 

Oifii-**» 1 *' com pleatur, mfitare non pratermittant. J. Uetropolitams uero,etiam pofi ple^ 

neuifitatam propriam dicecefim,non uifitentur cathedrales ecclefu,nequedice- 

cefes fuorumcomprouincialium,nificaufa cognita,&probatain Concilio pro— 

uinciali. jircbidiaconi autem> Dccani,& altj inferioresin qs ecclcjiis ,ubi ha— 

tlenus uifitationem exercere legitime confueuerunt, debeant quidem , affumpto 

notariode confenfu Epifcopi deinceps per fe ipfos tantum ibidem uifitare . Vift- 

tatorcs etiam ,a Capitulo deputandhubi Capitulum ius uifitandi habet,pnus ab 

Epifcopo approbentur ifednonideo Epifcopus , uel, eoimpedito,cius Vifitator 

eafdem ecclefias feorfum ab bis uifitare probibeatur: cui ipfi Mchidiaconi , uel 

alii inferiores,uifitationis fatt* infra menfem rationem reddere,& depofitiones 

teflium , ac integra a&a ei exbibere teneantur : non obflantibus quacumque con 

fuetudine> etiam immemorabili, atque exemptionibus,& priuilegijs quibufcum 

que.Vifitationum autem omnium iflarumpr<ecipuusfitfcopus,fanam, ortbodo 

xamq. dotlrinam,expulfis bcerefibus,inducere;bonos mores t'ieri,prauos corrige- 

re;t>opulum cobQmtionibus,&admonitionibus ad religione,pacem,innocen z 



V I G E S I M A Q^V A R T A. 7* 

tiamq>acecndere; cetera,prout locus t tempus , & occafio feret , ex uifttantium 
prudentia ad fideliumfruclum conftituere. O^ua ut facilius , feliciusq. fucce — 
dant ; monentur prcedicli omnes,& ftnguU,ad quos uifitatio fpeclat, ut paterna 
caritate, Cbriftianoq. yelo omnes ampkclantur; ideoq. modefto contenti equi- 
tatu, farnulatuq . ftudeant quamcelerrime, debita tamen cum diligentia,u\ftta- 
tionem ipfam abjoluere. lnterimq.caueant , neinutilibus fumptibus cuiquam 
graues, onerofiue fwt : neue ipft, aut quifquam fuorum quidquam procuratio- 
nis caufapro uifttatione ,etiam teftamentorum adpios ufus , prtter id, quodex 
reliclis piis iure debetur , aut alio quouis nomine , nec pecuniam , nec munus 9 
quodcumque ftt , etiam qualitcrcumque offeratur t accipiant : non obftante qua- 
cumque confuetudine, etiam immemorabili: exceptis tamen uiclualibus ,qu& fi- 
bi,acfuisfrugaliter, moderateq. pro temporis tantum necefitate, & non ultra 
erunt mimftranda. Sittamen in optione eorum.qui uifttantur ,fi malint foluere, 
id quod erat ab ipfis anteafolui, certa pecunia taxata^ confuetum; an uero pra- 
ditla uiclualia fubminiflrare : faluo itemiure conuentionum antiquorum cum 
monafleriis, aliisuepiis locis ,aut ecclefiis non Varochialibus inito, quod UU- 
fum permaneat. ln iis uero locis,feu prouinciis,ubi confuetudo eft , ut nec ui- 
£lualia,nec pecunia ,nec quidquam aliud a V ifttatoribus accipiatur , fed omnia 
gratis fiant ; ibi id obferuetur. Qjtodfi quifquam, quod abftt, aliquid amplius 
in fupradiclis omnibus caftbus accipere prafumpferit ; is prater dupli reflitutio- 
nem,intra menfemfaciendam, aliis etiam pcenis iuxta Conftitutionem Concilii 
generalis Lugdunenfts ,quct incipit,Exigit; necnon & aliis panis in Synodo pro- 
uinciali arbitrio Synodi, abfque ullajpe uenia multetur. Tatroni uero in iis,qucz 
ad Sacramentorumadminiftrationem Jpeclant, nullatenus feprxfumant ingere 
re; neque uifttationiornamentorum ccdefict\aut bonorum ftabilium ,feu fa- 
bricarum prouentibus immifceant ; nifi quatenus id eis ex inftitutione, acfunda 
tione competat ;fed Epifcopi ipft bcec faciant , & fabricarum redditus in ufus 
ecclefw necejfarios,& utiles,proutftbi expedire magis uifitm fuerit, expendicu 
rent, 

C A P V T nir. 
Trtdicationis munus,quod Epifcoporum pracipuum eft, cupiens fancla Syno f+* tUVvh^ n 
dus, quo frequentius pofiit ad fidelium falutem exerceri, Canones alias fuper 
boc editos } fubfel. rec.Taulo 1 1 1 ,aptius prcefentium temporum ufui accommo- 
dando,mandat>ut in ecclefta fua ipft perfe, aut,ft legitime impediti fuerint, per 
eos,quos adprccdicationismunus afjument, in aliis autem eccleftis per Taro~ 
chos, ftue, iis impeditis, per alios ab Epifcopo impenfis eorum, qui cas prccftare 
uel tenentur,uel folcnt, deputandos in ciuitate ,aut in quacnmque pavte diace- 
fts, cenfebunt expedire, faltem omnibus Domwicis ,& follemnibus diebus feflis: 
tempore autem leiuniorum , Qjtadragefima , & jlducntus Domini quotidie ; 
ml falttm tribusin hebdomada dkbus >ft ita oporterc duxerint , facras Scri- 



S E S S I O 

pturas,diuinamq. legem annuncient; & alias,quotiefcumque id opportune fie- 
ri pojfe iudicauerint . Moneatq .Epifcopus populum diligenter>teneri unumquem 
que Tarocbitf fu# interejfe, ubi commode id fieripoteft, ad audiendum uerbum 
Dei. Nullus autem f&cularisfiue Fjgularis ,etiam in ecclcfiis fuotum ordinum 9 
contradicente Epifcopo,pr#dicare prxfumat. lidem etiamfaltem Dominicis,& 
aliisfeftiuis diebus pueros infwgulis Tarochijs fideirudimenta,& obedientiam 
trgx Deum,& parentes diligenter ab tjs, ad quos Jpeclabit,doceri curabunt: &, 
fi opusftt,etiam per cenfuras Ecclefiafticas compellent: non obftantibus priuile- 
giis, & confuetudinibus . In reliquis ea,qute de pradicationis munere fub eo — 
dem Taulo 111 decreta fuerunt>fuum robur obtineant. 

C A P V T V. 

r rJ^^JJL Caufx criminales grauiores contra Epifcopos,etiam barefis,quod abfit, qu<e 

?! ' /depofttione. aut priuatione digna funt s ab ipfo tantum fummo Rjmano Tontifi- 

'T* V ce cognofcantur, & terminentur. Quodfi eiufmodifit caufa, quce necejfario ex 

tra\pmanam Curiam fit committenda ; nemini prorfus ea committatur , nift 

Metropolitanis, aut Epifcopis, a Beatifiimo Vapa eligendis* Hac uero commifiio 

& Jpecialis fit> & manu ipfius Santlifimi Pontificis Jignata ; nec unquamplus 

his tribuat, quam utfolamfacii inftrutlionemfumant , procejjumq. conficiant , 

quem ftatim adRj>manum Vontificem tranfmittanf.referuata eidem Sanclifimo 

fententia defimtiua. Cetera aliasfubfcL rec. lulio i nfuper his decreta , nec- 

non & conftitutio fub Innocentio 1 1 1 , in Concilio generali,qu<e incipit, Qjjali 

ter & quando ; quam fantla Synodus in prxfenti innouat , ab omnibus obfcrue- 

tur. MinoresuerocriminalescaufeEpifcoporumin Concilio tantum prouincia- 

li cognofcanturi&terminentur, ueladeputandispcr Concilium prouinciale* 

C A P V T VI. 

/ Liceat Epifcopis in irregularitatibus omnibus ,&fuJpenfionibus , exdelitlo 

^r/ ^il^ occulto prouenientibus, excepta ea,qu& oritur ex bomicidio uoluntario , & ex- 

\tf/br) faf ceptis altjs deduclis ad forum contentiofum , dijpenfare:& in quibufcumque ca- 

bmyrwM) ftbus occultis* etiam Sedi Apoftolica referuatis , delinquentes quofcumque fibi 

fubditos , in diaeceft fua perje ipfos,aut Vicarium,ad id fjecialiter deputandum, 

inforo confcientiagratis abfolueredmpojita poenitentia falutari. Idem &in ba- 

refiscrimine in eodemforo confcientiaeis tantum , non eorum Vicarijsfitper- 

miffum* 

C A P V T VII. 

Vt fidelis populus adfufcipienda Sacrameuta maioricum reuerentia ,atque 

animi deuotione accedat:pr<eapitfanfla Synodus Epifcopis omnibus , ut nonfo- 

lum,cum botc perfeipfos eruntpopulo adminiflranda , prius illorum uim , & u- 

fum pro fufcipientium captu explicent ,fed etiam idem a fmgulis Parochispie , 

prudcnterq* 



V T G E S I M A QJ A R T A. 71 

prudenterq. etiam lingua uernacula , ft opusfit,& commode fieripoterit t ferud 
rifludeant,iuxta formam a fanBa synodo in catecbefi fmgulis Sacramentis pra- 
fcribendamiquam Epifcopiin uulgarem linguam fideliter uerti,atque a Parochit 
ornnibus populo exponi curabunt: necnon ut inter Miffarum follemnia ,aut diuino 
rum celebrationem facra eloquia,& falutis monita eadem uernacula lingua firi 
gulis diebusfeftis, uel folemnibus explanent ; eademqin omnium cordibus >poft 
pofitis inutilibus quaftionibus s inferere,atque eos in lege domini erudirefludeant, 

C A P V T VIII. .-% .. 

Jlpoftoius monet, publicepeccantes palam ejfe corripiendos . Qjtando igitur ju l t> ^rum 
ub alique publice , & in muttorum confveclu crimen commiffum fuerit , undc 
alios fcandalo offenfos, commotofq . fuiffe , non fit dubitandum; buic condignam 
pro modo culpa pamitentiam puhliceiniungi oportet :utquosexemplo fuo ad 
malos mores prouocauit, fu& emendationis tefiimonio ad retlam reuocet uitam* 
"Epifcopus tamenpubtica hoc pxnitenticegenusinaliud fecretum poterit commu 
tare, quandoita magis iudicauerit expedire In omnibus etiam cathedrahhus ec-JbitfHMm* 
ciefm, uhi id commode fieripoterit, Panitentiarius aliquis cum unione praben- j^AM*^^ 
d<e t proxime ttacatura, ab Epifcopo inflituatur,qui magiftcrfit, uet doclor,autli ^ 
centiatus in Theotogia, uel iure Canonico , & annorum quadraginta > feu aiiat 
oui aptior pro loci qualitate reperiatur; qui dum confifliones in ecclefia audiet , 
interim prnfens in choro cenfeatur, 

C A P V T \X. I. **~ 

Qjazaliasfubfel.rcc.Taulo 1 1 i>& nuperfub heatifiimoD ,noftro,Tio wulVifa»^ fprft 
in hoc eodem Concilio de adhibenda ab Ordinarijs diligentia in beneficiorum , &r>*\U*( t»r t 
ttiam exemptorum> uidtatione conflituta funt, eadem etiam in ijs ecclefis fecu- ' 

laribus obferuentur, quain nullius dioecefi efje dicuntur ; utab Epifcopo > cuiut 
cathedralis ecclefia efl proximior, fi id paftit, alioquid ab eo, qui femel in Con- 
cilio prouincialt a Vrxlato loci illius eleths fuerit , tamquam Sedis Apoftoiicai 
delegato, uifitentur: non obflantibus priuilegus,& confuetudinibus quibufcum- 
que j etiam immerabilibus » 

C A P V T X. 

Epifcopi, ut aptius, quem regunt>populum pofiint in ojflcio>atque obedientia 
tontinere: in omnibus ijs, qutad uifitationem, ac morum corretlionem fubdito- 
rum fuorum ft>eciant,ius & poteftatem habeant,etiam tamquam Apoftolica Se 
dis delegati, ea ordtnandi,moderandi,puniendi,etcxequendi,iu\ta Canonumfan 
cliones, quxillis ex prudentiafua profubditorum tmendatione , ac dtcecefis fu<t j ^+nik***' 
utititate neceffaria uidebuntur. 1s(ec in his, ubi de uiftatione,aut morum corre- mcr n4\wM* 
clioneagitur, txemptio } autullainhibitio, appeUatio, feuquerelactiam ad Sede 
Apoftolicam interpofita, executionem eorum, qu& ab his mandata>decreta , aut 
iudicatafuerint, quoquo modo impediat* autfujjjendat. 



S fi S S I o 

C A P V T XI, 

) . ./. Qjtoniam priuilegia,& cxemptioncs,qu<£uarijs titulis plerif({ue" concedun- 

tur,bodie perturbationem in Epifcoporum iurifdiclione excitare, & exemptis oc 
Y***"* ^jV^j cafionem laxioris uit<e prabere dignofcuntur;decernit fantla Synodus,ut ,ftquan 
Orjsntfif j" ( 1 ^ iuflis > grauibus,& fcre necefjarijs fuadentibus caufis, aliquos bonorariis ti- 
tninc Xu \' ls t protonotariatus Ji ,4colythatus,Comitis Valatmi,CapeUani Hjgtj,aut aliis 

huiufmodi in \omana Curia,uel extra, infignibus decorandos effe placucrit;nec 
non alios ,cuicumque monaflerio oblatos.uel quomodocumque addiclos , autfub 
nomlne fernizntium militijs,feu monaflerijs, bojpitalibus, collegiis,aut quocum 
que alio titulo affumi ; nihil ex iis priuilegiis detracltm effe Ordinariis intelliga 
tur; qnominus ii , quibus ea iam conceffa funt,uel in pojierum concedi contige- 
• rit, ipfts Qrdburiis, tamquam ^Apoflolka Sedis delegatis ,plene in omnibu%,w 

quo ad CapellanosBjgiosJuxta Conflitutionem lnnocentii i 1 1 ,qu& incipit , 
Cum capelU,fubiecli exiflant : exceptis tamen iis, qui pradiclis Locis, aut mi- 
litiis atlu feruiunt, & intra eorum fepta,ac domos reftdent ,fubq. eorurn obe- 
dientia uiuunt ;fmeiis , qui iegitime ,& fecundum regulam earundem militiaru 
profeflionem fccerint, de qua Ordinario conflare debeat : non obflantibus priui- 
legvjs quibufcumque, etiam religionis fancli loannis Hierofolymitani , & alia- 
rummilitiarum. Qjiaueroprimlegia reftdentibusin Curia Rjmana uigore Eu 
geniana Conflitutionis ,aut familiaritatis Cardinalium competere fblent ; ea in 
ijs, qui beneficia Eccleftaflica obtinent, ratione pradiclorum benvficiorum mini- 
me intelligantur; fed Ordinarij iurifdiclioni fubiecli permaneant : nonobflanti- 
bus quibufcumque inhibitiombus, 

. 

CAPVT XII. 

Cum dignitates, in eccleftis pnefertim cathedralibus ,ad conferuandam au-- 

. \^ Hy gendamq.Ecclefiaflicamdifciplinam fuerint inftituta ;'utquieas obtinerent,pie 

"^tAf v tate pnecellerentj alvjsq. exemplo effent,atque Epifcopos opera, & ofjicio iuua- 

rent ; merito qui ad eas uocantur , tales effe debent , qui fuo muneri rejponderc 

poflint. T^jmo igitur deinceps ad dignitates quafcumque, quibus animarum cu 

rafubefl , promoueatur , nift qui faltem . 25. fua atatis annum attigerit ZT in 

clericali Ordine uerfatus, dotlrina ad fuum munus exequendum neceffaria , ac 

morum integritate commendetur ; iuxta Confliiutionem <,4lexandri Tertij , ia 

Concilio Lateranenft promulgatam,quce incipit, Cumin cunclis . jLrcbidiaconi 

ttiam,qui oculi dicuntur Epifcopi, ftntin omnibus eccleftis, ubi fieri poterit ,ma 

giflri in Tbeologia, feu doclores,aut licentiati iniure Canonico . Jid ceteras 

autem dignitates, uel perfonatus , quibus animarum cura nulla fubefl , clerici 

?t"»Hw &[y»ju> alioquin idonei,& 22. annis non minores, afcifcantur* Vrouifi etiam de benefi- 

,» \\Jivf&rC*vAtvi s quibufcumque,curam animarum babentibus, teneantur a die adepta poffef- 

tf Ui i'n U & fionis, ad mimts intn duos menfes, in manibus ipftus Epifcopi t uel, eo impedito, 



V T G E S T M A QJV A R T A: 71 

coram gtneYali eius V icario ,feu Officiali, ortbodoxafuafidei publicam facere 
profcfiionem,& inFj>mana Eccleftxobedientia fe permanfuros fpondeant ,ac 
iurent. Trouiftautem de C anonkatibus ,& dignitatibusAn ecclefiis cathedrali 
bus non folum coram Epifcopo,feu eius Officiali,fed etiam in Capitulo idem fa- 
cere teneantur -.alioquin praditli omnes prouift, utfupra , fruUus non faciant 
fuos; nec illis poffefiio fuffragetur.^Njminem etiam deinceps addignitatem,Ca 
ttonicatum,aut portionem recipiant ,nifi quieo Ordinefacro autftt initiatus ,que 
illa di%nitas,prccbenda,aut portio requirit; aut in tali atate 3 ut infra tempus a , / 
iure,& abbacfancla Synodo flatutum , initiari ualeat . In omnibus ucroeccle- t)?^t^>tr/> H1, £ <, 
fiis catbedralibus omnes canonicatus , ac portiones babeant annexum Ordincm 1/1 »<>»♦£* H*J * 
Tresbyterv\,Diaconatus,uelSubdiaconatus. Epifcopus autem cum conftlio Ca- fr £&*.*** a** 1 ** 
pituli deftgnet,ac diflribuatiprout uiderit expedire,quibus quifque Ordo exfacris L 
annexus in pofleru ejfe debeat : ita tamen,ut dimidia falte pars Presbyteri ftnt ; 
ceteri uero Diaconi ,aut Subdiaconi : ubiuero confuetudo laudabilior babet , ut 
plurcs,uel omnesftnt Tresbyteri,omnino obferuetur. Uortatur etiamfantla Sy- 
nodus ,ut in prouincijs ,ubi id commodefieripotefl, dignitates omnes , & faltem 
dimiiia pars Canonicatuumjn catbedralibus eccleftis , & collegiatis infignibus ^- r. 

conferantur tantum magiflris ,uel docloribus,autetiam licentiatis in Theologia, 'gfytfrc "tri 
ueliure Canonico .Vraterea obtinentibus in eifdem catbedralibus , aut collegiatis ^T^^/r" 
dignitateS) Canonicatus ,prctbendas , aut portiones , non liceat uigorc cuiuslibef 
ftatuti, aut confuetudinis, ultra tres menfes , ab eifdem ecclefiis quolibet anno 
abeffe: faluis nihilominus earum eccleftarum conflitutionibus, queelongiusfcr- 
uittj tempus requirunt : alioquin primo anno priuetur unufquifque dimidia par- 
te fruciuum, quos ratione etiam pr#bend<e,ac reftdentiafccit fuos. quodftite- 
rum eademfuerit ufus negligentia^ pnuetur omnibus frutlibus, quos eodem an 
no lucratus fuerit. crefcente uero contumacia, contra eos , iuxta facrorum Ca- 
twnum conftitutionesi procedatur.Diflributiones uero, quiftatis horis interfue- 
rint,recipiant: reliqui , quauis colluftone,aut remifiione exclufa , biscareant, 
iuxtaBonifacij. VIII. decretum,quodincipit, Confuetudinem : quodfancla Sy 
nodus in ufumreuocat,non obflantibus quibufcumque flatutis,& confuetudini- 
bus. Omnes uero diuina perfe, & non pcr fubflitutos, compellantur obirc of- 
ficia; & Epifcopo celebranti, autaliapontificalia exercenii, adftflcre, & infer- 
uire ; atque in choro y adpfallendum inflituto,hymnis, & canticis Dei nomen re 
uerenter ,diflintle>dcuoteq,laudare . Veflitu infuper decentitam in ecclefta , qua 
extra,afiidue utantur; ab illicitifq.uenationibus , aucupus ,choreis Jabernis 3 lufi- 
bufq.abflineant ; atqueea morum integritate polleant , ut merito Ecclefta Sena 
tus dici pofiit . Cetera , qu<e ad debitum in diuinis officijs rcgimen fpettant ; 
deq.congruain bis canendi,feu modulandi ratione , de certa lcge in cboro con- 
ueniendi > & permanendi , fimulq.de omnibus ecclcftaminiflris ,quce neceffaria 
erunt t & fi qua huiufmodi ; Synodus prouincialis , pro cuiufque prouincicc uti- 



S E S S I O 

litate,& morihus, certam cuique formulam prafcribet. Interea uero Epifcopus 
non minus, quam cum duobus Canonicis, quorum unus ab Epifcopo y alter a Ca 
pitulo eligatur,in iis» qua expedire uidebuntur y poterit orouidere, 
C A P V f XI 11. 

Qjr o n r a m pleraquc cathedrales ecclefta tam tenuis redditus funt , & 
**c*' \ft^Jrnm1tnguftA , ut Epifcopali dignitati nullo modo rejpondeant , neque ecclefiarum 
\\Z* a^mVr neceflitati fufficiunt ; examinet Concilium promnciale , uocatis ijs , quorum 
intereft , &diligenter expendat , quas propter angujiias , tenuitatemq. ui — 
cinis unire , uel nouis prouentibus augere expediat ; confeclaq. de pramiflis in- 
Jlrumenta adfummumBj)manumPontificem mittat ; quibus inftruclus fum- 
mus Pontifexex prudentia fua , prout erpedireiudicauerit y auttenues inui- 
eem uniat, aut aliqua acceflione ex fruUibus augeat . Interim uero , donec pr*- 
dicla effeflum fortiantur ^buiufmodi hpifcopis , qui frutluum fubuentione pro 
dicecefis fute tenuitate indigent ; poterit de heneficus aliquibus y dum tamen cu- 
xata non fmt,nec dignitates , feu Canonicatus,& prd>end.e,nec monafteria , in 
quibus uiget {{egularis ob[eruantia y uel qu& Capitulis generalibus y & certis Vi 
fitatoribus fubduntur y afummo Pontifice prouideri. ln Tarochialibus etiam ec 
elefiis y quarum fruclus aqueadeo exiguifunt, ut debitis nequeant oneribus fa- 
p V*)i-vnwf (jmv tisfacere ; curabit Epifcopus y fiper beneficiorttm unionem, non tamen l\jgula- 
\. rium,id fieri non pofiit>ut primitiarum, uel decimarum aflignatione,aut per Ta\ 

rochianorum fymbola,ac colleclas ,aut qua commodiori ei uidebitur ratione y tan 
tum redigatur y quod pro F,jcloris y ac Tarocbia. neceflitate decenter fujficiat. ln 
unionibus uero quibuslibet feu ex fupradiclis , feu alus caufis faciendis y ecclefi& 
Tarochiales monafterijs quibufcumque, au% Abbatiis , feu dignitatibus ,fiue pr& 
bendis ecclefiacathedralis, uel collegiata, fiue alijs beneficiis jimplicibus , aut 
bofpitalibus y militiisue nonuniantur: & quA uniix funtjeuideantur ab Ordina- 
riis y iuxta aliai decretum ineadem Synodo y [ubfel.rec. Taulo 1 1 1. quod etiam 
in unitis ab eo tempoxe citra aque obferuetur : non obfiantibus in ijs y quibufcum 
tefi -jf. ty queuerborumformis, quabic pro fufficienter exprcfiis babeantur. jid bxcm 
Mrr^VT. 1 w***" 5 fofterum,omnes ha catbedrales ecclefta, quarum redditus fummarn ducatorum 
LciU^^l***^ tnille y & Tarocbiales,quafummam ducatorum centum fecundum uerum annuu 
v,^"» j. ualorem non excedunt y nullis penfionibus y aut referuationibus frutluum grauen 
tur. ln ijs quoque ciuitatibus , ac locistubiTarocbialcs eccieficc ccrtos non ba- 
bentfines , nec earum Bjsclores proprium populum,quem regant y fed promi- - 
^"futrfrfcue petentibus Sacramenta adminiflrant ; mandat fancta Synodus Epifcopis 
j,nv) J>*r ^y p ro tu tf or i animarum eis commiffarumfalutcut diftincto populo in certas , pro- 
triafq.Tarochias yunicuique fuum perpetuum , peculiaremq. Varochum afli — 
gnent,qui eas conofcere ualeat;& a quofolo licite Sacramenta fufcipiant ; aut 
V i ~ . glio utiliori modo , prout loci qualitas exegerit,pro uideant. I demq. in us ciuita 
i^y ' ** mfyr ' ^ ubus.ac lociss ubi nulUSunt ParochialeSj quamprimum fieri curent : non ob — 
1 u <* ftantibut 



V I G E S I M A Q_V A R T A, 73 

fttntibus quibufcumquc priuilegijs, & confuetudinibusi etiaimmemorabilibus* 

G A P V T XJJII. 

I» pluribus ecclefiis, tam cathedratibus, quam coUegiatis,& parochialibus % 
tx earumconfiitutionibus,autexprauaconfuetudine obferuari inteUivitur ,ut.i t« • W. 
w electione, prxJentattone,nommatione, mjtttutione, confirmatione ', coUattone, ^y,^ „Gr„7»v' i 
uel alia prouifione, fiue admifiione ad pojfefiionem alkuius cathedralis ecclefia , W^lh jjirnifynx 
uet beneficij,Canonicatuum,autprxbendarum } uelpartem prouentuu, feu ad di- ^^s^^kh^ 
ftributiones quotidianas certa condiciones, feu deducliones exfruttibus,folutio '•p»*" ■ 
nes ,promifiiones , compenfationefue iUicitx, aut etiam,qu& in aliquibus eccleftis 
dicuntur Turnorum lucra,interpqnatur: haccumfancla Synodus detefietur ,man 
dat Epifcopis s ut qu<tcumque huiufmodi in ufus pios non conuertuntur y atque in- 
greffus eosy qui fimoniaca labis t autfordida, auaritU fujpicionem habent , fieri 
non permittant ; ipfiq. ditigenter de eorum confiitutionibus , fiue confuetudinibus 
fuper pradfclis cognofcant ; & illis tantum,quas ut laudabiles probauerint ,, ex- 
ceptis } reliquas yUt prauas,acfcandalofas reiiciant,& aboleant. Eosuero, quiad- 
uerfus hac,in prafenti decreto comprehenfa,quauis ratione commiferint ,p<enis % 
contra fimoniacos editis ,facris Canonibut , & uarijs fummorum Vontificum 
Confiitutionibus ,quas omnes innouat , teneri decetnit: non obfiantibus quibuf- 
cumque fiatutis , conflitutionibus , & confuetudinibus ,etiam \ immemorahilibus % 
etiam jipofiolica aucloritate confirmatis : de quarum fubreptione, obreptione % 
& intentionis defeclu Epifcopus , tamquam jipqfioik<x, Sedis delegatus, cogno- 
fcere pofiit. 

C A P V T XV. 

Inecctefiis cathedralibusy & collegiatis infignibus , ubifrequentes ,adcoq . te- % t f,^ h»u*f 
nues funt prxbends.fim.ul cum difiributionibus quotidianis, ut fufiinendo deeen- *tj£P*«i rw 'k' 
tiCanonkorum graduiproloci,&perfonarumqualitatenon fufficiant ; liceat 
Epifcopis cum confenfu Capituli, uel aliquot fimplkia benefieia,non tamen J{t- 
gularia, ijs unire; uet,fi hac rationeprouideri non pofiit, aliquibus ex vjs fup — 
prefiis ycum patronorum confenfu, fi de iure patronatus fakorum fint,quarum 
fruclus, & prouentus retiquarum prabcndarum difiributionibus quotidianis ap- 
plkentur , eas ad pauciorem numerum reducere ; ita tamen , ut tot fuperfint % 
qu<£ diuino cultui celebrando,ac dignitati ecclefia commode ualeant rejpondere : 
non obfiantibus quibufcumque confiitutionibus , & priuitegtjs , autquacumquc 
referuatione generaii , uelJpeciali>autaffec7ione:nequepradift<e uniones ,aut 
fupprefiiones totli, feu impediri pofiint ex quibufcttmque prouiJionibus,etiam ui 
gwc refignationisAUt quibufuis alijs derogationibus % ueifuj}enftonibus. 

K 



S E S S I O 

C A P V T XVI. 

Capitulum, Sede uacante, ubifructuum percipiendorum ei munus incumhit, 

Qeconomu unum,uelplures fideles,ac diligentes decernat,quirerum Ecclefiafli- 

carum, & proucntuum curam gerant.quorum rationem ei,ad quem pertinebii, 

fint reddituri.ltem Officialem,feu Vicarium infra octo diespofl mortem Epifco- 

)t?0W*w* <*\ pi conflituere' . uel exi/ientem confirmare omnino teneatur ; qui faltem in iure 

Vit? ick tucatf Canonico fit dotlor,uel iicentiatus ,uel alias ,quantnm fieri poterit,idoneus: fife 

Atpw**nJ*< cus faflum fuerit , ad Metropolitanum deputatio buiufmodi deuoluatur. & ,/* 

tcclefia ipfa Metropolitana fuerit, aut exempta , Capitulumq. , ut prafcrtur , 

negligens fuerit ; tunc antiqnior Epifcopus ex Suffiraganeis in Metropolitana,et 

propinquior Epifcopus in exempta Oeconomum, & Vicarium idoneos pofiit con 

fiituere.Epifcopus uero ad eandtm ecclefiam uacantem promctusex us> qua ad 

eum Jpetiant,ab eifdem Oeconomo, Vicario,&alpjs quibufcumque Officialibus 

& adminifiratoribus , qui, Sede uacantefuerunt a Capitulo,uel ab alus in eius 

locum conflituti, etiam fi fuerint ex eodem Capitulo, rationem exigant officio- 

rum, iurifditlionis , adminiflrationis ,aut cuiufcumque eorum muneris;pofiitq* 

tos punire,quiin eorum officio,feu adminiflratione deliquerint: etiam fi pradi- 

tli Officiales, redditis rationibus, a Capitulo, uel a deputatis abeodem,abfolu- 

. tionem, aut liberationem obtinuerint. Eeidem quoque Epifcopo teneatur Capi- 

tulum de fcripturis ad eccle(iam pertinentibus ,fiqu& ad Capitulum peruene- 

runt ,rationern reddere. 

CAPVT XVI r. 

Cum Ecclefiaflicus ordo peruertatur , quando unus plurium officia occupat 

clericorum ;fantle facris Canonibus cautum fuit ,neminem oportere in duabus 

ecclefiis confcrihi. uerumquoniammultiimprob&cupidkatis ajjetlu fe ipfos , 

non Deum , decipientes t ea, quabene covftitutafunt ,uarijs artibus eludere y & 

plurafimul beneficia obtinere non erubefcunf. fanfta Synodusdebitam regendis 

ecclefns difciplinam reflituere cupiens ,prafenti decreto,quod in quibufcumque 

perfonis , quocumque titulo,etiam fi C ardinalatus honore fulgeant ,mandat ob- 

feruari; flatuit, ut inpoflerum unum tantum beneficium Eccleficcflicum (ingulis 

conferatur* quod qnidem fiad uitam eius, cuiconfertur , honefte fuflentandant 

non fufficiai ; liceat nikilomir.us aliud fimplcx fufficiens, dummodo utrumque 

I s [ t t +'t perfonalem refidentiam nourequirat t eidem conferri. H#cq. nonmodoad ca- 

Vm. h* ™j" thedraits ecdefias , fed etiam ad-alia omnia beneficia, tam facularia,quam regu, 

ytoyv^ *f] x ? laria qu<ecumque , etiam commendata, pertineant , cuiufcumque tituli, ac qua- 

hibn u*M< ' ' litatis exiflant. lUi uero,qui in prafenti plures Tarochiales ecclcfias ,aut 

. ut unam cathedralem , & aliam Tarochialem obtinent ; cogantur omni- 

no , quibufcumq. dijpenfationibus , ac unionibus aduitamnon obftantibus ,un& 

t&ntum Varocbiali , uel fola cathedrali retenta , alias Varocbiales infrajfra- 



VfGlSIMA Q^V ARTA, 74 

cium fex menfium dimittere : alioquin tam Varocbiales, quam beneficia omnia 9 
qua obtinent t ipfo iure uacxre cenfeantur ; ac tamquam uacantia libere alus ido 
neis conferantur ; nec ipfiantea illa obtinentes , tuta confcientia t fruclus po/i 
diclum tempus retineant.Optat autem fancla Synodus, ut refignantiujmnecejjita 
tibus commoda aliqua ratione , prout fummo Vontificiuidebitur , prouideatur.y 

CAPVT XV 1 11. 

Expeditmaxime animarumfaluti, a dignis, atque idoneis Varocbis guberna- 
ri. id ut diligentius ,ac retliusperficiatur, fiatuit fanfia Synodus,ut, cum Taro 
chiilis ecclefix uacatio, etiam fi cura ecclefiauel Epifcopo incumbere dicaiur t ek 
per unum,uelplures adrniniflretur, etiamin ecclefns patrirnonialibus , feu reccp 
tiuit nuncupatis ,in quibus confueuit Epifcopus uni,uelplurtbus curam animaru 
dare, quos omnes ad infrafcriptum examen teneri mandat,per obitum, uel re^ 
fignationem etiam in Curia , feualiter quomodocumquecontigerit ,etiamfi ipfit 
Tarochialis ecclefia referuata,uel affetla fuerit generaliter t uel ft>ecialiter>etiam (j. 1 

ttigore indulti, feu priuilegu infauorcm fantl&\pman& ecclefm Cardinalium, f) r f/rr'?*i* c "?- 
feu ^Abbatum,uel Capitulorum : debeat Epifcopus flatim t babita notitia uacath U AcAnn** 'Vlt/kvi 
nis ecclefi* ,fi opus fuerit ,idoneum in ea Vicarium , cum congrua , eius arbi — -. . • e ■ n . 
trio , frutluum portionis afiignatione , confiitutre : qui onera ipfius ecclefia fu- 
fiineat , donec ei de Fjeilore prouideatur . Vorro Epifcopus , & qui ius pxtro— 
natus babet , intra decem dies t uelaliud tempns ,ab Epifcopo prxfcriben— 
dum , idoneos aliqnot clericosad regendamecclefiam coram deputandis exami- 
natoribus nominet. Liberum fit tamen etiam alus ,qui aliquos adid aptos no- 
uerint, eorum nomina deferre, ut pofiit poflea de cuiuslibet tctate, moribus , & 
fufficientia fieri diliges inquifitio-Etfi Epifcopo.aut Synodoprouinciali pro regh A./* ' u'L 
nis more uidebitur magis expedire , per editlum etiarn publicum uocentur ^qui uo ^ Tp" 
lent examinari. Tranfatlo confiituto tempore omnes^ qui defcripti fuerint, exa<r chf c vfi1 ™' n 
minenturab Epifcopo,fiue,eo impedito, ab eius Vicario generali, atque abalijs 
examinatoribus nonpaucioribus } quam tribus quoruw uotis, fi pares, autfin- 
gulares fuerint , accedere pofiit Epifcopus, uel Vicxrius , quibus magis uidebi- 
tur. Exxminatores autem fingulis annis in dicecefana Synodo ab Epifcopo ; uel 
eius Vicarioad minus fex proponantur: qui Synodo fatisfxciant , & ab eapro- 
bentur. Aduenienteq. uacatione cuiuslibet ecclefix , tres ex illis eligat Epifcor 
pus t quicumeo examenperficiant;indeq.fuccedentealia uacatione ,auteof- 
dem,autalios tres t quos maluerit ,ex praditlis illisfex eligat.Sintuero biexami 
natores t magifiri> feu dotlores ,aut licentiati in Theologia,aut iure Canonico,uel 
aliiclerici , feu Rjgulares } etia ex ordine mendicantium t autet fxculares t qui ad 
id uidebuntur magis idoneijurentq.oes adfancla Dei Luangelia fe 3 quxcuque bu 
mana afectione poflpofita fideliter munus e\ ecuturos xxueantq.ne quidqua pror 
fus occaftone bnius examinis necante, necpoji accipiant : alioqui fimonU uiiiu 

K z 



S E S S I O 

tafn ipft, qttam alij dantes incurrant ; a qua abfolui nequeant,nifi dimiflis bent- 
ficijs,qua quomodocumque etiam antea obtinebant ; & ad alia in poflerum in- 
babiles reddantur. Et de his omnibusnon folum coram Deo,fed etiam in Syno- 
doprouinciali,ftopus erit,rationemreddereteneantur;a qua,ftquidcontra of- 
ficium eos fecijfc compertum fuerit,grauiter eius arbitrio puniri poflint.Teratto 
deindeexaminercnuncientur,quotcumqueabhisidonei iudicati fuerint atate > 
moribus,doclrina,prudentia , & aliis rebus ad uacantem eccleftam gubernanda 
opportunis, ex hifq. Epifcopus eum eligat,quem ceteris magis idonenm iudica- 
uerit ; atque illi,& non alteri coUatio ecclefia ab eo fiat, ad quem fpectabit eam 
conferre. Si uero iurijpatronatus Eccleftajlicierit; ac injiitutio ad Epifcopum,& 
non aliupertineat,is ,que patronus digniorem inter probatos ab examinatoribus 
iudicabit, Epifcopoprxfentare ieneatur, utab eo infiituatur. Cum uero inflitutio 
ab alio,quaab Epifcopo,erit facienda,tunc Epifcopus folus ex dignis eligat di- 
vniore , que patronus ei prafentet,ad que inflhutio Jpectat.Quod fi iujpatronatus 
laicorufuerit,debeat qui a patrono prafentatus erit,abeifde deputatis,utfupra, 
cxaminari>& non,nifi idoneus repertus fuerit,admitti. lnommbufq. fupradi- 
ctis cafibus non cuiquam alteri,quam uniex pradictis examinatis, & abexami 
natoribus approbatis,iuxta fupradictam regulam ,deecclefia prouideatur , nec 
pradictorum examinatorum relationem, quo minus executionem habeat , uUa 
deuolutio,aut appeUatio, etiam ad Sedem ^ipofiolicam,fiue eiufdem Sedis Le- 
gatos,aut Vicelegatos, aut Vjtncios^feu Epifcopos,aut Metropolitanos, Tri— 
mates, uelTatriarchas interpoftta,impediat, aut fujpendat: alioquin Vicarius, 
attem ecclefi* uacanti antea Epifcopus arbitrio fuo ad tempus deputauit,uel for 
fanpoflea deputabit; abeius eccleft<ecuftodia,&adminiflrationenon amouea 
tur,donec aut cifdem,aut alteri,qui probatus, & eletlus fuerit , utfupra , fit 
prouifu-.aliasprouifiones omnes ,feuinflitutiones ,pr£ter ad fupradiflam forma 
faft#,fubreptiti<e cjfe cenfeantur: non obflantibus huic decreto exemptionibus , 
indultisjpriuilegijSjpr<euentionibus,affeclionibus , nouisprouifionibusy indultis 
concefiis quibufcumque V niuerfitatibus , etiam ad certam fummam, & alus im 
^-ftw* <\»y™& p e dimentis quibufcumque. Sitamenadeocxiguiredditusdiftal^arocbialis fue- 
rint,ut totius huius examinationis operam non ferant; aut nemo fit, qui fe exa- 
mini quaratfubijcere; aut obapertas faUiones,feu diJUdia,qu£in aliquibus lo- 
cis reperiuntur, facile grauiores rixx, ac tumultuspofiintexciiari,poterit Ordi- 
narius,fi profua confcientia cum deputatorum confilio ita expedire arbitrabi— 
tur,hac forma omiJfa,priuatum aliudexamen,ceteris tamenMt fupra,feruatis , 
adhibere. Licebit etiam Synodo prouinciali, fi qua in fupradiclis circa examina 
tionisformam addenda,remittendaue ejfe cenfuerit, prouidere* 
C A P V T XIX. 

» DECERNIT fantla Synodus , Mandata deprouidendo , 

igbcibtiur «* «f f^gratias , qua Zxpe&atiua dicuntur , nemini amplius , ctiam coUegijs, 



V I G E 5 I M A Q^V A R T A. 75 

Vniuerfitatibus, fenatibus, & aliis flngularibus perfonis ,etiam fub nominein- 
dulti, autadcertam fummam,uelalioquouiscoloreconcedi; nechatlenus con 
cefis cuiquam uti licere. Sed nec referuationes mentales , nec ali<e qu<ecumque , 
gratU ad uacatura,nec indulta ad alienas ecdefias >uel monafteria alicui, etiam 
ex fanftx R^omana EcclefitfcardinalibuS} concedantur ; & haflenus concejfa t 
abrogata ejje cenfeantur. 

C A P V T XX. \~ 

Caufe omnes, ad forum eccleftaflicum qnomodolibetpertinentes ,etiam fl be'y ■ f^lltL ^ 
neficiales ftntjn prima inflantia coram Ordinariis locorum durntaxat cognofcan ^K^ / . i\T 
tur,atque omnino, faltem infra biennium a die mota litis terminentur , alioquin f^?**^ , 
pofl idjpatium liberum fit partibns , uel alteriillarum iudices fuperiores , alias ''' m * vi, * , jnim^ 
tamen competentes adire ; qui caufam in eo ftatu, quo fuerit, ajjumant; & qua 
primum terminaricurent ; nec antea aliis committantur } nec auocentur .• neque 
appeUationes ab eisdem interpofitae, pcr Superiores quofcumque recipiantur ; 
eorumue commiflio,aut inhibitio fiatnifl a definitiuajtel a definitiua uim haben s JfA* ^a ]taI 
te ,& cuius grauamen per appellationem a definhiua repararinequeat .jlbhis L\j 
excipiantur caufa.qu&iuxta canonicas fantliones apudSedem Jlpoflolica funt 
traclandd ; uel quas ex urgenti, rationabiliq.caufa iudicauerit fummus Fj)ma- 
nus Tontifexperjpeciale refcriptum signatune Sanclitatis fua , manu propria 
fubfcribendum,committere,aut auocare. jldhxc y caufe matrimonialcs ,& cri- 
minales non Decani, jlrchidiaconi ,aut aliorum inferiorum iudicio^etiam uifltan 
do, fed Epifcopi tantum examini,& iurifditlioni relinquantu r , ctiam fi in pra* 
fenti intcr Epifcopum,<& Decanum, fcu jlrchidiaconum,aut ulios inferiores fu-^ 
fer caufarum iflarum cognitione lis aliqua in quacumque inflantia pendcat; co-\ 
ram quo,fipars uerc paupcrtatem probauerit>non cogaturextra proutncia nec 
in fecunda,nec in tertia inflantia in eadem caufa mutrimoniali litigare ,nift pars 
altera& alimenta,& expenfas litisuelit fubminiftrare.Legatiquoque , etiam J . -f/V/ r 
de latere,T>{uncij ,gubernatores Eccleflaflici,autalv\ quarumcumque foculta- s-&™ j \, tjJr 
tum uigore, non folum Epifcopos inpraditlis caufis impedire , aut aliquo modo **™ 
eorum iurijlliclionem v\s pwiperejaut turbare non prafumant ,fednecetiam 
contra clericos,aliasue perfonas Ecclefiaflicas,nift F.pifcopoprius requiflto,eoq. 
negligente 3 proccdant : alias eorum procejfus , ordinationefue nuUius momenti 
fint, atqueaddamni fatisfaftionem, partibusUlatij£neantur.Tra:terea,fiquis 
in cafibus a iurepermiflis appellauerk, aut de aliquo grauamine conqueflus fue 
rit>feu alias ob lapfum biennij ,de quo fupra ,ad aliumiudicem recurrerit,tenca 
tur afia omnia , coram Epifcopo gefla , ad iudicem appellationis expenfis fuis L p JQf S^ A iJn1uif 
transferre : eodem tamen Epifcopo prius admonito, ut , fi quid eipro caufa /»- ff. 
flruflione uidebitur , poflitiudici appellationis Jignificare . Quod fi appellatus 
compareat > cogatur tunc is quoque aflorumj quxtranslata Junt, expcnfas ^ro 

* 3 



S E S S I O 

portionefua,fi illis uti uoluerit, fubire ; nifi aliter ex loci confuetudineferuetur t 
ut fcilicet ad appellantem imegrum boc onus pertineat . Torroipfam actorum 
copiam teneatur notarius, congrua mercede accepta 3 appellanti quanto citius , 
tc ad minus intra menfem exhibere. Qji notariusft in differeda exhibitione frau 
demfecent ; ab officii adminiflraiione arbitrio Qrdinarii fuffendatur ; & ad du 
pli panam, quanti ea lis fuerit, inter appellantem , & pauperes ioci diflribuen- 
dam, compellatur.ludex uero,ji & ipfe impedimenti huius confcius ,particepf- 
uefuerit , aliterue obfliterit , ne appellanti integre acta intra tempus traderen- 
tur; adeandem dupli pctnam > prout fupra , teneatur : non obflantibus , quo ad 
v omnia fuprafcripta, priuilegijs , indultis, concordijs , quafuos tantum teneant 
auctores , & alijs quibufcumque confuetudinibus. 

C A P V T XXI. 
Cupiens fancla Synodus , utex dccretisdbea editis nulla unquam futuris 
temporibus dubitandi occaflo oriatur, uerba illa,pofitain decreto.publicato Sef 
fioncprima , fub Beatiflimo Domino noflro Tio Quarto, uidelicet : uapro- 
ponentibus Legatis , ac Tr<zfidentibus,ad horum temporum leuandas calamita~ 
teSyfedandas de reVgione controuerfias , coercendas linguas dolofas,deprauato- 
rum morum abufus comgendos ,Ecdefi<e ueram,& Chriflianam pacem concili- 
andam apta,& idonea ipfifancla Synodo uidebuntur: explicando declarat, men 
tisfu<t nonfuiffe , ut ex prxdiclis uerbis folita ratio traBandi negotia in genera- 
libus Concilijs ulla ex parte immutaretur; neque noui quidquam,prater id,quoi 
dfacris Canonibus , uel generalium Synodorum forma hatknus flatutum ejl , 
tuiquam adderetur uel detraheretur. 

Indi&iofutur* Sefiicnij. 

lnfuper,cadem facrofancla Synodus proximam futuram Seflioncm feria quin 
ta poft conceptionem beata Maria uirginis,qu<e erit dies nona menfls Decembris 
proxime uenturi, habendam effeflatuit,& deccrnit, cum poteflate etiam abbre 
uiandi.ln qua Seflione traclabitur defexto nuncin eam dilato capite, & de reli 
quis reformationis capitibus iam exhibitis, deq.alijs ad eam pertinentibus. Si ue 
to opportunum uidebitur ,<&■ tempus patietur ; poterit etiam de nonnullis Dor- 
matibus traclari, proutfuo tempore in Congregationibus proponetur, 

Abbreuiata eft dies Scfiioni». 



7* 



S E S S I O 



XXV, 



Q^VAE ESTNONA ET VLTIMA 

SVB PIO I I I I , PONT. MAX. 

COIPTADIB TERTIAj ABsOLYTA 
D I S Q_. V A R T A DBCIMB. 

M . D . L X I I I. 




Dccrctum de Purgatorio. 

V M Catholica Ecclefia, Spiritu fanflo edofla,ex facris lit- 
tcris, & antiqua Tatrum traditione,in Sacris Concilvjs,& no 
uifiime in bac cecumenica Synodo docuerit ,T 'urgatorium effe ; 
animafq.ibi detentas ,fidelium fuffragijs ,potifiimum uero ac- 
ceptabili altaris facrificio iuuari;pracipit fantla Synodus Epi- 
fcopisytttfanamde Turgatorio doflrinam,afantiisTatribus, 
&facris Concilus traditam,a Cbrifii fidelibus credi,teneri,doceri,& ubiq.pr<% 
dicari, diltgenter fiudeant . Apud rudem uero plebem dijficilhres, ac fubtiliores 
qutfflhnes , quaq. ad adificationem nonfaciunt,& exqmbus plerumq. nulla 
fit pietatU accefiio ,a popularibus conciombus fecludantur . lncertaitem ,uel 
quafieciefalfi laborant, euulgari, ac tratlarinon permittant. £a uero , qua eti 
curiofitate quandam,aut fuperfiitionem fiefiant,uel turpe lucrumfapiunt;tam- 
quam fcandala,& fidelium offendicula prohibeant.Curent autem npifcopi, utfi 
delium uiuorumfuffragia, Mijjarum fciticet facrificia,orationes, eleemofyn£,a- 
liaq.pietatis opera qucea fidelibuspro alpjs fidelibus defunclis fiericonfueue- 
runt, fecundum Ecclefiainfiitutapie, & deuote fiant; & quapro illis extefia- 
torum fundationibus ,uel alia ratione debentur ,non perfuntlorie, fcd a facerdoti 
bus , & Ecclefia miniflris , & alijs , qui boc praflare tenentur t diligcnter ,& 
accurateperfoluantur. 

Delnuocatione , ueneracione , & Reliqujis Sanclo- 
rum , &facris imaginibus. 

Mandatfancta Synodus omnibus Epifcopis,et ceteris docendi munus ,curamq. 
fuflinentibus , ut iuxta Catholica ,& Apoflolica Ecclefixufum,a primauis 
Cbriflianareligionis temporibus receptum ,fanctorumq* Tatrum confenfio- 
nem > & facrorum Conciliorum decreta inprimis de Sanctorum intercefiione , 
inuocatione , Reliquiarum honore , & legitimo imaghum ufu, fideles diligen- 
terinflruant 3 docentes eos , Sanctos , una cum Chriflo regnantes ,orationes 
fuaspQ hominibtis Deo ojferre ; bonnm , atque utile ejfefuppliciter eos inuoca^ 

* 4 



• 



S E S S I O 



re;& ob beneficia impetrandaaDeo perfilium eius lefutn Chriftum,Dominu 
noftrum, quifolusnefter\edemptor & Saluator eft,ad eorum orationes, opem 
auxiliumq. confugere ;illos uero, qui negant Janclos , aternafelicitate in calo 
fruentes, inuocandos tffe,aut qui afferunt 3 uelillos pro hominibus non orare;uel 
eorum, utpro nobis etiam fingulis orent, inuocationem effe idolatriam t uelpu- 
guare cum uerbo Dei , aduerfariq.honori unius mediatoris Dei,& hominum le 
fu Chrijli , uel flultum effe, in ca>io regnantibus uoce 3 uel mentefupplicare, im- 
pie fentire. 

Sanclorum quoque Martyrum,& aliorumcum Chriflo uiuentium fancia cor 
pora, quauiua membra fuerunt Chrifti,& templum Spiritu fancli , abipfo ad 
aternam uitam fufcitanda ,& glonficanda, afidelibus ueneranda effe , per qua 
mutta beneficia a Deo hominibus prxftantur: ita ut affirmantes, Santlorum \e 
liquus uenerationem , atque honorem non deberi, uel eas, aliaq.facra monumen 
ta a fidelibus inutiliter honorari, atque eorum opis impetranda caufa Sancloru 
memoriasfruflrafrequentari,omninodamnandos effe , prout iampridcm eos 
damnauit,& nunc ctiam damnat Ecclefia . Imaginesporro Chrifli,Dcipar<£uir 
ginis>& aliorum Sanclorum, in templis prafertim habendas,& retinendas ,eifq. 
debituhonorem,& ucnerationem impertiendam ;non quodcredatur ineffeali- 
qua in usdiuinitas , uel uirtus,propier quam fmt colenda ,uelquod ab eis fit 
diquidpetendu ,uel quod fiducia in imaginibus fit figenda , uelutiolim fiebat 
agentibus , qua in idolis Jpem fuam collocabant; fed quoniam honos,quieisex~ 
hibetur , rcfertur adprototypa , qu* UU reprxfentant: ita utperimagines,quas 
ofcuiamur,& coram quibus caput aperimus , & procumbirnus , Chriflum adore 
mus; & Sanftos, quorum illa Jimilitudinem gerunt,ueneremur.id quod Concilio 
rum,pr4erlim uero fecunda 'Njcan* Synodi decretis contra imaginum oppu- 
gnatores efl fancitum. 

lllud uero diligenter doceant Epifcopi, per hiflorias myfleriorum noflrx redetn 
ptioms,picluris> uelalijs fimilitudinibus expreffas, erudiri,& confirmari popu- 
lumin articalisfidei commemorandis ,& aJlUue recolendis : tum uero cx omni- 
bus facris imaginibus magnum frutlum percipi,non folum quia admoneturpo- 
pulus beneficiorum,& munerum, qu<e a Chriftojibi collata funt; fed etiarn quia 
Dei per Sanclos miracula, & falutaria exempla oculis fideliumfubijciuntur;ut 
pro fjs Deogratias agant,ad SanBornmq.imitaiioniuita^rnorcfq.fuos coponant: 
cxcitenturq.ad adorandu,ac diligendit Deum,& ad pietatem coUndam.Si quis 
autem his decretiscontraria docuerit,aut fenfent ; anathemajit. lnhas autem 
fanclas & falutares obferuationes fi qui abufus irrepferint ,eos prorfus aboleri 
fantla Synodus uehemtnter cupit ; ita ut nulU falfi Dogmatis imagines>& ru- 
dibus periculofi erroris occaflonem prabentes , flatuantur . Quod fiaiiquando hi 
fiorias,& narrationes facra Scriptura, cum id indotla plebi expcdiet, exprimi , 
& figurari tontigent ; doceatur populus , nonpropterea dininitatem figurari , 



V I G E S I M A Q_V I N T A. 77 

quafi eorporeis oculis confiici,uel coloribus ,autfiguris exprimipofiit . Otnnit 
porrofuperflitio in fanclorum inuocatione, reliquiarum ueneratione, & imagi- 
numfacro ufutoUatur;omnis turpis quaflus eliminetur; omnis denique lafciuia, 
uitetur :ita utprocaciuenuflate imagines non pingantur,nec ornentur ,& fan- ■— 
clorum celebratione, ac Bjliquiarum uifltatione bomines ad comeffationes at — 
que ebrietatcs non abutantur ; quaflfefli dies in bonorem Santiorum perluxum % 
ac lafciuiam agantur .ToflremoAanta circa b<cc diligentia , & curaab Epifco- 
pis adhibeatur 3 ut nibil inordinatum i autpr<tpoflere,& tumultuarie accommoda 
tum ; nihil profanum , nihilq. inhoneflum appareat; cum domum Deideceatfan 
clitudo. H<ec utfidelius obferuentur,ftatuit fancia Synodus jiemini licereullo in 
locojuel ecclefia ,etiam quomodolibetexemptajuUaminfolitamponere, uelpo- 
nendam curare imaginem, nifl ab Epifcopo approbata fuerit ; nuUa etiam admit- 
tenda effe noua miracula, nec nouas Rjliquias recipiendas, nifieodem recogno- 
fcente & approbante Epifcopo.quifimulatque de ijs aliquid compertum babuerit; 
adbibitisinconfiliumTheologis^&alijspijs uiris ,ea faciat,qu<eueritati,& pie 
tati cwfentanea iudicauerit. Quod fi aliquis dubius , aut difficilis abufus fit ex- 
tirpandus; uel omnino aliqua de ifs rebusgrauior qu<eftio incidat; Epifcopus ,an- 
tequam controuerflam dirimat , Metropolitani,& comprouincialium Epifcopo- 
rum in Concilio prouinciali fententiam expeclet ; ita tamen,ut nibil, inconful- 
to Santlifiimo Bj>mano Tontifice,nouum , aut in Ecclefia baftenus inufitatum 
decernatur. 

DeRegularibus, &Monialibus. Cap. I. 

Eadem facrofanUa Synodus ,reformationem profequens , ea^qua fequuntur, 
flatuenda efjecenfuit. Ouoniam non ignorat fancla Synodus 3 quantum ex mo- 
naflerijs pieinflitutis , & recle adminiflratis Jn Ecclefla Dei fllendoris , atque 
utilitatis oriatur; neceffarium effe cenfuit, quofacilius, acmaturius, ubi colapfa 
efi , uetus , & regularis difciplina inflauretur , & conflantius , ubi conferuata 
efl, perfeueret,pr<ecipcre,prouthoc decreto pr<ecipit,ut omnes Rjgulares , tam 
uiri^quam mulieres,ad Bjgul<c, quamprofefii funt , prnefcriptum uitam infli — 
tuant,& componant '; atque in primis,qu<e ad fu<e profefiionis perfeclionem , ut 
obcdienti<e,paupertatis,& caflitatis ,ac fi qu<e alia funt aiicuiusBjgula ,& 
Ordinis peculiaria uota , & pr<ecepta,ad eorum refpeftiue ejfentiam , necnon ad 
communem uitam,uiclum , & ueftitum conferuandapertinentia, fideliter obfer" 
uent.Omnifq. cura,& diligentiaaSuperioribus adhibeatur tam in Capitulis 
generalibus, & prouincialibus ,quam in eorum uifitaiionibus , qu<efuis tempori 
bus facere non pr<etermittant,ut ab illis non recedatur : cum compertum fit , ab 
eis non poffe ea, qu<t ad fubflantiam Rjgutaris uitapertinent, rcla xari. fl enint 
illa, qu<e bafes funt, & fundamenta totius Bjegularii difciplina, exafte non fue 
rint conferuata , totum corruat adificium neceffe efi. 



S E S S I O 

C A P V T II. 

. i f^jmini igitur \egularlum, tam uirorum,quam mulierum, liceat bona im — 

litjulwf nikii tnobilia,uel mobdia,cuiufcumque qualhatis fuerint , etiam quouis rnodo ab eis 

yrnmm^- acquifita, tamquam propria, aut etiarn nomine conuentus poflidere, uel tenere ; 

fedflatimea Superiori tradantur ,conuentuiq.incorporentur . 7^/r deinceps li- 

ceat Superioribus bonaflabilia alicui l\egulari concedere, etiam ad ufumfrutlu 

uel ufum ,adminiflrationem , aut commendam . jldminiflratto autem bonurum , 

monafltriorum, feu conuentuum ad folos Officiales eorundem ,ad nutum Supe- 

riorum amouibiles , pertineat . Mobiliumueroufumita Superiores permittant, 

ut eorum f*peUex ftatui paupertatis > quam profefiifunt, conueniat,mbilq.fuper 

fiuiin ea ftt ; nihil etiam y quod fit neceffarium ,eis denegetur. Qjodfiquis aliter 

quidquam tenere deprebenfus ,aut conuiclus fuerit ; isbiennio atliua & pafiiua 

uoce priuatus fit ; atque etiarn iuxta fu& BsjguU>& Ordinis conftitutiones pu — 

niatur % 

# ^ CAPVT III. 

Omv mcn Y !' A (4~ Concedit fantla Synodus omnibus monaflcrus ,& domibus tam uirorum, qua 

mx^laM^ tnulierum 1 & mendicantium , exceptis domibus Fratrumfancli JPrancifci Capu- 

*j]i&fa'b» A cinorum>& eorum,qui Minomm de obferuantia uocantur ,etiam quibus autex 

conflitutionibus fuis eratprobibitum,aut ex priuilegio jipoflolicononerat con- 

ceffum>ut deinceps bona immobilia eis pofiidere liceat. Ouodfi aliqua loca ex pra 

ditlis>quibus autloritate Apoflolica fimitia bona pofiidere permifm erat,eisfpo- 

liata fint eadc omnia illis reflituenda effe decernit.ln pradiclis aute monaflerijs^ 

& domibus tam uirorum,quam mulierum >bona immobilia pofiidentibus ,uel non 

fofiidentibus ,is tantum numerus conflituatur , ac in poflerum conferuetur > qui 

uelexredditibus proprijs monafleriorum>uelex confuetis deemofynis commo- 

depoftit fuflentarl. nec de cetero fimtlia loca erigantur fme Epifcopt>in cuius dice 

ceji erigenda funtjicentia prius obtenta* 

C A P V T 21 II. 

inrn J* -jm J» aT "Prohibet fancla Symdus,ne quis Fjgutaris, fme fui Superioris ticentia, pr<t 

Ml2fa fC y,ev dicationis ,uel Utlionis ,aut cuiufuis pij operis pratextu,fubiiciatfeobfequio ali- 

'vytftf''" 1 " P* Y * {u * us "PralatitTrincipis t uel V "niuerfitatis >uel communitatis, aut alterius cuiuf- 

xh; ■'.flrttsp * cumque perfona, feu loci ;neque eialiquod priuitegium . aut facultas . ab alus 

(iyfmcb* fuper ijs obtenta > fuffragetur. Quodft contra fecerit ; tamquam inobediens ar 

bitrio Superioris puniatur . Tsfjc Itceat Rjgularibus a fuis conuentibus recede- 

jiUUc- ltt'\n re * etiampratextu ad Superiores fuosaccedendi; nift ab eifdem mifli, aut uocati 

hl ' g/ fuerint.Qjii uero fmepradiclo mandato >in fcriptis obtento , repertus fuerit ; at> 

Qrdinarijs locorum tamquam defertorfui inflituti puniatur . llli autem,quiflu- 

iiorum caufa adCVniuerfttates mittuntur; in conucntibus tantum babitentiativ- 

quin ab Qrdinariis contra eos procedatur. 



V I C E $ t M A Q^V I N T A. 78 

C A P V T V. //.//// 

tonifacij OElaui conflitutionem,qu$incipit ,T ericulofo: renouam fantla Sy M a *» A '* 4 * t> 
nodus ,uniuerfts Epifcopis fub obteflatione diumi iudicij ,& interminatione male fu»*, rf-Uu tt 
ditlionis aterna, pracipit, ut in omnibus monaflervjs , fibi fubieclis , ordinaria , if&&rfpi»* 
in alijs uero Sedis Apoflolk/x, auftoritate claufuram S an&imonialium ,ubi uiola 
tafuerit, diligenter reflitui,& , ubiinuiolata eflxonferuari maxime procurent; 
inobedientes, atque contraditlores per cenfuras Ecclefiaflicas ,aiiafq.pinas ,qua 
cumque appellationepoftpofita,compefcentes t muocato etiam ad hoc,ft opusfue 
rit, auxilio brachiifacularis.Qjtod auxilium ut prabeatur , omnes Chriftianos 
Trincipeshortatur fantia Synodus, & fub excommunicationis poena ,ipfo falio 
incurrenda, omnibus magiflratibus ftecularibus iniungit. 'Njeminiautem Sancli- 
monialium liceatpofl profeflionem exire a monaflerio, etiam ad breue tempus, 
quocumque pr&textu, nifl ex aliqua legitima caufa,ab Epifcopo approbanda:in- 
dultis quibufcumque & priuilegiis non obflantibus Angredi autem intrafepta mo 
nafterii nemini liceat,cuiufcumque generisj aut condicionis ,fexus ,uel cetatis fue 
rit, fme Epifcopi, uel Superioris licentia, infcriptis obtenta,fub cxcommunica 
tionispana,ipfo fablo incurrenda. Dare autem tantum Epifcopus , uel Superior 
licentiam debet in cafibus neceffariis ;neqne aliis ullo modo poflit , etiam uigore 
cuiufcumque facultatis ,uel indulti hatlenus concesft, uel in poflerum conceden 
di. Etquia monafteria Santlimonialium extramoenia urbis ,uel opidi conftituta, 
malorum hominum pr<ed*,& aliis facinoribus fme ullaftpe cuflodia funt expo- 
fita , curent tpifcopi, & alii Superiores,fiita uidebitur expedire, ut Sanclimo 
niales ex eis ad noua, uel antiqua monafleria intraurbes,uel opida frequentia re 
ducantur,inuocato etiam auxilio,fi opus fuerit , brachii fxcularis . I mpedientes 
uero y uel non obedientes per cenfuras Ecclefiaflicas parere compellant 

C A P V T VI. 

I» eleblione Superiorum quorumcumque .^Abbatum temporalium,& aliorum fitv^ < fcfc 
0{ficialium,acGeneralium,& K Abbati[farum y atque aliarum Trxpofitaru ,quo c***??^ (&&> 
ornma recle , & fine ulla fraude fiantjn primisfantla Synodus diflritleprtcipit , 
cmnes fupraditlos eligi debere per uota fecreta;ita utfmguloru eligentiu nomina 
numquam publicehtur . \ec in poflerum liceat ^Trouinciales , aut ^ibbates , 
Triores, autalids quofcumque litulares ad effeflum eletlionis facienda confli- 
tuere;aut uoces, & fuffragia abfentium fupplere . Si uero contra huius decreti 
conflitutionem aliquis eleclus fuerit;electio irrita fit ; & is, qui adhunc effetlu 
fe in Trouincialem, Jlbhatem,aut Triorem creari permiferit; deinceps ad omnia 
Otficia,inreligioneobtinenda,inhabilis exiflat; facultatefq. fupcr his conceffa,eo 
ipfo abrogata cenfeantur ; & ft in poflerum ahoe concedantur jamquam fubrep— 
titU habeantur. 



S B S S I O 



Ti 



kt C A P V T VII. 

\l yfcuLfwtf \4batiffa,& Triorijfa,& quocumque alio nomine Fr£fetla,uel Prapofita ap 

ffV^^^peUetur, eligatur non minorannis quadraginta,& qu<e oclo annis pofl expref- 

/^ * famprofefiionemlaudabiiiteruixerit. (\uodfi bis qualitatibus non reperiatur 

in eodem monafterio ; ex alio eiufdem Ordinis eligipofiit. Si hoc etiamincommo 

dum Superiori, qui eletlioni pr<eefl, uideatur;exijs ,qu<ein eodem mona/ierio 

annum trigefimum excefferint, & quinque faltem annis pofl profeflionem retle 

uixerint, kpifcopo, uel alio Superiore confentiente , eligatur. Duobus uero mo- 

., „ - tiaflerijs nulla prceficiatur.Eti fi qu<eduo, uel plura quocumque moioobtinet: 

Vrhlftf & cogatur , uno excepto, intrafcx menfes cetera refignare. Tofl iducro tempus , 

A»Mp >H4n • fiifi refignauerit , omnia ipfo iure uacent. Is uero , qui eletlionipr<eefl, Epifco- 

pus 3 fiue aiius Superior clauflra monaflerii non ingrediatur ;fed ante cancello- 

rum fenefleUam uota fmgularum audiat, uel accipiat. I» reliquis feruentur fin- 

gulorum Qrdinum> uel monafieriorum conflitutiones* 

C A P V T VIII. 

Monafleria omnia, qu<e generalibus Capitulis,aut Epifcopis nonfubfunt,net 

f fuos habent ordinarios reguiarcs Wifitatorcs } fed fub immediata Sedis Apofloli 

)/(o7i™ah&v c<eprotetlione,ac diretlione regi confueuerunt;teneantur infra annum a finepra 

Jult*r*ix>H f ent * s Concilii, & deinde quolibet triennio fefe in congregationcs redigere,iuxta\ 

'*& formam Cwflitutionis lnnocentiitertiiin Concilio generali , qu<e incipit 3 \n 

fmgulis: ibiq. certas Rjtgulares perfonas deputare, qux de modo , & ordine, de 

pneditlis congregationibus erigendis,ac flatutis in eis exequendis deliberent,& 

fiatuant. Qjiodfiin bisnegligentesfuerint;liceat Mctropolitano,in euiuspro- 

uincia pntdicla monafteriafunt,tamqua Sedis Apoflolic<e delegato , eos pro pr<t 

diclls caufis conuocare .Quod fi infra limites unius prouincia non fit fufficiens ta 

lium monafleriorum numerus ad erigendam cougregationc ; pofiint duarum,uel 

tfium pronunciarum monafleria unamfacere congregationem. \pfis autem con- 

gregationibus conflitutis,illarum generalia Capitula, & ab illis eletli Trafides, 

uel uifitatores eandem babeant autloritatem in fu<e congregationis monafleria y 

McRjgulares in eis commorantes , quam aliiVr<efides ac wifitatores in ceterh 

babent Ordinibus : teneanturq.fu<e congregationis monafteriafrequenteruifita- 

re ; &iliorum reformationiincumbere ; & ea obferuare, qu<einfacris Canoni* 

hus,&in bocfacro Conciliofunt decreta. Quodfi etiam , Metropolitano inflan 

te ,pradicla exequi non curauerint; Eptfcopis, in quorum dioecefibus loca pr<e- 

iitlafitafunt ytamquam Sedis Ppofiolic<e delegatis ,fubdantur. 

C A P V T IX. 

i<, w V?n ■ ' Monafleria Sanflimonialium , fantl<eSedis Apoftolic<eimmediate fubie8a % 
J * e iiam fub nomine Capitulorum fancli Tetri,uelfantli loannis s uel alias quomo 

documque 



V I G E S I M A QJ/ I N T A. J9 

iocumque nuncupentur ,abEpifcopis ,tamquam diclaSedis delegatis guber— 
nentur,non obflantibus quibufcumque. Qu<e uero a deputatis in Capitulis gene 
ralibuSiUel ab aliis b\egularibus reguturjfub eoru cura et cuflodia relinquatur, 

C A P V T X. u W 

Mtendant diligentes Epifcopi,& ceteriSuperioresmonafleriorum Sanctimo ''*" ' Pyr*. 
nialium 3 ut in conflitutionibus earum admoneantnr Sanctimoniales,utfaltem fe rt- &4&ifl* 
mel fingulis menfibus confefiionempeccatorumfacianti&facrofanctam Eucba jcu??S*W& 
rifiiam fufcipiant : ut eofe falutari prxfidio muniant ad omnes oppugnationes h- ^l, j„ ru 
Damonis fortiterfuperandas. Trtter ordinarium autem confejjorem alius extra 
ordinarius ab Epifcopo,et aliis Superioribus bis aut ter in anno ojferatur;qui om 
nium confefliones audire debeat.Qjiod uero Sanctifiimum Cbriflicorpus intra 
cborum y uelfepta monafterii,&non in publica Ecclefia conferuetur ,probibet 
fancta Synodus : non obflante quocumque indulto, autpriuilegio* 

CAPVT XI. M ^. m 

In monafleriis, feu domibus uirorum t feu mulierum,quibus imminet anima- / ^ 0n *" rmn 

rum curaperfonarum fiecularium,pr<eter eas, quafuntde illorum monafleriow M *£ &"a V 
feu locorum-familia perfona,tam Ajegulares , quam fieculare s, buiufmodi cura ^fryrrctt** 
exercentes ,fubfint immediatein iis,quaaddictam curam, & Sacramentorum 
adminiflrationem pertinentjurifdictioni,uifitationi>& correctioni Epifcopi,in ctt 
ius diacefifuntfita. T^ec ibi aliqui,etiam ad nutum amouibiles ,deputentur ,nifi 
deeiufdem confenfu,ac prauio examine,per eum,aut eius Vicarium faciendo , 
txcepto monaflerioQluniacenfium cumfuis limitibus J & exceptis etiamiismo 
nafleriis,feu locis,in quibus hbbates,Generales t aut Qapita ordinum fedem or- 
dinariam principalem babent,atque aliis monafleriis, feu domibus,in quibus r\b 
bates,aut a\ii\eguiarium Superiores iurifdiclionem Epifcopalem,& tempora- 
lcm in Varocbos,& Varocbianos exercent: faluo tamen eorum Epifcoporum m- 
re, qui maiorem inpradifta loca,uel perfonas iurifdiftionem exercenu 

CAPVT XII. 

Ccnfur&& interdicla,nedum a Sede Apoflolica emanata, fed etiam ab Ordi 
ftariis promulgata,mandante Epifcopo, a \egularibus in eorum ecclefiis publi- 
centur , atque feruentur . Dies etiamfefli , quas in ditcefifua feruandos idem 
Epifcopus praceperit,ab exemptis omnibus, etiam Bjgularibus,feruentur. 

CAPVT XI II, r r ~ 

Controuerfias omnes de prxcedentia.quaperfepe maximo cum fcandaloori- fe- j^*/' 

unturinter Ecclefiaflicas perfonas , tam fxculares ,quam \eguiares,cum inpro ^u" fc^T • 

€eJUonibuspublicis,tum in iisjquafiunt in tumulandis defunftorum corporibus, ZL^t?** 



/ 



( W"j|*W ft 



. 9 E .S S I O 

& in deferenda ombeUa,& aliis fimilibus , Epifcopus ,amott omni appeUatione, 
& non obflantibus quibufcumque , componat. Exempti autem omnes, tam cle- 
ricifceculares, quam \eguiarcs ,quicumque,etiam monachhad publicas proccf- 
fiones uocati , accedere compeUantur; tjs tanium excepiis, qui in firiciiori cUufu 
ra perpctuo uiuunt. 

C A P V T XIIII. 

Kjoularis, non fubditus Epifcopo ,qui intra clauflra monaflerii degit , & cx~ 
tra ea ita notorie deliquerit , ut populo fcandalo fit ; Epifcopo inflante, a fuo Sti 
ferioreintratempus , ab Epifcopo prxfigendum, feuere puniatur; ac de punitio- 
ne Epifcopum certiorem faciat : finminus , a fuo S uperiore officiopriueiur ,& 
ielwquens ab tpifcopo puninpofiit. 

C A P V T XV. 

ln quacumqtte religione , tam uirorum, quam rnulierumprofefiio non fiat an 
tedecimum fextum annum expletum; nec qui in minore tempore,quam per an~ 
num pofl fufceptum babitum in probationefleterit,adprofefiionem admittatur. 
Trofeflio autem antea facla,fit nuUa ; nuUamq.inducat obligationt ad alicuins 
BjeguU , uel religionis , uel ordinis obferuatiouem , aut ad alios quofcumqut 

tffeflus. 

C A P V T XVI. 

'rp hkkrr-MUtk'? ^r u j[ a q UO q Ue renunciatio ,aut obligatio,antea facla, etiam cum iuramento, 

™}!ftf£ ] n * uelin fauoremcuiufcumque caufa pia,ualeat , nifi cum licentia Epifcopi , fmt 

^*^p«*~ tiusVicarii fiat,intra duos menfes proximos ante profefiionem ; ac nonaiias 

inteUigatur effeclum fuum fortiri, nifi fecuta profefiione: aliter uero facla,etiam 

~fi cum huius fauoris expreffa renunciatione } etiam iurata,fit irrita,et nuUius effe 

Hus. Finito tenHpore nouitiatus,Superiores,nouitios>quos habiles inuenerint, ad 

profitendum admittant; aut e monaflerio eos eiiciant.Terhxc tamen fancla Sy 

nodus non intendit aliquid innouare; autprohibere^ quin religio clericorum So- 

tietatis Iefu,iuxta pium eoruni inflitutum ,a fancla fede Jtpoflolica approba- 

tttm , Domino t & eius Ecdefi&inferuire pofiint: fednequeante profejiionem , 

r .CXceptQ uiilu,& ueflitu,nouitii,uel nouiiiai iUius temporiuquo in prooMione tj%, 

plfitMfy &f fvf'cuocumquepr^textu , a parentibus ,uel propmquis , aut curatoribus eius mona- 

fyrm f^J&fjlerio aliquid ex bonis eiufdem tribuatur;ne hac occafione difcedere nequeat,quod 

*+t*vjijf* uJZJLiotum , uelmaiorem partem fubflantiafua monaflerium pofiideat; nec facile , fi 

^™^*y!w£iijdifccf\erit, idrecuperarepofiit :quin potius pracipitfancla Synodus fub anathe- 

7 [vA^r&Jr" matis patna dantibus , & recipientibus , ne hoc uUo modo fiat; & utabeumibus 

anteprofefiionem omnia reflituantur, qua fua erant. quod ut retkfiat, £p//fi«- 

fuSfCtiamper cenfuras Ecclcfiaflicas,fi opus fmriucompeUaU 



!G. • 



VTGEStMA QjriNTA; U 

c a p v t xvn. JHJfr, 



Vibertati profefltonis uirginum Deodicandarurn profeiciens fantla Synodus,"' »- A n , A 
flatuit, atque decernit 3 ut,fipueUa, qua babitum Kjgularem fufcipere uoluerit, tifrr p /iUi* J 

-v. -.',■,.. Jt,nAor'im /itiHit fit ■ tinn /ttltt» Pt/ Clifritli/it • m>r ttnltf/i it\f/t nel /tli/t j.v/\faC C.lt. ~ U- 1 tCAuM 




...,utrgtms „ 
ligenter, an coacla % an feducla ftt,an fciat, quid agat. etfiuoluntas eiuspia, ac 
libera cognita fuerit ;babueritq. condiciones requifttas iuxta monafleru iliius , 
& Ordinissegulam ;necnon monaflerium fuerit idoneum ;libereei profiterili- 
ceat. cuiufprofeflionis tempus ne Epifcopus ignoret ; teneatur Trafetla monafle 
rio eum ante menfem ccrtiorem facere . quod fi Trafetla certiorem Epifcopum 
non fecerit ; quamdiu Bpifcopo uidebiturab officiofufpenfafit* 

C A P V T XVIII. 

^Anatbemati fantla Synodus fubijcit omnes ,<& ftngulas perfonas ,cuiufcum- j)r wflrvAllh f*A 
que qualitatis, uel condicionis fuerint, tam clericos, quam laicos ,f#culores ,uel Jt»*fj£r»yJ-ri fu* 
Kjgulares, atque etiam qualibet dignitate fungentes , ft quomodocumque coege -jj^jit-m 
rint aliquam uirginem,uel uiduam,aut aliam quamcunque mulierem inuitam , 
fraterquam in cafibusiniure exprefts, ad tngrediendum monaflenum , uel ad 
fufcipiendum habitum cuiufcumque religionis , uel ad emhtendam profefiionem ; 
quique corifiltum j auxilium , uel fauorem dederint ; quiq. fcientes eam non 
fponte ingredi monaflerium , aut babitum fufcipere ,aut profefionem emitte — 
re ; quoquo modo eidew aftui uel prafentiam , uel confenfum t uel autlorita — 
tem interpofuerint. Simili quoque anatbemati fubijcit eos, quifantlam uirginii, 
Kcl aliarum muiierum uoluntatem uelt accipitndi,uel uoti emittendi .quoquomo 
do fine iufla caufa impediermt.Eaq. omnia, & fingula , qu<x ante profefiionem , 
uel in ipfa profefiione fieri oportet, feruentur non folum in monaflerijs fubietlis 
Epi(copo,fed <& inalijs quibufcumque. jlb bis tamen excipiuntur mulieret ,qu* 
T anitentes t aut Comartitaafpcllamur: in quibus conflttutiones eartiferuentur. 

C A P V T XIJC, ' j 

Qukumque\egularis prxtendat,fe per uim &■ metumingrejfum effereli-lbr/JuuyrifquM' 
gionem; aut etiam dicat t ar.te atatem debitam proftffum fuijfe; ant quid fimile ; tvfj^ r*rrr mc 
uelitq. babkum dimittere quacumque de caufa ; aut etiam cum habitu difcedere ^JxL^rLr^ *JL 
fine licentia Superiorum; non audiatur ,nifi intra quinquennium tantum a \die 
profefitonis ,& tunc non aliter, ni(i caufas , quas pra.tendcrit , deduxcrit coram * 
Superiorefuo,& Ordinario.Quodfi antehabitum ffontc dimiferit ; nuUatenus 
ad allegandum quamcumque caufam admittatur,fedad monaficrium redirc co~ 
gatur, & tamquam apoflatapuniatur : interim uero nullo priuilcgio fux rt/i- - 
gionis iuuetur , 'N s emo Bjgularis cuiufcum^ue facultatts uigpre transferatur 



S E" S S I O 

ad laxiorem relighnem; nec detur licentia cuiquam Xjzgularioeculte ferendi ba 
hitumyua religionis. 

C A p v T X*. 

jlbbateS) quifunt Ordinum Capita t ac ceteri pradithrum Grdinum Superio 

)\iOr^Jr>\' >*t> ns > Epif co pi* nonfubiecli 3 quibus eflinaliainferioramonafieria i Prioratufue 

n*/Wr^ legitima iurifdiclio.eadem illa fibi fubdita monafieria t <& Trioratus t fuo quifque 

loco t atque ordine t ex officio uifttent* etiam fi commendata exifiant. Qu<e cum 

Qrdinum fuorum Capitibus fubftnt , declarat fancla Synodus t in iis t qu<e alias de 

uifttatione monafieriorum commendatorum definitafunt , non effe compreben- 

fa: teneanturq. quicumque pr<edt6ioru Ordinum monafieriis pr<efunt, pradifios 

Vifitatores recipete t etiUorum ordinationes exequi. Ipfa quoque monafieria^qua 

funtQrdinum Capitajuxta fanct<e Sedis Apoflolic<e,& cuiufque Ordinis confli 

tutiones uifitentur.Et quamdiu durabunt buiufmodi commendx t ?riores ciaufira 

les t autin Prioratibus conuentum babentibus t Subpriores,quicorrefliones t etjpi 

ritualeregimcn exercent, a Capitulis generalibus,uel ipforum Ordinu Vifttatori 

bus inflituanturAn ceteris omnibus prafatorum Ordtnum priuilegia t & faculta 

tes t qu<e ipforum pcrfonasjocat&iura cocernunt firma ftnt t et UUfa. 

C A P V T XXI. 

Cumpleraque monafieria t etiam Abbati<e,?rioratus t & Vr<epofitur<e ex malax 

ecrum , quibus commiffa fuerunt , adminifiratione non leuiapaffa fuerint tant 

in jpiritualibus t quam in temporalibus detrimenta ; cupit fanlla Synodus ea ad 

congruam monaflic<e uit<e dtfciplinam omnino reuocare 3 uerum adeo dura, diffici 

lifq. efi pr<efentium temporum condicio t ut nec flatim omnibus t nec comune ubi- 

que,quod optaret, remedium pofiit adbiberi :ut tamen nibil pnetermittat , undt 

frdditlis falubriter aliquando prouideri pofiit; primum quidem confidit , San- 

(Xifiimum Rj>manum Pontificemprofuapietate, & prudentia curazurum t quan 

tum hdtctemporaferrepojfe nidcrit jitiis.qu^ nunc commendata reperiuntur, 

& qu&fuos conuentus babent t \egulares perfon<e t eiufdem Ordinis exprejfe pro> 

i\h va C f e Q* * & qu<egregipr<eire t & pr<eeJfepoJiint ,pr<eficiantur. Qu<e uero inpo- 

W* ' 4/9i fi^rum uacabunt , non nifi Rjgularibus Jpectat<e uirtutis ,& fanctitatis conferan 

Idrt**- tur . Quo ad uero ea monafieria , qu<e Capita funt > ac Trimates Ordinum > 

nA\ " )'Jiue jibbati* t ftueTrioraius , fdU iUorum Caphum nuncupaniur ; tenean- 

w^ r **rtur illi , qui in pr<efenti ea in commendam obtinent , niftftt eis de Rjgulari fue- 

Ttejfore prouifumjnfra fex menfes religionem iUorum Ordinum propria folemni- 

ter profiteri, aut ijs cedere : alias commend<e pr<edift<e ipfo iure uacare ccnfean- 

tur. Vjautem in pr<ediclis amnibus t & ftngulis fraus aliqua adbiberi pofiit? 

tnandat fanfta Synodus , ut in prouifionibus diclovum monafierioru qualitas fm- 

gulorum nominatim exprimatur:aliterq.faftaprauifto fubreptitia ejfe cenfeatux*. 

nullaq. fubfequenti poJJefiiQne> etiam triennali x adiuuetun 



VIGESIM A QJMNT A. Si 

C A P V T XXII. 

Hac omnia, &fingula in fuperioribus decretis contenta, obferuari fanfta Sy- Qlfaj*}™ \» 
nodus pr.tcipit in ommbus cosnobus, ac monafterus, coUcgus , ac domibus quo- ^*, . 
rumcumquc monachorum, ac \egulariorum , necnon quarumeumque Sancli- 
monialium uirginum,ac uiduarum, etiamfi ilU fub gubernio militiarum, etiam 
Hierofolimytana,uiuant,et quocumque nomine appellentur ,fub quacumque re- 
gula, uel conflitutionibus ,& fub cufiodia, uelgubernationc> uel quauis fubietlio 
ne ,aut annexione ', uel dependentia cuiufcumque Ordinis^mendicantium.ue^non 
mendicantiu uel aliorti Kjsgularium monacborum , aut Canonicorum quorum- 
cumque;non obflantibus eorum omnium, & finguloru priuilegus fub quibufcum 
que formulis uerborum conceptis } ac , Mare magnum,appellatis ,etiamin fun- 
datione obtentis, necnon conftitutionibus ,etregulis etiam iuratis,atqueetia con 
fuetudinibus , uelprafcriptionibus , etiam immemorabilibus. si qui uero regula 
rcstam uiri, quam mulieres funt,qui fub artliori Bjegula , uelflatutis uiuunt , 
excepta facultate babendibona fiabilia incommuni, eos ab eorum inflituto , & 
obferuantiafantlaSynodus amouerenonintendit. Et quiafancla Synodus defi- 
derat, utomnia , & fingula fupraditla quamprimum executioni demandentur ; 
pracipit omnibus Epifcopis, in monaflerijs ftbi fubieffis ,& in omnibusalus, ip- 
fis in fuperioribus decrctis fieciaiiter comiflis ,atque omnibus hbbatibus ,& Gtne 
ralibus , & alijs fuperioribus Ordinum fupradidorum , ut flatim pradicla exe- 
quantur» Et fi quid executioni mandatum non fit , Epifcoporum negligentiam 
Concilia prouincialia fuppleant,& coerceant.Rjgularium uero Capitula prouin 
cialia , & generalia, & in defedum Capitulorum generalium Concilia ptouin- 
cialia perdeputationemaliquorumeiufdem Ordinis prouideant. Hortatur etiam 
fantla Synodus omnes \eges, Trincipes, l\eft>. & Magiflratus,& in uirtute fan 
tla obedicntia pracipit , ut uelint pradiclh Epifcopis , Abbatibus , ac Gcnera- 
libus, & ceteris Vrafettis infuperius contenta reformationis executione fuuttt 
auxilium,& autloritatem interponere, quoties fuerint requifiti; utfme uilo im- 
pedimento pramifia retla exequantur ad laudem Deiomnipotentis. 

DECRETVM DE REFORMATIONE. 
C A P V T I. 

Vtandum efi,ut ij,qui Epifcopale minifierium fufcipiunt , qua fua fmt 
partes , agnofcant; acfe non ad propria commoda, non ad diuitias t aut 
luxum , fed ad labores & folicitudines pro Deigloria uocatos ejfein- 
telligant.nec enim dubitandum efl,&fideles reliquos ad religionem ,innocen- 
tiamq.facilius inflammandos ,fi Vrapofitos fuos uiderint non ea,qua mundifunt 
fed animarum falutem,ac calefiem Vatriam eogitantcs* Haccum ad refiituevda 
Ecclefiafticadifciplinapracipua effe fancta Synodus animaduertat;admonet Epi 
fcopos omneSiUtfccum eafape meditantes,factis etiam ipfis,ac uita actionibus> 

L 




S E 5 S I 

quod eftnelutipcrpctuum quoddam pradicandigenus ,fe tnuncri fuo tonfomet 
ofiendant : mprimis ueroitamoresfuos omnes componant,ut reliqui db eis fru 
> ^. .. trnA#i» galitatxs , modcfltx , continentne , ac , qut» nos tantopere commendat Deo, fart 
"fT ' flthumilitatis exempla peiere pofiint. Quapropter exemplo Tatrum noflro^ 

rum in Concilio Cartbaginenfi non folumiubet,ut Epifcopi modefla fupelleftili, 
&menft,acfrugaliuiftucontentifint;uerum etiam in reliquo uit# gencre , 
ac tota evis domocaueant , ne qutd appareat , quod a fanclo boc inftttuto fil 
alicnum ;quodq. non ftmplicitatem, Dei %elum , ac uanitatum contemptum 
o j A^prtfe ferat. Omnino uero eis interdicit,ne ex redditibus ecclefice confanguineos 
^rW^Ojn*, f am iH are f lte fuos augere fludeant: cum& Apoflolorum Canones probibeant , 
ne res Eccltjiaflicas > qu# Dei funt, confanguincis donent; fed, fi pauperes fint , 
iis,ut pauperilms ,diflribuant ;eas autem nondiflrabant ,nec difiipent iUorum 
caufa ; immo quammaxime potefl , eos fancla Synodus monet, ut omnem buma^ 
numhunc erga fratres ,nepotes ,propinquofq.carnis affeftum , unde multo- 
rum maiorum in Ecclefla feminarwm exftat , penitus deponant.. Qjta uero de 
Epifcopis dicla funt ;eadem nonfolum in quibufcumque beneficia Eccleftaflica, 
tamfecularia , quam regulana obtinentibus,progradusfuicondicione obferua- 
ri > fed ad fantlx Fjamana Ecclefioe Cardinales pertinere decernit: quorum con- 
filio apud fanciiflimum \omanum Tontificem cum uniuerfalis Ecclefiaadmini- 
ftratio nitatur , nefas uideri potefl, non ijsetiam uirtutuminfignibus, ac uiuen- 
di difciplina eosfulgere, quae merito omnium infe oculos conuertant. 

C A P V T 11. 

Cogit temporum ealamitas,& inualefcentium barefum malitia , ut nihil ftt 
pmetermittendum,quod adpopulorum adificationem , & Catholicafidei praft- 
dium aideatur pojfe pertinere.Tracipit igitur fancta Synodus Tatriarchis , Tri- 
\)ix ^ntWmbmatibus, jlrcbiepifcopis ,Epifcopis ,et omnibus aliis,qui deiure,uelconfuetudint 
'Ah** hiuVKi" inConcilio prouinciali interejfedebent,ut inipfa prima Synodo prouinctali pofl 
c'n*la \ »**' x •■- ^fi™ prtfentis Conciliihabenda>ea omnia, &fwgula J qu&ab bacfancta Synodo 
1 fWw^H definita,&flatuta fu nt, palam recipiant ; necnon ueram obedientia fummo Fj> 
r I manoTontifici jpondeant, &profiteantur; ftmulq. barefes omnes, afacris Ca- 

nonibus ,& generalibus Conciliis,pr<tfertimq.ab baceadem Synodo damnatas, 
*ublice detefientur,& anatbematixcnt* ldemqin poflerum quicumque in Ta- 
warchas ,Trimates, jLrcbiepifcopos,Eptfcopofq. promouendi ,inprima Sy- 
nodo prouinciali , in qua ipfl interfuerint , omninO obfcruent , Quod fi quis ex 
fupradictis omnibus , quod abftt , rcnuerit; Epifcopi comprouinciales flatim fum 
mum \\omanum Toniificem admonere fubpanadiuinxindignationis tencantur; 
interimq.ab eiufdem comuniont abflineant .Ceteri uero omnes fiucin prafenti, 
fiue in futurnbeneficia Etcleflaflica babituri J & quiin Synodo dicecefana conue 
nire debent; idem,ut fupra An ea Synodo,qu<eprimo quoque tempore celcbrabi- 



V l G E S I M A Q^V I N T A. $2 

tttr,faciant,& obferuent , alias fecundum formam facrorum Canonum punian 
tur.jid hxc,omnes ij>adquos Vniuerfnatum , & Studiorum generalium cura, 
uifttatio,& reformatio pertinet, diligenter curent, utab eifdem Vniuerfitatibus 
Canones, ey decrctahuius fanclx Synodi integre recipiantur ; ad eorumq. norma 
magiflriAoclores ,& alii ineifdem Vniuerfitatibus ea, qu<e Catholicifidei funt, 
doceant,& interpretentur ; feq. ad hoc inftitutum initio cuiuslibet anni folemni 
iuramento obftringant;fed & Ji aliqua alia in praditlis V niuerfitatibus corre — 
cHone, <& reformatione dignafuerint,ab eisdem,adquos Jpetlat,pro rtligionis 
& difciplinx Ecdefiaftica augmento emendentur , & fiatuantur . Qw<e uero 
Fniuerfttates immediatc fumo.i Fjmani Tontificis protetlioni , & uifitatio- 
ni funt fubiecl<£ ; has fua Beatitudo per eius delegatos eadem, quafupra,ratio- 
ne,&,prout ciutilius uifum fuerit foiubriter uifnari i & rcformaricurabit. 

C A P V T III. 

uamuis excommunicationis gladius neruus fit Ecdefiafticnc difciplimc , & 
ad continendos in ojjicio populos uaide falutaris : fobrie tamen ,magnaq. circum 
Jpeflione exercendus eft: cum experientia doceatffi temere, aut leuibus ex rebus 
incutiatur, magis contemni ,i\uam formidari ; & perniciem potius parere , qua ewHrr>rt-^V 
falutem. Qjtapropter excommunicationes ill£,qua; monitiombus pr&mifits , ad ujfaf 
fine reuclationis ,ut aiunt ,aut prodeperditis ,feu fubtraclis rebus feirifotent,a ne^ 
mine prorfus , prsterquam ab bpifcopo ,deccrnantur ; & tunc non alias , quam 
ex re non uulgari,caufaq.diligenter , ac magna maturitatepcr Lpifcopum exa- 
minata,qua:eiusanimum moueat ; necadeas conccdendas cuiufuis facularis , 
etiam Magiftratus autloritate adducatur:fed totum hoc in cius arbitrio,& con- 
Ccienlia ftt pofitumiquandoipfe prore,loco,ptrfona,aut tempore eas decerncn* . /. _ 
das elfeiudicauerit. Incaufis uero iudicialibus mandatur omnibus iudicibus hc-]*Mt<f*ty n Vjr'* 
clefiafticis,cuiufcumquedignitatisexiftant,ut quandocun.que cxecutio rcalis ,uel t&far*?' . ' "„ 
pcrfonalis in qualibet parte iudicii propria aulioritate ab ipjis fieri poterit,ab- I ^A**/)™ **? 
ftineant fc tam in procedendo , qAam definiendo , accnfuris hcclefiafltcis , hvr rrmlfif ^ct^ 
feuinterdkto:fed liceat eis , fi expedire uidebitur , in caujls ciuilibns ,ad forum 
Ecclefiafticum quomodolibct pertinentibus ,contra quofcumque, etiam laicos,pcr 
multas pecuniarias , qu& locispiis, ibiexiftcntibus,eo ipfo,quod exacta fuerint , 
tfiipnentur ;feuper captionc.n pignorum, perfonarumq.diflrictionem , perfuos 
proprios , aut alienos executc r« faciendam ; fiue etiam per priuationem betie- - 
ficiorum,aliaq. luris remedia yrocedere, & caufas definire.Qjtod fi executiorea 
lis, uel perfonalis aducrfus reos hac ratione fieri non potcrit ;fitq.erga iudicem 
contumacia: tunc eos etiam anathematis mucrone, arbitriofuo, pr&teralias poe 
nas ferirepoterit. In caufts quoque criminalibus, ubi executio realis uel perfona 
lis,utfupra,fieri potertt ; erit a cenfuris abftinendu: fed fi dict<£ executioni facile 
iocus ejfe no pofiitjlicebit iudicibocjfriritualigladio in dclinqucntesuti;fi tamen 

L a 



S E S S 1 O 

MtBl qvtaiitas ypr&tedente bina faltem monhione, etiam per ediclum,id poflu- 
lct.N^efas autem fit faculari cuilibet hlagiftratui probibere Ecclefiaflico iudi- 
ci, ne quem excommunicet; aut mandare,utlatam excommunicationem reuocet» 
fub prxtextu, qnod contenta in prafenti decreto non fmt obferuata ; cum non 
adfacnlares,fedad Ecclefiafiicos hac cognitio pertineat .Excommunicatus ue- 
ro quicumqtte •, fi pofllegitimas monitiones non reflpuerit , non folurn ad Sacra- 
mcnta,& communionem ftdelium , ac familiaritate non recipiatur: fedfi obdu- 
rato animo } cenfuris annexus, in illis per annnm inforduerit i etiam contra eum > 
tamquam de hareft fufpeclnm yprocedipoflit. 

C A P V T nir. 

Contingit fape in qnibufdam ecclefiit ueltam magnum Miffarum ceicbranda 

rumnumerum ex uarijs defuntlorum reliftis impofttum effe, ut illis pro fingu- 

lis diebus, a teftatoribus prafcriptis, nequeatfatisfleri; uel eleemofynam huiuf- 

tnodi pro illis celebrandis adeo tenuem effe , ut non facile inueniatur , qui netit 

_ buic fe muneri fubijcere; unde depereuntpia teflantium uoluntates ; & eorum 

llnSiHl Ytvtun*, confcientias, ad qrtos pr<ediclafpctlanty onerandi occafto datur. Santla Synodus, 

/pt jfomn? 4«*W / cupitns h<ec,ad pios nfus relitia, quoplenius, & utilius poteft impleri, faculta- 

^'(JmHWw fem fai Epifcopisy nt in Synodo dicecefana, itemq.Abbatibus , & G encralibus 

Ordinum s utin fuis Capitulis generalibus y re diligenter perfpetla,pofiint pro fua 

confcicntia in prxditlis eccleflis, quas hac prouiflone indigere cognouerint, fla- 

tuere circa hac, quidquid magis ad Dei honorem,& cuttum , atque eccleftarum 

utilitatem uiderintexpedire ; ita tamen, uteotum femper defunclorum comme- 

moratio fiaty qtti pro fuarnm animaru fatute legata ta ad pios ufus reliquerunt* 

C A P V T V. 

\atio poflttlat y ut illis, qu# bene conftituta funt, contrarijs ordinationibus no 

^ detrahatur. quando igitur ex beneficiorum quorumcnmque erettione,feu fonda 

\n yusftmh w tioneyaut alijs conflilutionibusy qualitates aiiqtt<n requiruntur; feu ctrta illis one 

$rtJ)n^ tvJ*™' rafunt iniuncla, in beneficiorum coUatione, feu in quacumque alia dijpofitione, 

fi*A hnHf&f cis non derogetur. Idem in prsbendis Theoiogaiibus , magiftralibus , doclorali- 

bus, aut Vresbyteralibus, Diaconatibus,ac Subdiacottaiibus, quandocumque ita 

conftitnia futrint, obferueiur,ut eorum quaiitatibus , uci Ordinibus nihd in uUa 

prouiftone detrahatur: & aliter fatla prouifio fubreptitia cenfcatur. 

C A P V T VI. 

Statuit fantla synodus,utin omnibus eccleflis cathedralibus , & collegiatis 

decretum fub fel.rec. Vattlo 1 1 t, quod incipit, Capituia cathedralium, obferue 

tur nonfoium ,quando Epifcopus uifitauerit ; fed & quoties ex officio s uei adpe 

titione alicuius ,contra aliquc ex cotentis in ditlo decrcto ,procedat:ita tamen,ut, 

€& extra uifltatione procefjerit,infrafcripta omnia iocii habeant-.uideiicet ,ut Capi 



V I G E S I M A Q^V I N T A. S$ 

tulum initio cuiuslibet anni eligat ex Capitulo duos-.de quorum conftlio, & af- // f t,^J/v 

fenfu Epifcopus, uel eius Vicarius, tam in formando proceffum, quam in ceterh ,^J > * 

omnibus actibus ufque adfinem caufaincluftue, coram notario tamen ipfius Epi ,n ^f^ 

fcopi,& in eius domo, aut confueto tribunali procedere teneatur. Vnum autem 

tantumfit utrivfque uotum;pofiitq.alter Epifcopo accedere. (\uodft ambo ab 

Epifcopo difcurdesin aliquoactu, feu interlocutoria, uel defimtiua fententia ftt 

rint ; tunc intra fex dierum jpatium cum Epifcopo tertium eligant. et ,ftin elec- 

tione tertii etiam difcordent; ad uiciniorem Epifcopum electio deuoluatur;& iux 

ta eam partem, cum qua tertius conueniet, articulus,in quo erat difcordia, ter- 

minetur : alias procejfus, & inde fecuta nuila ftnt, nutiofq. producant iuris efec 

tus. In criminibus tamen ex incontinentia prouenientibus , de qua in decreto de 

concubinariisj & in atrocioribus delictis,depofttionem y aut degradationem requi 

rentibus, ubi de fuga timetur, ne iudicium eludatur,& ideo opus ftt perfonali de 

tentionCypofiit initiofolus Epifcopus ad fummaria informatione ,& necejjariade 

tentione procedercferuato tamen in reliquis ordine pramijfo.ln omnibusaut caft 

bus ea ratio habeatur y utiuxta qualitate dclic7i,ac pcrfonaru,delinquentes ipft in 

loco decenti cuflodiantur. Epifcopispraterea ubique is bonor tribuatur , quieo- 

rum dignitati par efi; eifq. in choro, & in Capitulo, in Trocefiionibus , & altfs 

allibus publicis fttprimafedes, & locus y quemipft elegerint, & pradpua om- 

nium rerum agendarum aucloritas. Qjii ft aliquid Canonicis ad deliberandum 

proponant: nec de re ad fuum , uel fuorum commodum fpetlante agatur: Epifco- 

piipft Capitulum conuocent; uota exquirant; & iuxta ea concludant. jtbfente 

uero Epifcopo omnino hoc ab ijs de Capitulo y ad quos hoc deiure, uel confuetu 

dinefpeclat ,perficiatur ; nec ad id Vicarius Epifcopi admittatur. Certis autem 

in rebus Capituliiunfdiclio y &potefias,ft qua eis competit, & bonorum admi- 

nijlratio falua, & intacla omnino rclinquatur. Qui uero non obtinent dignita- 

tes, nec funt de Capitulo ; hi omncs in caufts Ecclefiafiicis Epifcopo fubijciantun 

non obfiantibus ,quo ad fupraditla , priuilegijs, etiamex fundatione competen 

tibus , necnon confuetudinibus, etiam immemorabilibus , fententiijs>iuramentis % 

concordtjs qua tantum fuos obligent auclores : faluis tamen in omnibus priuile- 

gifs,qua Vniuerfttatibus fiudiorum generaliu , feu earum perfonisfunt concejfa* 

Hac autem omnia,& ftngula in ijs Eccleftis locum non habeant, in quibus Epi- 

fcopi, aut eorum Vicarij exconfiitutionibus,uelpriuilegij's, aut confuetudinibus 

ftue concordiis , feu quocumque alio iure maiorem habent potefiatem, auctorita- 

tern , ac iurifdiclionem , quam prafentidecreto ftt comprehenfum;quibus fanclA 

Synodus derogare non intendit. 

C A P V T vir. 

Cumin beneftciis Eccleftafiicisea, qua hareditaria fuccefnonis imaginem re- 
ferunt,facris confiitutionibusftnt odiofa, & Vatrum dectetis contraria > nemini 



S fi S $ l 6 

.1 ri in poflerum acccffus , autregrejfus , etiam de confenfu , ad beneficium V.ccle+ 

"it r< *£* fiaflicum cuiufcumque qualitatis concedatur ; nec haiienus concefii fufpendan* 

mIkv' tur f extendantur , aut transferantur . Hocq. decretum in quibufcumque bene — 

ficijs hcclefiaftkis , ac etiam cathedralibus ecclefiis ,ac inquibufcumque per~ 

jonis, etiam Cardinalatus honore fulgentibus , locum habcai . In Coadiutorifs 

quoque cum futura fuccfiione idem poflhac obfeructur ; ut ncminiin quibnfcum 

quebencficijs hcclcfiaftias permittantur. Qjtod ft quando ccclcficccathcdralh , 

aut monafterii urgens necefiitas, aut euidens utilitas pofiulet Vralato dari Coad 

, r rrs iutorem ; is nonaiias cum futura fuccefiione dctur 3 quamhacc caufa prius dili 

rf^ <j*\»" ' g en ter a Sanclifiimo J\jomano Vontifice fit cognita; & qualitatcs omnes in illo 

) concurrvre certum fit,qu<t a iure,& decretis huius fancla Synodi in Epifcopis , 

& r-rtflatisrcquiruntur :alias conccfiiones fuper his faclafubreptitiaejfe cen — 

feantur. 

C A P V T . VIIT. 
jldmonet fantla Synodus quofcumque Ecclefiaflica beneficia, facularia , feti 
\egularia obtinentes, ut hofpitalitatis officium,afanc~iis Patribus frequenttrco 
mendatum,quantum per eorum prouentus licebit ,prompte , benigneq. exercere 
I ).t affuefcant ; memores ,eos ,quihofpitaiitatem amant,Chriftu in hojpitibus- recipe- 

hpwk*9 ™ f re% i Uis uero ,qui hofpitalia uulgo nuncupata,feu alia pia loca, ad peregrinoru, 
^Aik»**' 1 infirmorum , fcnum >pauperumue ufum pracipue inftitutajn commendam, admi 
niflrationem aut quecumque titulum, aut etiam ecclefiis fuis unita , obtinent ; 
uelfi ecclefia Varochiales, hofpitalibus forte unitx, autin hvfpitalia erecla, ea-- 
rumq. patronis in adminiflrationem conceffafint ; pracipit omnino , ut impofi- 
tum illis onus > officiumue adminijirent,atque hofpitalitatem , quam debcnt , ex 
fruclibusadid deputatis aclu exerceant,iuxta Conftitutionem Concilu Vien- 
nenfis, alias in hac eadem Synodo fub fel.rec, Vaulo. 1 1 1 innouatam,qua inci- 
pit, uia contingit. Qjiod fi hofpitalia hacad ccrtum peregrinorum , aut infir- 
morum,aut aliarum perfonarum genus fufcipiendum fuerint inflituta ; necin 
loco,uhi funtditla hojpitalia,fimiles perfonx ,aut perpaucareperiantur; man 
datadhuc ,ut fructus illorum in alium pium ufum, qui eorum inflitutionipro- 
ximiorfit,ac pro loco, & tempore utilior, conuertantur , prout Ordinario cum 
duobus de Caphulo,quirerum ufu peritiores fint , peripfum deligendis , magts 
expedire uifum fuerit: nifi alitcr fortcctiaminhunccucntum ,in eorum fun- 
datione,aut inflitutioe fuerit expreffumtquo cafu.quod ordinatu fuit,obferuari cu 
ret Epifcopus ;aut ,fiid nonpofiit,ipfe,proutfupra,utiliter prouideat . ltaque 
fipr&dicti omnes, & finguli, cuiufcurnque Ordinis , & religionis , & dignita- 
tis,etiam fi laici fuennt , qui adminiftrationem hofpitalium habcnt , non tamen 
Rjrgularibus fubiecti, ubiuiget Hjgularis obferuantia . ab Ordinario momti, ho 
Jpitalitatis munus,adhibitis omnibus , ad qux, tenentur, neceffarjjs ,re ipfa obire 
f ceffauerint ; nonfolumper Ecclejiafticas ccnfuras , & aiia iuris remedia ad id 



Y I G E S I M A Q^VINTA,. 84 

competii poftint ; fed etiam hofpitalis ipftus adminiftratione , curaue perpetuo 
priuari poflint ;aluq. eorum loco ab ijs, ad quos fpectabit ,fub(lituantur.ht pr<& 
dictinibilominus 3 etiam adfructuum reflitutionem, quos contra ipforum hojpi- 
talium inflitutionem perceperunt,qu<& nulla eis remifiione, aut compofltione in- 
dulgeatur ,in foro confcientix teneantur: nec adminiflratio ,feu gubernatio hu- 
iufmodi locorum uni & eidem perfonx ultra triennium deinceps comittatur ; nifi 
aiiter in fundatione cautum reperiatur : non obflante, quoad omnia fupradicla^ 
quacumque unione, exemptione,& confuetudine in contrarium t etiam immemo- 
rabiliffeu priuilegtjs ,aut indultis quibufcumque. 

C A P V T IX. 

Sicutileghima patronatuum iura tollere, piafq. fidelium uoluntates in eorum 
inflitutione uiolare <equum non efl :flc etiam ut hoccolore beneficia Ecdefiaftica • • , i nnf faf 
in feruitutem,quod amultis impudenter fit,redigantur,non efl permittendum. j / 
Vt igitur debita in omnibus ratio obferuetur; decernitfantla Synodus, ut titulust 
iurifpaironatus fitexfundatione, uel dotatione , qui ex authentico documento , 
& alijs iure requifitis oflendatur; fiue etiam ex multiplicatis prafentationibus 
per antiquiftimum temporis curfum.quihominum memorUm excedat, aliasuefe 
cundumiuris dijpofitionem. ln ijs uero perfonis ,feu Communitatibus.uciVniuer 
fitatibusjn quibus id ius plerumque ex ufurpatione potius qucefitum pr&fumifo- 
tet, plenior,& exaclior probatio ad docendum uerum titulum requiratur. nec im 
memorabilis temporis probatio aliter eisfuffragetur, quam fi, pr&ter reliqua ad 
eam neceffaria, pr xfentationes , etiam continuat£,non minori faltem,quam quin 
quagintaannorumfpatio,qu(Comnes effcclum foYtitct fint ,authenticis fcripturis 
probentur. \eliqui patronatus omnes in beneficus, tam fecutaribus , quam J^e- 
gularibus, feu parochialibus, uel dignitatibus, aut quibufcumque alvjs bcnefi- - 
cus, in cathedrali , uel collegiata ecclcjia; feu facultates ,& priuilegia conceffa y 
tam in uim patronatus, quam alio quocumque iure nominandi, eligendi, prafen 
tandi ad ea , cum uacant,exceptis patronatibus, fuper cathedralibus ecclejiis co- 
petcntibus, & exceptis alijs,quaad \mperatorem,&\eges ,feu regna pojiidcn 
tes, aliofq. fublimes, ac fupremos Trincipes, iura Impertf in dominvis fuis ha- 
bentes, pertinent ; & quec in fauorem-Studiorum generalium conccjia funtjn to 
tumprorfus abrogata ,& irrita cum quafi pojfejiione inde fecuta intclligantur. 
Beneficiaq.huiufmodi, tamquam Libera, a fuis coilatoribus conferantur ; ac pro 
uifloncs huiufmodi plenum effeclum confequantur. jid hacc licedt Epifcopo,pne 
fentatosa patronis , fi idonei non fuerint , repellere . Ouod fi ad inferio--fycfr^ f ^*** 
res wflitutio pertineat ; ab Epifcopo tamen , iuxta alias Jiatuta ab hac fancla rn-«f f 13*j.- 
Synodo , examinentur ; alioquin inftitutio ab inferioribus fatla , irrita fit > & irfjf? 
inanis . Tatroniautem beneficiorum f cuiufcumque Ordinis ,& dignitatis ,'/p* 
etixm ft Commumtates , Vniuerfitates scollegia qu&cmnquc ciericorum , 

L 4 



1 



S B S S I O 

A^tnt »* Y^ntl lakomm exiflant,inperceptione fruBunm,prouentuum , oluentiomm quo- 

//rv/»vf in^fl" tumcumque beneficiorum,etiam fi uerede iure patronatus ipforum ex fundalio 

t^-jrM^i »*f r\e>C dotatione ejfent,nullatenus, nullaue caufa, uel occafione feingerant ,fed 

**)& j^fy** .y os ny CTr $jftori 3 feu Beneficiato,non obflante etiam quacumque confuetudi- 

ne,diflnbitendos dimittant. Necdiftumiufyatronatus uenditionis ,aut alio quo— 

cumcjue tituio in alios contra C anonicas fancliones transferre prafumant. fi fe- 

cus fecerint y excommunicationis, & interdifti poenis fubijciantur; & difto iure- 

patronatus ,ipfo iure, priuati exiflant. Infuper accefiiones,per uiam unionis fa~ 

^<c»-j|*"**fj jgf" n# fc bcncficiis liberis , ad ecclefias iurijpatronatui, etiam laicorum ,fubieftas, 

lW"*f i^M tam V arochialcs ,quam ad alia quxcumque beneficia,etiamfimplicia,feu digni- 

l^ff^t^ylv tates, uel boJpitalia,ita utpr&difta beneficia libera eiufdem natura cum ijs } qui- 

'vSffr ' bufcum uniuntur , efficiantur ,aique fub iurepatronatus confiituantur . ll&fi non 

dum plenarium fortitafunt effeftum;uel deinceps ad cuiufuis inflantia fient,qua- 

cumque auftoritate ,etiam jLpofloiica, conceffa fuerint ;fimul cu unionibus ipfis 

per fubreptionem obtentxinteUigantur: non obflante quacumque in ijs uerborum 

forma, fea derogatione, qu# habeatur pro expreffa: nec executioni amplius de- 

mandentur ; fedbeneficia ipfa unita, cum uacauerint Jibere ,ut antea ,conferan- 

tur.Qua uero a quadraginta annis citra faft£,effeftum,& plenam incorporatio 

nem funt confecuta; ha nihilominus ab Ordinarijs, tamquam a Sede jlpofloii- 

ca delegatis, reuideantur, & examinentur; ac qua per fubreptionem, uel obrep- 

y tionem obtenta fuerint,fitaulcum unionibus irrita declarentur; ac beneficia ip- 

]fM» n, ^y '• u ]j' f a feparentur,& alus conferantur. Similiter quoque patronatus quicumque in 

tcy-i*}4 r ' ecftefiis, & quibufcumque alijs beneficijs, etiam dignitatibus antea liberis, ac~ 

quifiti a quadraginta annis citra , & in futurum acquirendi , fcuex augmento 

dotis,fcu exnoua conflruftione,uelaliafimiiicaufa, etia auftoritate Sedis Apo 

ftolicx,ab ijfdem Ordinarijs,uti delegatis,utfupra, quinullius in his facultati- - 

hus, aut priuilegvjs impediantur , diligenter cognofcantur: & quos non repere- 

rint ob maxime euidentem ecclefia , uel beneficij.feu dignitatis nefiitatem legi- 

time confiitatos ejfe,in totum reuocent; atque beneficia huiufmodi flne damno 

illa pofiidentium,& reflituto patronis eo,quod ab eis iccirco datum efl , in prifli- 

num libertatis flatum rcducant: non obftantibus priuilegijs, conftitutionibus t ct 

confuetudinibus, etiam immemorabilibus, 

C A P V T X. 

uoniaraob malitiofam petentium fnggeflioncm,& quandoque ob locorum 

. n I f/longinquitatem perfonarum notitia, quibus caufa mandantur ,ufqueadeo haberi 

^fff^jlf-^on potefl ; hincq. interdum iudicibus, non undequaque idoneis, caufn in parti- 

4/ tn ^i bus delegantur : flatuitfanfta Synodus,infmgulis Concilijs prouincialibus ; aut 

QSitYfa'*' dhcefanis aliquot perfonas , qux qualitates habeantfiuxta Conflitutioncm Boni- 

faciiVLll, qitaincipit,Statutum: &alioquin adidaptas deftgnari t utpr&tct 



i 



VIGESIMA QJINTA. 85 

Ordinarios locorum vjs etiam pojibac caufec Ecclefiafliae » ac fpirituales , & ad 
forum Ecclefiaflicum pertinentes »in partibus deleganda committantur.Et»fiali 
quem interim ex difignatis mori contigerit ;fubflituat Ordinarius loci cum con- 
filio Capituli alium in eius locum ufquead futuram prouincialem »autdicece- 
fanam Synodum : ita ut habeat quaque dicecefis quattuor faltem» aut etiam plu 
res probatas perfonas » ac utfupra qualificatas ; quibus buiufmodicaufaa quo- 
libet Legato»uel Nuncio» atque etiam a scde jtpofiolica committantur : alio — 
quin pofi defignationem faclam»quamfiatim Epifcopi ad fummum \pmanum 
Tontificem trafmittant .delegationes qu&cumque aliorum iudicum aliis , quam 
bis » facl<£,fubreptiti# cenfeantur.^idmonet dehinc fancla Synodus tam Ordina- 
rios»quam alios quofcunque iudices, ut terminandis caufis » quanta ficri potcrit 
breuitate , fiudeant :ac litigatorum artibus , feu in litis contefiatione ,feu alia 
parteiudicii dijferenda» modis omnibus autteminipnefixione » aut competenti 
aiia ratione occurrant. 

C A P V T XI . f ,*f . . 




cuma, 

anticipatis 

telligantur : quocumque indulto, aut priuilegio non obflante : nec huiufmodi lo- 

cationes in \\omana Curia, uelextra eam confirmentur. T^on liceat etiam» iu- fuc i*w '*> ** 

rifdicliones Ecclefiafiicas »feu facultates nominandi , aut deputandi Vicarios in c 

fpiritualibus locare ; nec condutloribus per fe » autalios ca exercere : aliterq.con 

cefiones , etiam a Sede jtpoflolica faclae, fubreptitia cenfeantur. Locationes ue J , / „ 

ro rerum Ecclefiafiicarum,etiam aucloritate jipoflolica confirmatas , fancla ^y-^Jf^l^ ^°'T 

nodus irritas deccrnit » quas a triginta annis citra» ad longum tempus »feu» ut t]j f 'JJ£% n i- 

in nonnullis partibus,ad uiginti nouem,fcu bis uiginti nouem annos» uocant fa- ^j£ 

clas ; Synodus prouincialis » uel deputandi ab eajn damnum Ecclefta» & contrct 

Canonicas fancliones contraclas fuiffeiudicabunt. 



^- 



C A P V T XII. 

1^{on funtferendi»qui uarifs artibus decimas» ecclefiis obuenientes »fubtrahe ^crmuHr rht. 
re moliuntur; aut quiab alvjs foluendas temere occupant, & in rern fuam uer- 
tunt: cumdccimarum folutio debita fit Deo',& qui eas darc noluerint,aut dan- 
tesimpediunt ,resalienas inuadant. Trcecipit igitur fantla synodus omnibus ,cu 
iufcumque gradus» & condicionis fmt»adquos decimarum folutio fpeclat »ut 
eas,ad quas de iure tenentur, in poflerum cathedrali>aut quibufcumque alijs cc- 
clcftis,uel perfonis , quibus legitime debenturjntcgre perfoluant . Oui uero eas 
aut fubtrahunt, aut impediunt; excomunicentur: nec ab hoc crimine , nifi plcna 
reflitutionefecuta, abfoluantur . Rortatur dehinc omnet, & fmgulos, pro Cbri 
ftiana caritate , debitoq. erga Vafloresfuos munere t nt de bonis fibi a Deo colU 

L 5 



S E S S I © 

tit Tpifcopis, & Varochis, quitenuioribusprafunt eccleftis, large , fubuemre ad 

Dei iaudem,atque ad Vaflorumfuorum,qui pro eis inuigilant , dignitatem tuen - 

4am,nongrauentur. 

C A P V T XI II. 

, Dccctnit fantla synodus , ut quibufcumque in locis 3 iam ante annos quadra- 
Ituvrh. H*m*l*«ginta, Quarta,qu&funcraiium dicitur,cathedraii,\aut parochialiccdefi& foli- 
*fifff*Jr / (i*'^ f t ta ejfet pcrfolui, ac pojleafuerit ex quocumquepriuilegio ,alv\s monafterus , ho- 
" itj.vf"**"^ fpitaiibus ,aut quibufcumque locis pijs concejfa, eadem poflhac integro iure , &• 
tik-A n\.\uU & eadem portione,qua antea folcbat , cathedrali,feu parochiali ecclefu perfolua- 
aI*t p '"^fttur : nonobfiamibus concefiiombus ,gratiis ,priuiiegiis , etiam , Mari magno , 
fMiwrt- ' nuncupatis, aut aliis quibufcumque. 

C A P V T XIIII. 

Qjtam turpe,acclericorum nomine,quife diuino cultui addixerunt,fit indi- 
gnum,in impudicitU fordibus, immundoq.concubinatu uerfari , fatis res ipfa , 
i^communi fidelium dmnium ojfenfione , fummoq .clericaiis miiitia dedecore , te- 
j^ftatur. Vt igitur ad eam>quam decet, continentiam,ac uitat. integritatem miniflri 
\*b* ' ^W^ ecciefia reuocentunpopulufq. hinc eos magis difcat reuereri, quo iilos uita ho- 
ncfiiores cognouerit : prohibet fantta Synodus quibufcumque clericis, ne concu - 
binas, aut alias mulieres, de quibus pofiit haberi fujpicio in domo,uel extra, deti 
nere,aut cum us ullam confuetudincm habere audeant: alioquin potnis , a facris 
Canonibus, ueiflatutis ecciefiarum impofitis,puniantur. Quod fi,a Superiori- - 
bus moniti, ab ijs fe non abflinuerint ;tertia parte frutluum , obuentionum , ctc 
prouentuum beneficiorum fuorum quorumcunque , & penfionum ipfo fatlofmt 
priuati; qux. fabrica ecclefi#,aut alteripio loco arbitrio Epifcopi appiicetur. Sin 
uero in deliflo eodem cttm eadem ,uei aiia femina perfeuerantes, fecunda rnoni- 
tioniadhuc nonparuerint ; non tantumfruElus omnes ,ac prouemus fuorum bc" 
neficiorum,& penfiones eoipfo amittant,quipraditlislocis appiicentur ; fed et 
a beneficiorum ipforum adminiflratione,quoad Ordinarius, etiam utiScdis ^Apo 
ftolica delegatus, arbitrabitur, fujpendantur :& fi ita fujpenfi , nihiiominus eas 
non expeUant ; autsum ijs etiam uerfentur : tunc beneficiis t portionibu$,ac offi- 
ciis ,& penfionibus quibufcumque Ecciefiaflicis perpetuo priuentur, atque inha- 
biies, ac indigni quibufcumque honoribus ,dignitatibus , beneficiis , ac officiis in 
poflerum reddantur ; donec pofl manifeflam uita emendationem abeorum Supe 
rioribus cum ijs ex caufa uifum fuerit difpenfandum . Sed (i, poflquam eas femel 
dimiferint, intcrmiffum confortium repetere,aut aiias huiufmodi fcandaiofas mu 
lieresfibi adiungere anfifuerint ; pr&ter pradicias poenas , excommunicationis 
gladio pletlantur.lsljc quauisappellatio, aut excmptio prxdiclam executionem 
impediat , aut fujpendat : fupradiclorumq. ounium cognitio , non ad jlrchidia- 
conos,nec Decanos, autalios infcriores ,fed ad Epifcopos ipfos pertineat : qui 



VTGfiSIMA Q_V I N T X; 8<* 

ftneflrepitu,etfigura iudieij,& folafafli ueritate inft>ecla t procedere poftint.Cle 
rici uero, beneficia Mcxleftaflica, autpenftones non babentes , iuxta delitii , & 
contumacUperfeuerantiam , & qualitatem ab ipfo Epifcopo carceris pcena,fu- 
(benftone ab Ordine,ac inhabilitate ad beneficia obtinenda , alufuemodis> iuxtd 
facros Canonespuniantur. Epifcopi quoque ,quodabfit ,fi abbuiufmodi cri~ 
mine non abflinuerint ; & a Synodo prouinciali admoniti,fe non emendauerint; 
ipfo fatlo fintfaftenfii&ifiperfeuerentftiam ad fanctifiimum Bjomanum Von 
tificem ab eadem Synodo deferantur: qui pro qualitate culp&, etiam per priua- 
tionem ,ft opus erit ,in eos animaduertat. 



C A P V T XV. 



Vt 
puritas 



, ' -(~ 
7 t paternx incontinentU memoria a locis Deo confecratis , quos maxime 'ff^JJ£'j 
mitas , fanflitafq. decet ,longiftime arceatur ; non liceat filijs clericorum, ' 3 • P'*" 
<qui non ex iegitimo nati funt matrimonio , in ecclefiis , ubi eorumpatres bene- ^fa*h&»> 
ficium aliquod Eccleftaflicum babent, aut habuerunt, quodcumque, etiam difti ~J>? 
mile ,beneficium obtinere ; nec in ditlis eccleftis quoquo modo mimflrare > nec > 
penftones fuper frutlibus beneficiorum, quaparentes eorum obtinent , uel alias 
obtinucrunt ,babere. Qjtodft in prafenti pater,& filius in eadem ecclcfta benefi 
tia obtinere reperiantur; cogatur filius fuum beneficium reftgnarc, aut cum alio 
fermutare extra eccleftam intra trium menftum Jpatium : alias ipfo iure eo pri- * 

uatus exiflat, & fuper v\s quacumque dijpenfatio fubreptitiaccnfeatur. jld bxc ficfy - f' iyif 
reciproca reftgnationes , ftque poflhac a parentibus clericis in fauorem filiorum fccisr rrt ^^ u 
fient t ut alter alterius beneficium confequatur ; in fraudem huius decreti , & i*faiarr>* fj™ 
Canonicarum fanclionumfatlaomnino cenfeantur ; nec collationes fecut<e , «f-ckwr rrf^»^ 
gore buiufmodi reftgnationum , feu aliarum quarumcumqua > qua infraudem 
faclxfuerint , ipfts clericorum filifs fufjragentur* 

C A P V T XVI. 

ttatuit fanfta Synodus , ut Eccleftaftica beneficia facularia , quocumque no i • 
mine appellentur > qu<e curam animarum exprimaua eorum infiitutione , aut Irvr **?%* n>(\> 
aliter quomodocumque retinent , illa deinceps in ftmplex beneficium,etiam afii- J***' m \rmvlr» 
gnata Vicario perpetuo congrua portione , non conuertantur : non obflantibus tnfi<mn\ jf-tf 
quibufcumque gratiis ,qu<efuum plenarium ejftclum non funt confecuta. lniis ,w*f «*>>*♦ (//c* 
uero ,in quibus contra earum inflitutioncm ,feufundation t m cura animarum 
in Vicarium perpetuumtrandata efl, etiam ft in hoc ftatu ab immemorabili tem, 
pore reperiantur , ft congrua portio frutluum Vicario ecclefi£, quocumque no 
tninc is appelletur > non fuerit afiignata ; ea quamprimim „ & al minus intra i 

annum a fine prafentis Concilij ,arbitrio Ordinarij,iuxta formam decreti fub 
fel. rec. Vaulo i 1 1 afiignetur. Qjdod ft id commode fieri non pofiit ; aut intra 
ditlum terminum fatlum non erit : curn primumper cejfum ucl dcceffum Vica-r 



S B 3 3 I O 

tiifiu \efloris » aut quomodolibetalterum eorum uacauetit ; beneficium curant 
animarum recipiat;ac Vicari&nomen ceffet ; & in antiquum flatum reflituatur, 

C A P V T XVII. 

? f ■ l 'NL ** potefl fanfta Synodus non grauiter dolere y audiens Epifcopos aliquos y fui 

Vf ? >3Tr fiatus obiitos>Tontificiam dignitatem non leuiter deboneflare ; quicum j\egum 

A*vf lf*i*»f ffiiniflris y \eguiis >& Baronibus in ecclefia y & extrajndecenti quadam demifiio 

ne fe gerunt ,& ueluti inferiores minifiri altaris , nimis indigne non folum loco 

cedunt, fedetiam perfonaliter illis inferuiunt. Quareb*c y & fimilia deteflans 

fancla Synodus y facros Canones omnes y Conciliaq. generalia } atquealias Apo- 

flolicas fanclionesad digmtatis Epifcopalis decorum,& grauitatem pertinentes 

renouando,pracipit y utab huvtfmodi inpojierum Epifcopi fe abfiineant ; man — 

dans eifdem, ut tam in ecclefia, quam foris fuum gradum,& Ordinem pr<e octt 

lis habentes,ubique fe Tatres t & Vaflores ejje meminerint : reliquis uero tam 

Trincipibus , quam ceteris omnibus, ut eos paterno bonore , ac debita reueren- 

tia profequantur. 

C A P V T XVIII. 

€tcutipublice expedit ,legis uinculum quandoque relaxare, utplenius y eue- 

L, « • ^nientibuscafibus y &necefiitatibus y procommuniutilitatefati$fiat:ficfrequen- 

S c tUtyrftivrp ttus i e g €m foluere y exemploq.potius y quam certoperfonarum , rerumq. deleclu , 

frtW#rf*r»«W p e tentibus indulgere, nilaliud efl y quam unicuique ad lcges tranfgrediendas adi- 

ftifi (* vtf 7 * tum aperire. Qjtapropter fciant uniuerfi, facramfiimos Canones exatie abomni- 

& !\ "" bus } & quoad eius fieri poterit, indiftincte obferuandos . Qjtod ft urgens y iuflaq . 

tatio,& maior quandoque utilitas poflulauerit , cum aliqmbus dijpenfandum ejf- 

fe ; idiCaufa cognita y ac fumma maturitate y atquegratis, a quibufcumque , ad 

quos dijpenfatio perknebit, erit praflandum : aliterq.facla dijpenfatio fubrepti- 

tia cenfeatur. 

C A P V T XIX. 

• Deteflabilis duellorum ufus, fabricante Diabolo y introduftus ,ut cruenta corpo 
n.ity' H- W» rum morte, animarum etiam perniciem lucretur, ex Cbrifliano orbe penitus ex- 
iA o\i* U^^crminetur : Imperator, \eges y Duces , Trincipes ,Marchiones >Comites y vt quo 
p n ~)'' cumquealio nomine , Domini temporales , quilocum ad monomachiam in ierris 

fuis inter Chriflianos concefferint, eo ipfo ftnt excommunicati ; ac iurifdiclione , 
& dominio ciuitatis,caflri,aut loci, in quo y uel apudquem duellum fieri permi- 
ferint y quodab Ecclefia obtinent y priuati intelligantur; & , fi feudalia fint , dire 
clis Dominis flatimacquirantur. Quiuero pugnam commiferint ; & quieorum 
patrini uocantur , excommunicationis y ac omnium bonorum fuorum profcriptio- 
nis y ac perpetux infamix poenam incurrant ; & ut bomicida , iuxta facros Ca- 
nones , puniri dcbeant , Et,fiinipfo conflitlu decefferint ; perpetuo careant 

ecclefia- 






vigesimaqjmnta; %f 

tcclefiaflica fepultura. lUi etiam, qui confilium in caufa duelli 3 tam in iure,qu3 
fatlo dederint;aut alia quacumquerationeadid quemquam fuaferint;necnon Jpe 
tlatores, excommunicationis ,ac perpetuaemalediclionis uinculo teneantur ; non 
ebftante quocumque priuiiegio,feu praua confuetudine, etiam immemorabili. 

C A P V T XX- 

Cupiens fanfla Synodus Ecclefiaflicam difcipiina inChrifliano populo non fo 
lum reflitui, fed etiam perpetuofartam tetlam a quibufcymque impedimentis 
conferuari; pr&terea,qu& de Ecciefiaflicis perfonis cWfitun , fiecuiares quoque 
Trtncipes officiifui admonendos effe cenfuit; confidenheoSjUt Cathoiicos,quos 
Deusfantlx fidei, Ecclefmq.protetlores efie uoiuitjusfuum Ecclefia reflitui,no 
tantum effe conceffuros ; fed etiam fubditos fuos omnes ad debitam erga cleru > 
V arochos t & fuperiores Ordines reuerentiam reuocaturos ;necpermi]furos , ut 
Officiales,aut inferiores Magifiratus Ecclefia & perfonarum Eccleftaflicarum 
immunitatem, Dei ordinatione, & Canonicis fanclionibus conflitutam , aliquo 
cupiditatis fludio ,feu inconfiderationealiquauioicnt; fedunacum ipfisTrin- ,. 
cipibus debitam facrisfummorumTontificum,& Conciiiorum conflitutionibusA^n^ry*» 
obferuantiampraflent. Decernititaque,& pracipit,facrosCanones,& Con- ^f** \l ¥hM ?* 
cilia generalia omnia, necnon alias JLpofloiicas fantliones in fauorem Ecclefia- tuTtt-eur »* 
fticarumperfonarum,iibertatis Ecciefiaflica , & contra eius uiolatores editat , 
qux omnia prxfenti etiam decreta innouat, exatle ab omnibus obfsruari debere. 
proptereaq. admonet \mperatorem,l{jges ,%jefp. Trincipes,& omnes,& fin- 
gulos ,cuiufcumque ftatus ,& dignitatis extiterint,ut, quo largius bonis tempo- 
ralibus.atqueinalios potcflate funt ornati,eo fanclius ,qua Ecclefiaflici iuris 
funt, tamquam Deipracipua, etufq .patrocinio telia , uenerentur ; nec ab ullis 
Baronibus , DomiceUis, \\et~loribus , alliifue Dominis temporalibus , feu Uagi- 
flratibus ,maximeq*miniflris ipforum Trincipum Udi patiantur; fed feuere in 
tos,qui iUius Ubertatem, immunhatem,atqueiurifdiclionem impediunt ,animad 
nertant: quibus etiam ipfimet exemplo ad pictatcm, rciigionem > ecclefiarumq* 
prote&ionem exiflant ; imitantes anteriores optimos, religiofifiimosq.Trincipes , 
qui res Ecclefia fua inprimis auUoritate, ac munificentia auxerunt > nedum ab 
niioruminiuriauindicarunt.Adeoq.eainrequifque officiumfuum fedulo pra 
ftet ; quo cultus diuinus deuote exerceri,& Traiati,ceteriq. clerici in refidcntiis, 
& officiisfuis,quieti, & fine impedimentis ,tum fruclu,& edificatione populi, 
permanere uaieanu 

C A P V T XXI. n , M - ■> 

Toflrcmofanfla SynoduSjomnia,& fingula* fub quibufcumque claufulis\^'f^'^ r ^ 
& uerbis>qu<e de morum reformatione, atque Ecclefiaflica difciplina , tam fuh falfLp*** fi* 
fd.rec. Vauio in>ac luiio iii* quam fub Beatifiimo TioQj4arto,TontifiU- '* ^W****^ 



S E S S I O 

hus Maximis in bocfacro Concilio flatutafunt,declarat, ita decreta fuijfe, ut 
in his falua femper auctoritas Sedis Apoflolica & fit, <& efie intelligatur. 

Decretum de continuandaScfsione indiem fequentem. 

Cum ea omnia, quain prafenti Sefiione tractanda erant, quia hora tarda efl , 
commode expediri non pofiint; propterea iuxta id, quod ingenerali Congregatio 
ne a Vatribus flatutumfuit, ea, qua fuperfuntjn diem crafiinam, hanc eandem 
'Sefiionem continuando , differuntur. 

C O N T I N V A T I O 

SESSIONIS DIE IIII DEC. 




frt\y 



Decretum deindulgentiis. 

V M poteflas conferendi indulgentias a Chriflo Ecclefia conceffa fit ; 

atque huiufmodi potefiate,diuinitus fibi tradita,antiquifiimis etiam tem 

poribus illa ufa fuerit: facrofanta Synodus indulgentiarum ufum , Chri 

flianopopulo maximefalutarem \, &facrorum Conciliorum auctoritate proba- 

tum, in Ecclefla retinendum effedocet, &proecipit ; eofq. anathemate damnat } 

quiaut inutiles effe afferunt : uel eas concedendi in Ecclefia poteflatem ejfe ne- 

gant. In his tamen concedendis moderationem , iuxta ueterem , & probatam in 

Ecclefia confuetudinem , adhiberi cupit ; ne nimia facilitate Ecclefiaflica difci- 

(W r plina eneruetur.Abufus uero,quiinhis irrepferunt ,& quorum occafione infigne 

tfau&fafiriL. hoc indulgentiarum nomen ab hareticis blajphematur, emendatos, & correctos 

Irtbfl*' cupiens, prafenti decreto generaliter fiatuit, prauos quaflus omnes pro his con- 

fequendis, undeplurima in Cbrifliano populo abufuum caufa fiuxit \omnino abo 

lendos effe.Ceterosuero ,quiexfuperflitioneAgnorantia,irreuerentia,aut aliunde 

quomodocuque prouenerut;cu ob multiplices locoru,et prouinciaru 3 apud quas hi 

comittuntur ,corruptelas comode nequeant Jpecialiter prohiberifmandat omnibus 

JEpifcopis ,ut diligenter quifque huiufmodi abufus ecclefia fu<e coUigat , eofq . in 

frima Synodo prouinciati referat: ut aiiorum quoque Epifcoporu fententia cognl 

tiflatim adfummumHjmanum Pontificem deferantur: cuius auctoritatc ,et pm 

dentia>quod uniuerfali Ecclefia expediet , flatuatun ut ita fanctarum indulgen- 

tiarum munus pie, fancte,& incorrupte omnibus fidelibus dijpenfetur. 

Dedele&uciborum J ieiuniij i & diebusfeftis. 

Insvpi r hortatur fancta Synodus , &per fanctifiimum Domimnoftrt> 
ttaue Saluatoris aducntum Taftores omnes obteflatur i ut tamqjiam boni mi- 



$ 'teiflf- 



VIG ESIMA QJINTA; 88 

/fr« illaomnia qudifancla \pmana Zcclefia ,omnium Eccleftarum mater >& **\ ? {£*»< 
maqiftra, ftatuit ; necnon ea, qux tam in hoc C oncilio ,quam in alijs cecumeni- * u £\i^ 
cis ftatutafunt, quibufcumque fidelibusfedulo commendent ; omniq. diligcntia. 
utantur,ut illis omnibus,& ijsprcccipue , fmt obfequentcs , qu<e ad mortifican- 
dam carnem conducunt, ut ciborum deleclus, & ieiunia; uel etiam , quafaciunt 
ad pietatem augendam, utdierum feftorum deuota, & religiofa celebratio ; ad- 
monentes poputos crebro, obedire Trxpojitisfuis: quos quiaudiunt , Deum re- 
mttneratorem audient ; qui uero contemnunt» Deum ipfum ultoremfentient. 

De Indice librorunij Catechifmo , Breuiario 3 & Miflali. 

Sacrofanfla Synodus in fecunda Sefiione, fub Santlifiimo Domino noflro Tio 
Qjtarlo celebrata, deleclis quibufdam Tatribus commiftt 3 ut de uarijs cenfuris, f r 
ac libris , uelfufpeclis, uelperniciofis , quidfaclo opus ejfet 3 conftderarent;at-^ r ( 
qtte ad ipfam fanclam Synodum referrent ; audiens nunc 3 buic operi ab eis extre ^l 
mam manum impofitam effe; nectamen, ob librorum uarietattm , & multitu- *'*" ff ' 
dinem , diftintle , & commode pofiit a fancla Synodo diiudicari : pracipit , ut 
quidquid ab illis pneftitum eft > Santiflimo B^omano Tontifici exbibeatur ; ut 
eius iudicio , atque aucloritate terminetur , & euulgetur.ldemq. de Catechif- 
mo a Tatribus , quibns iliud mandatum fuerat , & de Mijfali , & Brcuiario 
fieri mandat, 

De Ioco Oratorum. 

Declarat fancta Synodus , ex loco aflignato Oratoribus , tam Eccleftafticis Tfa* /« r ), h f. 
quam fcculuribus, infedendo, incedendo ,aut quibufcumque alijs aclibus ,nullam tntUfh <« ***> 
cuiquam eorum fatlum fuijje prmudicium ; fed omniaillorum , & \mperato* j' u » '•*<<+' 
ris,\egum,\erumpublicarum,ac Principum fuorum iura, & prarogatiuas illa- 
fas , & faluas effe , in eodemq. ftatu permanere , prout ante prtfens Concili- 
um reperiebantur. 

De recipiendis , & obfcruandis Decretis Concilii. 

Tanta fuit horum temporum calamita*,&h<£reticoruminucteratamali- 
tia , ut nihil tam clarum in fide noflra afferenda unquam fuerit , aut tant <* 
certo ftatutum ; quodnon , bumani generis hofle fuadente , illierrore aliquo, *' '>■*■ 
contaminauerint ,ea propter fzncla Synodus id potiflimum curauit , ut prxci-' 
puos hiereticorum nojlri temporis errores damnaret , & anathematixaret; ue- 
ramq. & Catholicam doclrinam traderet , & dcceret , prout damnauit 3 anathe 
matixauit, & definiuit. Cumq. tamdiu tot Epifcopi , ex uarus Cbrifliani orbis 
frouincijs euocati 3 flnc magna gregis ftbi comifli iaclura,et umuerfalifericulo ab 
eccle/iis abejje nonpoflint; nec ullajpes reftet 3 b#reticos,toties, fideetiapublica t 



S E S S I O 



auam deftderarunt, inuitos , & tamdiu expectatos , buc amplius aduenturos ; 
ideoq.tandem huic facro Concilio finemimponere neceffeftt:fupcreftnunc,ut 
Trincipes omnes.quodfacitjn Domino moneatad operamfuam itaprxftaniam, 
ut quA ab ea decreia funi,ab bareticis dcprauari, aut uiolari non permittant ; fed 
abhis,& omnibus deuote recipiantur ,& fideliter obferuentur. Qjiodfiin his 
recipiendis aliqua difficultas oriatur; aut aliqua inciderint, qua declarationem % 
i wWj • quod non credit , aut definitionem poflulent ; prater alia remedia,in hoc Conci- 
^' - - lio inftituia, confidit fancta Synodus Beatifiimum Fj>manum Tontificem cura- 
turum, ut ueleuocatis ex illisprafertim prouinciis 3 undedifficultas orta fuerit, 
iis t quoseidem negotio tractando uiderit expedire , uel etiam Concilii generalis^ 
telebratione, ft neceffarium iudicauerit, uel commodiore quacumque ratione ei ui 
f U mfuerit,prouincialiumnecefitatibus 3 prQDeigloria,&EcclefM 

U > confulatur* 

De recitandis Decretis Concilii fub Paulo 1 1 L 
&Iulio Ill.in Scfsionc. 

O uoniam diuerfis temporibus, tamfubfeU rec.Taulo 1 1 x, quam Ulio- 1 1 1» 
multa inhocfacro Concilio,quoad Dogmata,ac morumreformationem,ftatu.~ 
ta,& definitafunt; uult fancta Synodus, ut illa nunc recitentur t & legantun 

Recuau funt» 

De fineConcilii,& confirmatione petenda 
a SanctifsimoDominonoftro. 

jttuftrifiimi Domini, ^euerendiftimiq. Tatres , Tlaeet ne uobis , ut ad lau- 
iem Dei omnipotentis huicfacra acumenicA Synodo finis imponatur ? & om- 
vium>&fmgulorum,qu* tamfubfelrec.Taulo ux ,&lulio m, quam 
fub Sanctifimo Domino noftroTio Qjiarto , ^pmams Tontifiabus, inetdecrc 
ta & definitafunt, confirmationominefancta huiusSynodiper JLpftolicaSt 
iis Legatos , & Traftdentes a ZeatifiimoFj)manQ Tont. petatur i 
Refpondcrunr,Placet. 

ToftmodumlUuftriftimus&Bjuerendifsimus Cardinalis Moronus y primus 
Xegatus, & Trxftdens, benediccnsfancUSynodo , dixit iTofigrams Deoac- 
tas> BjuerendifiimiTatres ite in pacc* 
Quirefponderunt,, Amen. 



ACCLAMATIONES PATRVM 

IN FINECONCILII. 

CaRDXNAX. 13 A LOTHARXKGI*. 



Eatiflimo Tio Tap*, & Domino noflro , Sanfta , & Vniuerfalis 
Ecdefia Tontifici,multianni i & <tternamemoria% 

RESPONSIO PATRVM. 

Domine Deus> Sanftifiimum Tatrem diutisfime Ecclefi* tua conferua ntul 

tos annos. 
Card. Beatifimorum fummorum Tontificum animabus,Tauli 1 1 1 , & Iulij 1 i i, 

quorum auftoritate boc facrum generale Concilium incboatum efl,pax d 

Domino, & aternaglom t atquefelicitasin luceSanftorum, 
T^ejp. Memoria inbcnediftionefit. 
Card. Caroli V. Imperatoris , & Serenifiimorum T^egumflui boc uniuerfale Con 

cilium promouerunt,& protexerunt t memoriain benediftionefit, 
J{efp. jimen , Jlmen. 
Card. Scremfiimo Imperatori Ferdinando, femper JLuguflo, Orthodoxo, & T<t- 

cifico,&omnibus Bjgibus, Bjbufp. & Trincipibus noflris,multi annu 
Hjfp* Tium,& Cbnflianum ImperatoremDomine conferua : Imperator cxleflis 

terrenos Rjges, reftafidei conferuatores,cuflodi. 
Card. jipofloticA Rjman* Sedis Legatis , & in bac Synodo Vrtfidentibus 4 cum 

multis annis magna gratiac. 
Kjfp. MagnagratU : Dominus retribuat. 
Card. Keuerendifiimis Cardinalibus ,& llluflribus Oratoribus, 
Jtjfp. Magnas gratias , multos annos. 

Card.Sanftifiimis Epifcopis uita, & felixad ecclefias fuas reditus. 
Tjfp. Traconibus uentatis perpetua memoria : Orthodoxo S enatui moltos annos. 
Card. Sacrofantla txcumenka Tridentina Synodus : eius fidem confiteamur , eius 

decreta femper feruemus . 
Bjfp. Semper confiteamur ,femperferuemus. 
Card.Omnesitacredimus : omnes idipfum fentimus : omnes confentientes , & 

ampleftentes fubfcribimus . Hac cflfides beati Tetri, & jlpofloiorum : 

bac efl fides Tatrum : b&c efl fides Orthodoxorum% 
tijfp. Ita credimus ; ita fcntimus ; ita fubfcribimus. 
Cardt Uis decretis inhxrentes ,dignireddamur mifericordijs,& gratia primijt met 

%ni fupremi Saccrdotis 3 lefit Cbrifli Dei , intercedente fimul tnuiolata 



Domina nofira fanBa Deipara , & omnibus San8is* 
Hjjp. ?iat tfiat. jimen , jlmen . 
Card. jinatbema cunftis b&reticis% 
^ejp. jinatbcma ,anatbema. 

Toft b&cmandatum fuit a legatis, & Trafidentibus Cub pcena cxcammtt- 
nicationisomnibusTatribus,ut ,antequamdifcedtrenteciuitate T>iden- 
tina , fubfcribeyent manupropria Decretis Concilij ; autea perpublicum 
inftrumentum approbarent. Qjti omnes dcinde fubjcripferunt,& fuerunt 
numero CCLV , uidclicet, Legatiquattuor,Cardinalesduo , Tatriar — 
cb<x. tres ,jircbirpifcopi XXV, Epifcopi CLXV lll ,^ibbates (eptemy 
Trocuratores abfentium cumlegitimo mandato XXXlXyGeneraies Qr- 
dinum feptem* 

L A V S D E O, 



Concordat cum originali : in cuiusfidem fubfcripfimus, 

tgo jlngelus Majfarellus , Epifcopus Tbelefinus ,facri Concilij Tridentini 

Secretarius. 
Ego Marcus jintonius Teregrinus , Comenfis,eiufdem Concilii Notarius. 
Ego Cyntbius Tampbilus, clerkus Camerinenfis dicecefis ,eiufdem Conci- 

lij i^otarius. 




\m 



CONFIRMATIO CONCILII. 

\0s jtlexander , S. Laurentij in Damafo Diaconus Cardinalis , <?e 
\Farnefio y S. J^. E. Vicecancellarius, fidem facimus , & attefla-- 
J«j«r , qualiter hodie, die Mercurvj , X X V 1 lanuarij , M . D . 
L X I I I I , Tontificatus Sanclifiimi D.nofiriD. Tij , diuina prouidentia 
Tap&QjiZrti , anno qninto, in Confiftorio fecreio y apud S.Tetrum, P^eue- 
rendifi. D D.mei, Cardinalis Moronus,& Simoneta y nupcr reuerfi a facro 
Concilio Tridentino, cui uti Sedis jfpoftolica Legati prterant, petierunt ab 
todem Sanflifiimo D. noftro ut infra. 

BeatifiimeTater,in Decreto fuper fine Concilii acumenici Tridentini , 
pridie nonas Decembris pr<eteriti publicato t flatutum fuit ,ut per Sanftita 
tis Veflr*,&fanclctSedis Apoftolica Legatos , & Trafidcntes peteretur 
mmine diftiCwcttii* Sanfiitate Veftraeonfirmatio omnium > &fmgul%- 



rum^udtam fuhfel. rec. Taulo iii , & lulio iii ,quamfub$anclitate 
Veftra in eo decreta , & definitafunt. Qjaproptor nos loannes Cardinalis 
Moronus, & Ludouicus Cardinalis Simoneta, qui tunc Legati, & Trafi— 
dentes eramus , uolentes exequi, quod in diUo Decreto ftabilitumfuit,bumi 
liter petimus nomine dicliConcilii cecumeniciTridentini } ut SanclitasVeftra 
dignetur confirmare omnia, & ftngula, qu& tam fuh fel. recTaulo 1 1 i,eJr 
lulio i i i t quam fub Sanctitate Veflrain eo decreta,& definita funt. 

Quibus auditis , Sanctitas Sua 3 uifo, & lecto tenore dicti Decreti,& ha- f AfA $mf™ 
hitisuotis Kjuerendifi. DD .meorum Cardinalium,reJpondit per bac uerba. ., $&* U&* 

Tetitioni, nomine Concilii acumenici Tridentini fuper eius confirmatio- 
ne per dictos Legatos nobis facU,annuentes, omnia,& fingula , qu& in di- 
cto Concilio tam fubfel. rec.Taulo iii* & Iulio 1 1 1 , pradecejforibus no- . 

ftris, quam Tontificatus noftri tempore decrcta, & definita funt 3 auctor\- 
tate jLpoftolica , etiam de Venerabilium fratrum noftrorum Cardinalium 
confilio,& affenfu, matura cum iUis deliberationeprababita . confirmamus, 
atque ab omnibus Cbrifti fidelibus recipi, & inuiolahiliter obferuarimanda 
mus, in nomine Tatris,& Filij, & Spiritus fancti. jimen, 

Itaeft.ji.Cardinalis 

Farnefius , VicecanceU % 



MEDIOLANI 

Jlpud Valerium , & Hieronymum fratres Metiot, 



\ 




INDEX D O G M A T V M, E T 

REFORMATIONIS, BREVITER 
COLLECTVS, 

In quoprimus numerus Sefiiones , alter capita & Cano— 
nes , tertius folia indicat. 

A jibfentix, Epifcopi caufe legitima.fifl 

Bbates quo modo eligendi,fes. 2 ? .cap.\. fol. 6u 

2<$.cap. 6-fol. 7 8 . jlbfentU illius caufa a quibus proban- 

Abbatestonfuram,necmino— doe. ibidem* 

res urdinesyiis confcrant,quiftbifub- jibfenUA Ucentia inferioribus Quratis 

ietlinonfunt. fes.21.c10.fol.62. non ultra tresmenfes danda. fes.23, 

jlbbates ,ufum Mitra&Baculibaben- cap.i. fol.61. 

tes,qua in caujd, Epifcoporum loco , jfbfentia caufa inferiorum Curatorunt 

adhibentur. fes.ii.cap.q.fol.ij. a quo probanda. ibidem. 

jlbbates uifitandi ius babent. fes.25. jibfolutio facerdotalis qu*. .fes. 1 Of.cap* 

cap.20.fol.So. 6. fol.^j. 

jibbates , quade B^egularibus decreta jtbfolutiofacerdotisatlusiudicialis.fes* 

funt,exequantur.fes.2^.c.i2.fo.j9. ead.can.g. fol-39» 

jibbatum negligentia qua in caufa ab jibfolutio peccatoru grauium a quibus. 

Epifcopocorrigipofiit.fes.<$.c.\.f.\2. fes.ead. cap.j. fol.ij. 

jibbatum monafteria ,in quibus ipftdo- jlbfolutio quando nullius momenti% 

micilium babent,a iurisdiUione Epi- ibid. 

fcoporufunt libera.fes.25 .c.w.f.jg jlbfolutio peccatorum non abfque con- 

jibbatum priuilegia in ecclefiis parocbia tritione psnitentis & minifterio fa- 

libus uacantibus , quando locum non cerdotis.fes. ead. cap. 6. fol. $7. 

habent.fes.2<$.cap.\S. fol.74. Jlbfolutionis comoda.fes.ead.c. 5/0.36, 

jibbatiffa qua atate,& quo modo crea jtbfolutidis miniftri.fes.ead.can. 1 o.f. 40 

ri debent.fes.2 5 .cap. j. fol.j 8. jibfolutionis de publico crimine impe - 

jibeffe ab Ecclefia fua Epifcopo non li- trata caufa quando cognofcitur ab 

cetultra tresmenfes. fes.22.capA. Epifcopo.fes.\?.cap. 5. fol. fa 

fol.61. jibfolutio , a Summo Tontifice impetra 

jlbeffe quo anni tempore ei non licet. ta, ufurpantibus bona & iura Eccle- 

ibidem. fiaftica, non aliter prodeft ,nift , qucc 

jibfentes Epifcopi quapanamultentur. detinetireftituat.fes.22.cw.fol.5S. 

ibidem. jibufus , qui irxepferunt in ufu m indul- 

jtbfentes inferiores Curati mortaliter gentiarum,quo modo tollendi.fes.2 5. 

peccant.fcs,2},cap,i, foU6u dcjndnl^ fol. 87. 



I N D E X. 

Baptifmi dotlrina uera in tcclefta Kj>~ rifdiaione foluti no funt,ratione difo 

manafes.ead.can.i. fol.it. rubeneficiorum.fes.t^.c. 11.fol.71. 

Baptifmi & Tanitenttidijferentia.fes. Beneficia , qmbus ex pnmxua mflitutio 

lAcap 1. fol»31* ne cura animarum iniun&a efi , in 

Baptifmifola recordatio non toUit , ne- ftmplex beneficium non conuertantur 

aue minuii peccata,fes. 7. can.io.fo.it fcs.if - cap .16. fol. 85. 

Baptifmi Sacramento necejfaria aqua na B eneficia plura obtmere uolentium cupt 

turalis,fes,ead.can.i. fol.21. ditati occurritur. fes. 24. cap.ij. 

$aptifmi?ratia,&frut~lus y fes.i4fo.H § /7 , . 7 *\ 

Baptifmfcharaclerindelebtiis. fes. 13. Beneficiapluraincopatibihanemimreci 

x fol.59. pere,et obtinere licet.fes.y.e.q.fo.i?. 

Baptifmi lauacro regeneratos , Cbriflo Beneficia regularia Bjgularibus confe- 

incorporari. fes. 14.C.1. /o/.?5- ratur 3 cuuacauerint.fes.i+c.io.Uu 

Saptifmi Canones.fes.y. fol. 22. neneficia fecularia tmpetraretts non h- 

haptifmo fufcepto , »oW j>o/? /«&* «0» cet,quiad ahum ordtnt traslati funt. 

irritafiuntuipromifsionisiniUofa- fes.14.cap. 11. fol.eoi. 

Ba.fes.ead.can.9. fol.eodem Beneficiis obtinendis atas obhnere uo- 

Baptharilicetin omni atate & tempo lentium definita. uide Aetas. 

re fes eadem.can.11. fol.eodem. Beneficiorumexemptorum mfttatio cm 
BaptizanturparuuliinfideEcclefta. competat.fes.i^.cap.9. fol.71. 

fes ead. can.17. fol. eod. Beneficioru b&reditarU fuccefstones Ta 

lAPtizatuspeccandogratiam amittit. trum decretisodiofc.fes.25.c7.fo.Ss 
fes cadem.can. 6. foL eod. Keneficiorum qnahtatibus & onenbus , 

taptitatiuniuerf* Chrifiart£ legis de- qu*exfundatione } aut dotatione funt ; 
bitores. fes.ead.can.-j.Z. fol.eod. no derogandumfis. t^.c^. /0.82. 
Benedicliofacerdotalis,antequam con- Beneficiorum fimphcium fruclus qutbus 
iuzesfimulhabitentjntemplofufci- attribuendi.fes.i^cap.ij. fol.63. 
ttenda. fes. 24. cap. 1. fol.66. Beneficiorum Ecclcfiafttcorum, qua cu- 
Benediclfofaccrdotalisnonahaliofacer ramanimarumbabent,coUatio.fes.j. 
dote,fedafuoParochofumeda.ibide. cap. 3. fol.i?. 

Benediclionisfacerdotalislicentia a quo Beneficiorum Eccleftafttcorum, qu& Ca 
fanfa. ibidem. thedraliEccleftaannexafunt,uiftta- 

Beneficia Eccleftaflica obtinentium ha- tio , fes. ead . cap. 7. foU eod. 

bitus fes. 14. cap. 6. fol. 42. Beneficiorum quorumcunque uifitatio. 

Beneficia non conferantur , nifi ijs , qui fes. ead. cap.y.S. fol. eod. 

talc* funt , quales effe facrorum ca- Zenefictum Eccleftafticum habere debet, 
tionum leve cautum cfl,aliascoUatio, qui prima Tonfura initiatus cfl, ut fo 
feu prouifto nuUa.fcs.ii.ca.^.fol^ 7. ripriuilegiogaudeat.fes.13.c6.fo.61 
Beneficia habentes } quamuis familiarcs Beneficium unum um conferendum .fes. 
jint Cardinalium >ab Qrdinarij in- z^.cap. 17. M73» 



I N D fi X . 

Biblia latina uulgaU editionis probata. Canones de Confirmatione. fes. j.fol.23. 

fes.\. fol.io. Canones de Eucbariftia,fes.i-$ .fol. 32. 

Biennu' Jpatium litibus finiendis in pri- Canones de extrema Vn6iione,fes. 14. 

ma inftantiaftatutu.fes.iq.c.io.f.ji fol.40. 

Bigamiad minorum Ordinum munera Cauonesde Iu(lificatione,fcs.6.fol.ij. 

obeundaidoneinonprobantur.fes.il. 1 8.19. 

cap.ij. fol.63. Canones de comunione fub utraque ffre- 

Bona Eccleftaftica occupantium quapae cie,& paruutorum.fes.21. /0/.51. 

na.fes. 22. cap.i 1 . /0/.58. Canones de Miff&facrificio.fcs.i 2 ./*. 5 5 

Bonamobilia & immobilia qao modo Canones dc Matrimonio,fes.2 4.f.6^.66 

l\egularibus cocefft.uide Ejgulares. Canones de Ordine facro,fes. 27.. f 0.60. 

Bonifacvj.Vlll .conflitutiones.fes.23. c. Canones deTanitentia.fes.iq.f.j?. 40. 

6.f.62.fes.2^.c.i2.fol.j2fes. 25.C.5 Canones de facramentis fes.j.fo .2 1 .22, 

fol.jft.fcs.if.c.io. /0/.84. Canones omnes facri indiftincle abom- 

Bononia Seftiones babita>fes.g.io.fol. nibus obferuandi,fes.2$.c.iS.fo.86. 

26.2 7. Canonicatus quibus conferendi,fes. 2 4. 
Bracbiumf<cculareimploraripoteftpro cap.12. fol.ji. 

reuocandis monialibus intra urbam . Canonicatus,aut portio non ei confertur, 

fes.2<,.c.% fol.jS. quieoordineinitiatusnoneft , quem 

Bulla indiftionis Concilii Vauli I \ I ./#. 4. illa dignitas aut portio requirit.ibid. 

Bulla facultatis transferendi Cocilii fub Canonici tibri. fes.q. fol.g. 

TauloUl. /0/.25. Canonici Regnlares ytranslatiadalium 

Bulla refumptionis Concilii fub lulio ordinem fftcularia beneficia obtinere 

III. /0/.27. nonpoJfnnt.fes.14.cu. /0/.42. 

Bulla celebrationis Conciliifub Vio 1 1 1 1 Canonici prxfentes facra ordinationi. 

Tont. fol.46. fes.ij.cap.S. fol.62. 

C Canonicidiuinaofficiapcrfe,nonper ali 
Calicis ufus an aliquibus nationibus con um obire debent.fes. 2 q.c . 1 2./0/.7 1 . 

cedendus,ad Tatrum conuentum re— Canonici profefionem fidei coram Epi- 

fertur.fes .21./0.5 i-krfc caufaadfum fcopo facere teneantur.fes,ead. f.eod. 

mum Tont. reiicitur. fes.22. /0/.5 8. Canoniciquales. ibidern. 

Candelarum certusnumerus in Mijfarii Canomciuoccm in Capitulu non habent 

celebratioe fuperftitiofus.fes .22 ,/.5 6 nifi funt fubdiaconi.fes .22 ,c . 4./0.5 7, 

Canon Mifia ex quibus conftet ,fes .22 . Canonicis non amplius tribus menfibus. 

cap.^. /0/.54. abefje licet.fes.24.cap.12. fol.ji. 

Canones omnes antiqui de uita & mori Canonicorum abfcntium contumacicepoe 

bus Clericorumrenouati.fes.i2.ci. na,ibidem. ful.codem. 

fol.^6. Canonicorum refidentia. ibidem. 

Canones de Baptifmo.uide Baptifmi Ca Canonicoru ueftitus,& tempcrantia.ibi. 

nones . Canonicorum ojfciumin Choro, ibid. 

t iij 



I N D E *I 

CanonkoYum duorum eleciio de incunda Capucinis & minoris obferuantU fratri 

fimufcu kpifcopo ecclefiaru gubtrnan bus fotis bona immobilia poflidere no 

darumrttione, ibidem. licet,fes.2<y,cap.p fol.jj. 

Canoniciofidu,cclebrantc tpifcopo jbi. Cardinales ex omnibus Cbrifljana \eip. 

CantusinCvoro qualis, ibidem. nationibus.fes.i^.cap.i. fol.6%* 

Cantus lafciuus in celebrationc Miff* ue Cardtnales eligcndi quaies. ibidem. 

tatur,fis.22. fol.^,6. Cardinales trcs driigendi,qui,cognitoge 

Capelhni \\j-g;j,quando Ordinarijs fub nere,moribus,uita,doc~irina eius , qui 

iecli.fes . z .ucap .11. fol.ji. creandus efl Epifcopus , fanble teflen- 

Capitula Cathedralium a fnis Epifcopis tur,illu eo dignitatis ^radu dignu, ibh 

ct Sedis J.pofloliceaulloritate, uifi Cardinales, qtii Ecclvflis Catbedralibus 

tari,etcorrigipiffunt,fes.2<).c.6.f. 83 pr<afunt,cdfccrationis munus triu meti 

Capituli oficium, fede Epifcopali uacan fiujpatio fufcipiant fes.22 .c.2 .fo.6\. 

te,fes.i 4.C. 1 . fol.63. Cardinalibus itern bencficiorum multitu 

Capituli ins Oeconomum deligcndi,tta- do negatur,fes.i^ c.ij. fol.jf* 

cante fede Epifcopali,fes.ea.c.i6.f.jj Cardinalitm reftdentia.fes ,i^.c.\ .fv.61. 

Capituli negligcnti(e,in eligedo Vicario, Cardinaiium rcgrejfus non conceduntur, 

remedium. ibidcm. fes.z<j.c.j. fol.%3. 

Capitulo qttandoSede uacante , litteras Cardinalium familiares.uide familiares 

dimifforias concederelicet,& quando Cardinaliitm. 

non>fes,j. c.\o. fol.z 4. Cardinalittm uita,mores ,doclrina , ccte- 

Capitulorum in uifitatione Epifcopi ex- raq.eiuJmodi,qua deEpifcopis defl- 

emptionulla,fes.6.cap.q. fol.20. gnandts canontt decrctis flatuta funt, 

Capituium fiius uifitanty babet , uiros fes.24.c1 . fol. 69. 

ab eo delcclos ptius Epifcopus probet, Cardinalutm priuilegia in V.a Lfiis Va- 

fes.24.cap. 3. fol 69. rocbialibus uacantibus quando non 

Qapitultimde quibus fcripturis futuro ualent>fes.ead.c. 18. /0/.74. 

Epifcopo rationemreddcretenetur, Carnis deflderia,fes.2. fol.S. 

fes.ead.cap. 1 6. fol. 7?. Cartbaginenfc Conci.iu,fes.i 5 x. \ .f 8 1 

Capitulum de quare ab Epifcopo incon Caflitatis donnm,fts.2^.can.9. fol.66. 

Jiliun adhiberi debet,fcs.2<).c.6.f.$2 Catecbefis uuigarilxngna a Taroibo ex 

Capitulum fub iit-S,Tetri,& S , loan- plicanda curante Epifcopo,fes . 2 a^.ca. 

nisyfes^^.c^. fol.jg» J.fol.ju 

Capitulorum gcneraliu ,fcu prouincialiii Catccbefls Jingulis facramentis prxfcri- 

negligentia in conflituenda \eguia- benda, ibidem. 

riu difciplina Concilio prouinciali qua Caiechumem.fe<.6.c.j . fol. 1 5 , 

do fupplenda ,fes.2 5 .cap.z 2 . fol.8 1. Cafus occulti referuati Sedi iApoJlolica>, 

Capitulorum gentralium,aut prouincia fes.24.c6. fol.jo. 

liuofjicm in magiflris facra>.fcripttir<£ Caftum referuaiio ,fes .14. c .7 -fo\.2j . et 

mclioribusdecernendis,fcs.<).c.i.f»i2 can. 11. fol.40. 



I N D E X . 

Cafuum referuatio nuUa in artkulo mor 5 5 .non funt impietatis irritabula. 

tis', ibidem. ibi.& can.j.9. fol.^6. 

Cafuum referuationis uisjbid. & can. Cerimoni.ein Ordinefacro non contern- 

1 1 . fol-37* ncndce.fes.i^.can.^ .fol. 60. in nuptijs 

Cathedralibus ecclefiis qui prccficiendi, non damnandafes.i^can. \ i.fo.66. 

fesjj^c.^.fol.i^.fes.ii.cap.i.fol^ 7 Cerimonia } nifi qun ab Ecclefia recepta 

Cathedralibus ecclejiis quibus ptnfo-- funt , &piofrequentiq. ufu fiabilitct 

nes imponcnd<£>fes.2<\,c.ii . fol.-]2. in Miffarum cclebratione ab Epifco- 

Cathedralibus etcltjiis qucc funtexigui ponon permittantur,fes. 22. fol.^6. 

fruclus^quo mo.do prouidcndum, ibid. Caraclcr quid,fcs. y.cau.^ .fol.2 1 . impn 

Calhedralum ecclejiarum panitentia-- mitur in B aptifmo ,confirmationc ,& 

rius dotlor uide.Tccmtcniiarius. Ordincfes.i^.ca.^.fol.^g.nonpoteji 

Cathedrale EcclcJiafimuL&Tarochia dcLeri, ibidem. 

lem nemo retir)eat,fes.2^.ca.iy.f.j^ CborcceClericisprobibentur>fes.22.cap. 

Caufacmnesfori ecclefiajiiciin prima l.foi.jj. 

infiantia ab ordinarijs cognofcantur, cbrifma facrum,fcs.j.can.i. fol.i^. 

fcs.2a.cap.20. /^-75' ChaLcedonenJe concilium4cs.23.ca.16. 

Caufie ciuiles. uide ciuiles caufa. fol.6^ . 

Caufxexceptcc, ibid. Chrifius ,fvl iufiitix, fidei nofircc autlor 

Caufarum matrimonialium , & crimina & confwmmatbr >fes +6 . /0/.13* 

lium iudicium ad Epifcopu JpccJat.ibi. Chrifius antc iegcm & in Lege Vatribus 

Caufis fmiendis bienniu prccfcriptu , ibi. pronujfus ,fes .ead.ca .2. fol. 1 4, 

Caufis biennio non finitis quod remedi- cbriftus,fccundus ^Ada,fes.ea. c.^.f.i^ 

um. ibidem. chrijlus omnium facramcntorumau&or 

Caufce matrimonialet quando cxtra pro & perfe8or,fes.2^. foL-6<$ . 

uinciam cognojcuntur, ibidem. Cbnfins caufa Jalutis &tern<x omuibus 

Caufcc criminum grauiores contra Epi- obtrmpcrantibus fibi,fes.6.c.u.f.i^. 

fc opos a fnmmo foLum Tont.cogno- Cbrifius tamquam caput in membra i & 

fccnd<e,fes.24;*c.<). foL.jo. uitisinpatmites,fes.ead.c.i6.fo. 17. 

Celebratio Mijfarum.uide Mijfa. Chriflus datus non tantum ut rcdemp — 

Ccnfurcc ecclefiafiiccc a iudicibus ecclefia tor,fed ut lcgislator,fes.ea .c . 2 1 ./". 1 8. 

fiicis quando fercndx,fes .25.C.3./.82 Chrifius mtruitnobis iujtificationem per 

Cenfura cj- interdicla ecctcfiafiica ,fiue fuam pajiionem , & (aiisfccit nofiris 

ab jtpofiolica Scde,fiue ab Epifcopo pcccatis,J'ts.tad.cap.j. /W.15 

fint,a]\egularibus item publicentur chrifius pro omnihus mortuus ,fedom- 

& obfcruentur, fes. 2 yc. 12. fol.jp. nes non faiuantur ,fes.ead.ca.3.f. 1 4. 

CerimonU infacramentis miniftrandis Chriflus totus fumitur fub quatibetjpe- 

non contemnendcc,fes.j .can. i^.f.22. cie Euchariftu.fes.2 i.ta.j.& can.3. 

Cerimonice & ritus inoblationefacrifi- fol. 51. 

cij>quare inftituti,fes*22. cap.yfol, Chriftus fedet ad dextcram patris,et ta- 

1" iiu 



I N D R Xi 

mtn nobifcum efl in Euchariflia. fes. Clerici,qui debitum ecclefi£ officium n & 

i j xap. i . fol.19. praflant 3 qua pxna multentur. fes. 22 . 

Chrifli amor erga nos.fes.ead.ca.S.f.31, c.2 . /0/.5 7. 

Chrifli refurretlionis uis.fes.6.ca.9.f. 1 5 . clerici ordinandi certo loco, & ecclefia 

Chrifli aduentus myflerium-fes ,6.cap.i. adfcribantur y ubi fuis fungantur mu- 

/0/.14. neribus.fes , 2 2 .cap. 6. fol. 62 , 

Chrifliani. fes.6xan.2S* fol.19. clericorum ueflitus & habitus,fes,\^. 

Ciborum delcclus fcruadus.fes.2<>J.%8, cap.6, /0/.42. 

Circumflantix peccati.uide pcccati cir- clcricis alea,comeffationes Jufus pro— 

cumftantitf. hibenturfes.22.CK /°'»57» 

Citari Epifcopus perfonaliternon potefl, Clericorumuita. fes.14.ci, /0/.41, 

nifi ex caufa,ob quam priuandus ef- Ciericorum mendicitati prouidetur. fes. 

fet.fes.i;.c,6. fol.1i.. 2ixap.i, /0/.52. 

Ciuilibus in caufts definiendis modus iu- Clericorum peregrinationi occurritur, 

dicibus Eccleftaflicis pnefcriptus . fes, fes.12.cap. 1 6. fol. 63. 

2 5 xap.7 . /0/.8 2 . Clericorum uitia punienda, appellatione 

Ciuilibus & criminalibus in caufis quan remota.fes.22.c1. fol.5 7. 

do appellationi locus efl.fes.13.cap.!, Clericos corrigendi facultas ecclefiarum 

fol.2 2 . Trdatis ample tributa.fes.14. cap, 

Clandeflinorum matrimoniorum corre- 4 .fol. 4 1 , 

clio,fes.2^.cap.i. fol,66. Clericus homicida .uide Homicidium, 

Clandeflinis in tnatrimonijs Varochi offl Clericus f<ecularis,nifi bencficium ha — 

cium.uide Tarochus. bet,quodeiad uiclum fatis fit ,non 

Claues dat# ad foluendum et ligandum. promoueatur,fes. 21 t c. 2. /0.52. 

fes . 1 4.C.8. fol.2 7. Cluniacenfts monaflerii primlegmm, 

Clauiumpoteflas,fes.i^.cap.yfol.;6. fes.i^.cap. 11. fohjg, 

can.i^, /0/.40. Coadiutores in eccleflis parochialibus 

Clauflraliummonachorumfacr&fcriptu quandodandi.fes.il c.6. /0/.5 ?. 

ra interpretes non examinantur ab Coadiutoria cum futura fucceflionetol 

Epifcopo,fes.^.c.\ fo.12. lmtur.fes.i'^.cap,j.fo.2%.<& quomo 

Clemens Qmntus.fes.14.cap. 6. fol.41, dopermittuntur. ibidem, 

Clerici concubinarii. uide concubinarii. Cognatiojpiritualis, qua contrahitur ex 

Clerici coniugati quo modo prima Ton- Baptifmo & Confirmatione, quos at 

furagaudeant fes. 27. c. 6, fol.62, tingat.fes.iq.cap.i. fol.6j, 

Clerici peregrinifine commendatiis Epi- Collatio quorumcumque Ordinum gra- 

fcopifui litteris ad facra facienda non tuita .uide Ordo, 

recipiantur,fes.i3.c.i6.f.63.&fes. Collegiipuerorum inflituendi uia & ra- 

22.Decr.de obfer.in Mif. fol.^6. tio.uide Seminarium. 

Clerici,bona & iuraecclefiaflica ufur- Coilcgia litteras dimijforias conceiendi 

pantes,quapanapuniantur,fcs.ii.c. iusnonhabent ,ut quis ordinetur ab 

II» /0/.58. aliis.fcs, 13. cap.10, fol,6i. 



I N D E X. 

CoUegia & confratcrnitates ,etiam lai- latiofol. 26.refumptio fol.i j.fufpcn- 

corum,uifitandiius efl Epifcoporum. fiofol.^.celebratio Tio.llll Tont. 

uide Epifcopus . foL 4 6.cius cura pracipua qualis s fo. 

Collegiorum perfomc quo modofint ex- S.in co uiuendi modus t ibidcm. 

empt<e,fes.2^.c.\i. fol.ji. Concubinatus grauepcccatum t fes.2^. 

Collegiorum priuilcgijs,quo modo Ordi- cap. 8. fol.6 3.' 

narijs nondetrabitur t ibidem. Concubinariifeucrepuniuntur/fes.ead. 

Collcgiatx EcdefiA nobilis alicuius op- fol.eodem. 

pidi qua ratione curent flipendiu inter Concubinarij Clcricipctna,fcs.i <$.cap. 

pretifacrafcriptur<e,fes.^.c.i.fol. 12 14. /0/.85, 

Colloquia & confabulationes ne habean Concubinarij Epifcopi a Synodo prouin- 

tur y quo temporefacrafiunt ,fes. 2. ciali momti, nifife emendauerint , ad 

foL2.fes.i2. fol.^6. KomanumTontificem defcrantur. 

ComitesValatiniinbcneficip non liberi fes.i^.cap.iq. fol.codem. 

ab Ordinariorum iurifdi£;ione,fes,2 4 Confefiio lapfis pofl Baptifmum iuredi 

cap.11. fol.j 1 . uino infiituta,fes.\ ^.ca.^.fol.^6. ejr 

Commcnda,feu commendata monafie— can.6. fol.39. 

ria.uide Monafleria. Cofeflio non efl carniflcina,ncque impof 

Comefsationcs Clericis probibentur . ui- fibilis,fes.ead.can.S. fol.codcm. 

de Clerici. Confcfsw cfl iure diuino ncceffaria,fes. 

Commifiio grauioru caufaru criminaliu ead.cap.^ £01.36. 

contra Epifcopos ,ffecialis fit,& ma- Confcfsio fecrcta. ibidem. 

nufummi Vontifcis fignata , neque Conftflionis minifler. cap. 6. foL ? 7. 

cuicumque deferatur ,fes.2 4.C .5 /.70 Confitcndi in quadragefima laudabilis 

Commifiiones caufarum in prouincijs , mos.f.\4.c.^.fo.^6.& can.S.fol.^9 

prater Ordinarios >quibus faciendct , Confiteri neceffe efi occulta etiam pecca 

fes.x^.cap.io. /0/.85. ta,fes.eade?ncan.j. fol.eodem. 

Comunionis fub utraque fpccie & par- Confiteri peccati circurnflantias.fes cad. 

uulorumdoclrina,fes.2i.fo.<$o.adco- ca.^.fo.;6.qu<t pcccata dcbemus ,fol. 

munionem fub utraque fpecie qui non eodem,uenialia etiam . ibidem* 

aflringantur,fes.cad.c.\.fo.ead.inco Confefiiones audire quibus Trcsbyscris 

munioe fub qualibet fpecie totus et in liceat,fts.2^.cap. 1 5 , foL6j. 

teger Cbrifius fumitur,fes.ca.c.^.f.^\ Confeflionum iibros pr&cipne difcant 

Copatres in Baptifmo qui,f.iq.c.2.f. 6j ' pueri,in Seminarii collegium coopta- 

Concilia prouincialiarenouentur,fes.2 4. thfcs.21.cap.18. fol.eodem. 

c.2-fo.6p .quibus de caufts & quo te Confeflio fidei ab cofacicnda,qui Catbe 

pore babenda.ibi.cominquifitio qualis drali Ecclefnc prnficiendus t efi fes.2A 

de ijs,qui hpifcopicreandifunt,fcs.ea. cap.i. jfol.6$. 

c.i fol .6%.uide prouincialc Conciliu. Confefiio M&nialium uide Moniales . 

Comlif Trideutini iacboatio,f j.trans Cofirmatio facramemu t fei qxan. 1 .f. 23 

t iiiij 



I N D E X. 

Confimationis minifier Epifcopus y fes . ConuertiUyfeu Vanitentes mulieresyfes. 
ead.can.i. fol.eodem. 25.c0p.18. fol.Ho. 

Confirmationis Sacramentum habtat , Criminalescaufxcognofcunturab Epi- 
qui prima Tonfura efi initiandus ;fes ; fcopo;necjue iniis quidqua ualent litte 
22,cap.A. fol.6\. rteconferuatorijeyfes.iq.cap.j.foLqi 

ConHrmatio inter quos ffiritualt cogna- Criminales caufa no Decanorum, neque 
tiont contrabat.fes.24x. 2. fol.6j. hrchidiaconorum,autinferiorumiudi 
Confanguineiy& familiares Cardinaliiiy cio relinquantur ;fes . 2 ^.ca.^o.foq^ . 
et Epifccporu ne frufiibus Lcclefiafti Crimina Epifcoporum leuioraaquo /'«- 
cis locupletes fiant,fcs .2 $.c .ufo . 81. dicandafes.24.ca . 5./0 qo.& grauio 
Confccratio quo loco faciendafes .25. ra item, ^ ibidem. 

ca p,2 . fol. 6\ . Criminofi publice & notorie Clerici fan 

Confecrationis tempus Epifcopis & Car tlo altari non minifirent, autfacris in 
dinalibus,qui Calhedralibus pr*funt y terfint,fes 22. fol.$6. 

prafcriptum. ibidem. Curati refidereab Epifcopis compellan- 

Conferuatores ludices.fes.i^.c.^.fol.^i tur,fcs.6.cap.i. fol.10. 

tribttnal eretlum non habeanty ibid. Curati oues fuas cognofcere & pafcere, 
Conferuatoru littcrcc quibus 3 quando y & prfcepto diuino iubetur.fes.2?x.\.f.6o 
quibusin caufisnibil profmty ibidem. Curatoruminferiorumnon refidentium 
Confiflorio uno proponitur Ecclefia y & pcena,fes.27.cap.\. fol.eodem. 

in alio fertur iudiciu ,fes .2 4.C. 1 .f.69. Curatiqnaies effe debentyfes.24.cap. 12. 
Confuetudo Ecclefia in dandis indulgen- fol.ji. 

tiis yfes.2^.f.Sj.in feruanda Euchari- Curati retlores y Matibus fubiefti,a Me 
fiia pro infirmis,fes.\2 x.6.f.-$ \ . con- tropolitanis ad pradicationem com- 
fuetudo ecclefiaftica,fes .15-C-7 .f.eo. pellantur,fes.ycap.2. fol.1%, 

fes y ead.c.%.fo.eod.can.6.fo.72.fes. Curatiinferiores per fe t uel per idoncos y 
I A.c.3.fo.H.fes.ead.C.$.fb.36.c, j.f. Dominicisfaltem diebus & fefiis fol- 
ij.can.6 f 0. 19. fes. 22. cap. 7./0/.55. lemnibuspncdicent.in bocmunereil- 
f €i ,2A. fol.6^. lorumnegligentiamuarismodis Epi- 

Contritioquid,fes.\^x.A.f.2^.omnitem fcopocorrigerelicet,fes.yc.2.foxod. 
pore neceffariayibidxcffatio a peccato s Curati Synododicecefanx interfintyfes. 
uitanouapropofituyct ueterisdctefia 2<\.cap.i. ^ fol.69. 

iio &c.ibid.imperfecla y Mtrhio dici— Curata bentficia plnra in comendam da 
tur>ibid.nonfacit hypocritam y nec ma tafimul cum unionibus ad uitam re- 
gis peccatorem t ibid.& can.yfol.39. uocantur,fes.j.cap.^. fol.22. 

libera & uoluntaria. fol.2 5 . Curata beneficia unita aut annexa uifi- 

Conflamienfe concilium. /0/.44. tare fingulis annis Epifcopi debent, 

ConuentusMonachorHmfacrxfcriptura fes.eadem,cap.j. /0/.24. 

interprettm habeant,fi in iisfludia ui Curata pkra detinentium pcena,fes.ead. 
gerepoffuntfes^.cap.i fol.u. cap^. /0/.23, 



I N D E X~. 

Curata beneficia in fimplex beneficium Decretum de \uflificatione,fes .6.foLij1 

non conuertantur,fes.2 yc.\6.fol. S6. Decretum de inuocatione Sanftorum, 

Curatis beneficiis,qu<e monafleriis fub- fes.2y fol. y6. 

iefla funt ,nemo pneficiatur fme exa- Decretum de obferuandis & euitandis in 

mine & confenfu Epifcopi,fes.i 5 . ca. celcbratione Mijf<e,fes. 2 2 . fol. 5 6. 

1 1 . fol. 79. Decretu de peccato Originali,fes.yf.ji. 

Curiofa a popularibus concionibus feclu Decretum prorogationis definitionis qua 

dantur,fes.2yfol.j6. D. tuor articulorum de Sacramento E«- 

Deambulationes & atliones faculares chariflice,fes.\2. fol-33. 

omnes ab ecclefia tollere ,curent Epi- Decretum prorogationis Sesfionis,fes.g. 

fcopi,fes.22. fol.^6. fo.26.fes.jo.fo.2j.fes.12.foL29.fes. 

D ecalogi pracepta ad c briftianos perti- 1 5 -fo.42.fes. 1 9 .fo. 5 .fes .io.fo. eod, 

nere,fes.6 can.jS. fol.\S. DecretumdeTurgatorio.fts.^^.fol.j^. 

Decalogi duo ultima pr<ecepta, fi uiolan Decret.fuper petitknc cocefiionis calicir, 

tur,nonnunquagrauiusanimumfau- fes.22. fol.^S, 

ciant,& contraiUa duo,fiqu<eadmit Decretum de reformatione.fes. 7./0/.25 

tuntur,pcriculoftora,fes.iA..c.<,.fo.36. fes.14.fol.40.fes. 2 i.fo.y .fes. 22. fol. 

Decanorum uifnatio qualis,fes. 24. c.?. 5 6./! 2 5. /0.60./". 24/0. 6S.fes.2yf.Sj. 

fo.69.quas caufas non iudicant , fes. Decretum de reformatione matrimonii, 

ead.c.20-fo.jy& fes.2yc.14.fo.Sy fes.24. fol.66. 

Vecimarumfolutio,fes.2yc.j2.fo. eod. Decretum dereftdentia,fes.6.fol.2o.fcs. 

eas qui impediunt, excomunicantur , 23 . fol.6o, 

ibid.earum afiignatione occurritur te Decretu derefumedo cocilio,fes.jj.f.i% 

nuitati parochialis eccleft<e,fes. 24. Decrctum de facramentis ,fts.j . /0/.2 1, 

cap.ji. fol.72. Decretum fuftenfionis cociliifes.\6.f.4<i 

Decreta conciliiTridentinia Synodis pro Decrctum de Symbolo fideijes i.fo.y. 

uincialibus & dixcefanis recipian— Decre.de translationeconciliifs.S.f 26 

tur,fes.2ycap.2. fol.Si. Depofnionis caufcea quibus cognofcan- 

Decretade ccclcftaflica difciplina , quo tur.fes^^.cap.4. fol.33. 

modo intellgenda,fes.2^.c.2 j.f. 87. Derogationes qua non faciend£,fes.i$. 

Decretudecanonicisfcripturis,fes.4.f.9 cap.y /3/.S2. 

Decretu de celebrado cocilio,fes.jj.f.4J Dcus unus & idem autlor noti & uete- 

Decre.de deletlu libroru etc.fes . i 8./I4 8 ris Teflamcnti fcs. 4 fo .9.cius magna 

Decretum de editione & ufu facrorum dementu ,fes 14 C.9./0. ?8. <&■ can. 

librorum,fes.4. fol.10. J3-fo.40.cinsiudiciu,ficut mifricor- 

Decrctum de Euchariflix Sacramento , dia ante oculos ba')enda,fes . 6. ca. 1 6. 

fes.ji. fol.29. fo.Jj.eius iniicio uita noflra exami- 

Decretude inchoando concilio,fes.\.f.j uabiturjbi.eiui bonitasjbid.cius vra 

Vecretum de iis qu<e feruanda in concilio tia femt l i tfl,ficatos non ieferit , nifi 

funt,fes,2. fol.S. dcferatnr ab illis,fcs.cad.c. 1 1 ,fol.\6. 

Decretum de indulgentiis,fes.2 5 .fol. 8 7. is reddu unicuique iuxta opcra fua , 



A 



I N D E X. 

fet.ead.at. \6.fol. \y.non iubet impof Difpenfationes extra curiam Komanam 

fibile tfes.ead.cn fol. \6. bonu opns Ordinariis comittatur,fes. 22. c.^.f.^y 

inchoatumperficiet,ibid.c.\7.fo.eod. Dijpenfario de promouendo a quocuque 

Diaboli imperium,fes.$ .fol.i i. tcntatio non ualet nifi cum comendatitiis Ut- 

nibus quo modo facile rcflflitur , fes. teris Epifcopi,fes . z ? .c. 8 . fol.62, 

\4.cap.2. fot.zS. Difpenfatio ad contrahendum matrimo- 

Diaconi/es . 2 ? .c . 2 .fol. j<?.quo modo or nittm numqua detur,aut rarojdq . ex 

dinandiyfes. 22 ,c. 12. foi.62.eoru atas caufa & gratis ,fes .24.C.5 . fol.6j% 

ibii.continentia y fes.ead.c\?.fo.eod. Di fpenfatio in fecundo quibusdatur, & 

Diaconatus,fes.zi.cxj.fol.6z.fes. 24. ob quam caufam. ibidem. 

cap.n. fol.yz. Dijpjnfationes de tranferendo fe ad aliu 

Dignitates ecclefuflice quare inflhut*, ordine,quo modo detur,f. 14.C. 1 1 .f.^z 

fes.24.c1z fo.eod.qnibus confcren- Diftnnfationcs de non refidendo in perpe 

d<e,ibid.fol.eod.in iiscollocati reflde tuumnon fuffragantur ; temporales 

ant.ibid.per quot menfes aheffe pof-- uero'quando ualeant,fes.6.c.2.fo.20 

fmtfibid .facris initiati,ibid. debent fu Difpmfationes de non promonendo ad an 

fcipere requifltos ordines, ibidem . num fuffragenturffes . 7 .c . 1 2 .fol. 24. 

Diligentes Chriflum,eius mandata fer- Dijpenfatio de homicidio uolutario no da 

uant,fes . 6.cap.u. foi.\6. tur;de cafuali quado,fes.\ 4.C. j.f. 41 

Dimiffori* litter<e,uide litter/te dimifforU Dijpenfare in canonum Decretis ob quas 

Divcefes quare diflintt&,fes.\A % .c<).f.A t 2 caufas liceat,fes.2^.cap.\S. fol.36. 

Dicecefana Synodusflngulis annis haben Diflributiones quotidiana fi nulU aut te 

da,fes.2^.cap.2. fol.69. nues quidagendum,fes.2\.c.7.fo.<^2 

Diacefana Synodi ius deligendi quattuor fes .2 4.C.15./0.7? ,ex fruclibus digni 

iudices ad delegatas caufas, fes.2^ . tatum quo modo ab Epifcopo diuiden 

cap.io. /0/.S5. d<£,fes.2 2.ci.fol jj.aqnibusreci — 

Dicecefan* Synodo qui interejfe debent , piend£,fes.2^.cap.\2. /0/.72. 

fes .2 a..cap .2 . fol.69. Diuinis interefle, aut Miffas celebrare , 

Dicecefana in Synodo iusiurandum pra- qui publice criminofl funt, prohiben- 

flandum de feruandis Tridentini Con tur,fes.2 2 . fol. 5 6. 

ciliidecretis,fes.2j.cap.z. fol.Si. Diuortium,quoad thorum,fit ad tempus 

Difceptationes contentiofx funt uitan-- fes.z^.can.S. fol.66. 

di€,fes.2. fol.S. Diuinoru ojficiorn ratio,tade cantu,qua 

Difciplin* f.cdeflaflkce reflitutio,fes.6. de certa lege in choro permanendi , a 

c1.fol.20.quo modo coferuatur ,Jes . Synodo prouincialiprtcfcribenda,fes* 

i^,c.i.fo.^z.fes.2^.c.i2.f.j2.inea 24.cap.12. fol.j2. 

quo modo adolefcentes perfeuerare Doclores flnt \rchidiaconi,fes,2$.c.\2 

po(f'4nt,fes.27.cap.\S. fol.63. fol.eod.iis confcranturdignitates,ibi. 

Difciplhix monaflica reflituenda qu<e ne Dogmata & Canones huius Synodi, in , 

neffaria,fes.2<).ca.i.fol.Si.eius ner- Jes.<^ .fol.w . fes .6 . fol.\7. fes .j . fol . 

uus,fes.eademcap.7. /0/.82. n.fes. \7.fol.29.fes. 14. /b/. 24. 



I N D E X 

fes. 1 1. fol. 50. fes. 22 .fol.54.fis. 23. ru conuerfione,fo.^.in quosexercct 
fol.19.fes.24.fol. 65 ./b.25 fol. j6. iudicium,fes . 14.C1./. ^5 . non errat» 

Doclores fint jLrcbidiaconi,fes.2Af.c.\ 2 . fes.2^.can.^.fo.6^ .ibid.can.j. 8./«- 
f J2.bis conferantur dignitates,ibid. flis de caufis comunicauit laicos fub 

D oclores,Magiflri,et Licentiati in Theo unajpecie,fes.2 \ .can . 2 . fol. 5 1 . 

logia,uelaliqua hcademiaapprobati, Eccleficeiudicium de uerofenfu fcriptu- 

Catbedralibus pftcitdi,fcs.22.c2.f.^j rie,fes.j\.f.\o.eius mandatorum obfer 

Dotlores Vniuerfitatii initio cuiufque an uantia,fes.6.c\o.f.\ 5. eius pracepta 
ni iurent fe feruaturos decreta Tride feruare Bapti^ti tenentur,fes,j.can, 
tiniConcilij,fes.2<y.c.2. /0/.81. ii.fo.22.eius ufus inSancloruinuocai 

Dotlrina de communione fub utraquefpe tione,fes.2^.f.j 6.eius poteflas in di- - 
cie,fes.2\, /0/.50. jpenfationc Eucbariflice,& aliorii Sa 

Dotlrina de Miffcefacrificio,fes.22.f.$q cramentorum,fes.2\.cap.2.fo.^\.tius 

Doflrina de Sacramento Matrimonif , facultas in gradibus affinitatis,fes.2^ 

fes.24.. /0/.65. can.2. foi.6%. 

Doclri.de facrameto ordinis.fes. 22.^9 Ecclefiaprimitiua,fes.\^.c.7. fol.^d, 

Dominicis diebus & feflis follemnibus Ecclefia Komana,mater & magiflra ont 
pafcendus aVarocho populus faluta- nium ecclefiarum,fes.j .can.^.fol, 22. 
ribus uerbis,fes.<$.c.2. fol.iz* Ecclefia Cathedrali uacante, preces ba- 

Dominicis diebus ad parochiam fuam po bendce ad Deum,fes . 2 4.C1. fol.68. 
pulus accedat,fes. 22. fol. 5 6. Ecclefice dignifiimis conferanturjfes.6.c, 

Domini temporales monentur, ut decre- 1 .fol.20.earum ftatus ex dignitate c& 
ta Tridentince Synodi obferuent,et ob feruandus,fes . 2 1 ,c 5 . /b/. 5 2. 

feruanda curt nt fes . 2 5 .cap.20.fo . 8 7 Ecclefice.quarum exigui funt fruttus, ht 

Domini temporalesne cogant fubditos beantfaltem magiflrum grammatic<e 9 
ad matrimonium contrabendum, fes. fes.^.cap. 1 . /o/.i 2. 

a ^.cap.g. fol.6$. Eccleftce oes et collegiatce,et parochialcs 

Domus Deinihil prcepoflerum,inhoneflu . habeantminiflros,quiminoru ordinii 
tumultuarium ,aut profanum habere munera obire pofimt,fes 2 2 .c. 1 j.f. 6$ 
debet,fes.2^.cap.\. fol.68. Eccleftcedirutx inprofanosufusnoncots 

Duellorum ufusDiaboli inuentum,fes. uertantur,fes.2\.cj. fo!.$f* 

2 5 .c. 1 9.foL$6.qui ea comittunt , & Ecclefice Catbedrales , & Tarocbiales, 
eorum patr%ni,& fpcUatores , & qui quibus penfionum onus non imponcn- 
dantconfilium,quapcenapuniantur t dum,fes.2^.c.\^. fol.j2 % 

ibid. E. Eccleficereceptiuce,fes.2^.c.\S. fol.jci % 

Ecclcfia colttmna ueritatis, fes.\ ?./. 29. Ecdeficepatrimoniales , ibidem, 

pia materyfes.ead.fiq.edocla a Chri Editio uulgata facrorum Bibliorum re- 
flo,<& ab jtpoflolis,fes.ead.fol.29.co tinendafcs.^. /o/.io\ 

munis matcr inuitat hcereticos ad Con hlecli Dei non poffunt fciri } nifi exjpecict 
ciltumfts . 1 8 ./.4 8 . jperat haretico - li reuelztionc,fes % 6,cap, 12. fol, 16, 



A 



I N D E X. 

EletJio .Abbatum,Generalium,kbbatif- rumdecreta comendare,populum do- 

. farum, & omnium Trndatorum qu) • cere^qux pietatem augent,fes . 2 5 .fo. 

modohabenda,fes.i<y.ca.6.fol.yS. y6.eoruojficiuin Imaginu locatione , 

Elellioni Monialium qni pr afunt , clau- inprobatione nouorT: miraculoru ibi. 

■ flra ingredi non licet.fcs.25 .c.j.f. eo. Epifcoporum legitimus in atrociori Cle- 

Elecmofynaru qnxflores.uide quccftores, ricorum crimine numerus aliquanao 

Eleemofynarum,& piorum locorumad nonrequifitus ,fes .12 .c.a. fol.22. 

• miniflratorcs rationem Epifcopo red Epifcopuspradicet,fes.yc. 2. /0/.12. 

• dant,fes.ii.c.9. fol.^S. Epifcopns cxaminat de moribus & fr.i- 
Epifcopi qualcs .fes.i .fol.S.eorum mu - cntia omnes facrx fcripturx intcrpre- 

nus in concilio.fcs.ead. fol.cod. tes>prxtcr C(cutftrales,fef.$\c.i .f. 1 2 

Epifcopi quibus in caufls ut hpoflolica Epifcopus quibus cafibus citaripofiit>ucl 

Sedis delcgatiyfes.^.c. 1 2./0/. 1 2 . fcs . non pofiit,fes . 1 2 . c. 6. fol. ; 2 . 

6 ,c .2 .5 .f .20 .fes .7 .c .6 \f0l.2 a.c .1 4. Epifcopus de abfoiutionc mala impctra- 

fol.eod.fes.17.ci.fo. 7,2. Jes.iA.c.A. ta cognofiit,fcs .ead .cap .5 . fol.eod. 

f ol.A\.fes. 21. c.i.fol. ^2. ca. 5.6.7. Epifcopus curet,ut Decrctmi de clande 

8. fequentibits.fes. 22. cap. 2. 5 . 6.foi. flinis matrimoniis injingulis parochi- 

57. fes. 24.C 9. 10. 11. lA.fequentibus ispublicetur.fes.24.c1. fol.66. 

fol' 71. fes.2$*cap.S. 9. fol. 78. /a. Epifccpus,inuicisl\ecloribus,nouas Ta 

eadem c.14. /0/.85 . rochias quando erigere poteft,fes.iv 

Epifcopiinlocum jLpoftolorum fuccefje cap.A. /0/.52. 

runt,fes .22^.4/0/. 59. Tresbyteris Epifcopus non refidcns quapmapuni-- 

fuperioresyibii et can. 7.f.6o.creatia tur y fes.6.cap.i . fol.20. 

Komano Tontificefunt legitimi Epi- Epifcopo honor dcbitus a Trincipibus de 

fcopi.ibid. can.S.miniflrifacramenti feratur,fes. 25x^7. fd.%6. 

Confirmationis,fes.7.can.7.fol.2?. Epifcoporum modvfla fupcllex > menfa , 

Epifcopi a ftiritu fantlo pofiliregere ec- frugalis uiclus,fes.2^,cap.i . /0/. 81. 

cleftamDeiyfes.^i.cap.q. fol.59- Epifcoporum caufa.uide caufie. 

Epifcopi in ultimarum uotuntatumcomu Epifcopi titulares .uide tituUres . 

tationibus cognitores ,fes . 2 2 .c . 6.f. 57 E uchariftix fanclifi.Sacramcti inftitutio 

%pifcopi piarum difpofition um executo- fes. 1 2.C.2 .f.20 excellentia,c ? .f eod+ 

resSes.eadem.cti. /0/.58. cultus&ueneratio.c^.f.eod.'ifus. c. 

Etiifcopis datur poieftas ioiicniorum ab 8 .f. 2 1 .eius ajjernada & nd infirmos 

ufuum.qui in Miffa exorti funt, fes . deferenda eonfuetudo.c. 6.f.eod .in ea 

2 2.fol.$6.noniicet in aliena diceceft realis pr.cfentia lcfu Chrifli.c.i.f.29, 

Tontificalia exercere,fes.6.ca^.fo. deea Canones.fol.21. 12. 

20.fes.u\,cap.2. fol.A\. Euchariftia neintrafepta, aut chorum 

Epifcopomm munus uitia coarguere,fes. monialium feruetur,fes.2%.c. 1 0./.79. 

lA.cap. i.fo.AO.docere fubditos fuis Eugeniana conflitutio curatis nonfuffra 

*Pr<ePofitis Qbedire,facrorum conciliQ gatur comra Epifcoposfes.zi. .c.i./s» 



L 



I N D E 3K 

fa.neque curialibns & familiaribus fine operibus mortua eft.ca. jrfo . t £» 

Cardinaiium,fes.2d.cap. i i./b/. 71, cooperatur bonis operibus.c.io.f. eo. 

Fxcommunicatio gladius eccleftaflicc fine ea impofibile eft placcre Deo xa. 

difciplina,fes.2^xap.2. /0/.82. 8 .fol.eod. inchrifto nibil ualet , nifi 

Fxcommunicationes & cenfura ecclefia ea,qua per dileclionem operaturxap. 

ftiae qutndo ferenda. ibidem. j.foi.eod.&alia qu* decreto de lu- 

Fxcommunicatus non refcipifcens qua flificatione continentur,fes.6fo. 12. 

pana puniatur- ibidem. Fidei rudimeta in fmgulis parochvjs pue 

£xemptarumecctefiarum,locorumquo ridoceantur,fes.2a.cap.&. fol.jo. 

rumcutriquepiorum,et Montis pieta- Fidci profeftio.uide Vrofefiionem . 

tis,& exemptorum monafterioru ui- Fiducia kxreticor.inanis ,fes .6 .c .9 .f. 1 5; 

fitatioeftOrdinarij,fes.jx.S.fol.is. Fiiij Dei chriftum diligunt , ibidem . ■' 

fes.21 x. 8 /0/.5 2.fes.2%x.%. fbh 7 8. ticet in hacuita t quantumuis fancliin 

Exempti omnes fubietli funt Ordinarijs uenialia peccata caiant, non propte- 

& quan do non,fes. 2 d.cu. fol.ji. rea defmunteffeiafti,ibid. 

Fxor cifl at, fes. 27, xap. 2. /0/.59. Filij ciericorum tUcgitimi penftones non 

Expeclatiuce non dentur;dat# abrogen-- habeant in ecclefta, in qua pater ha- 

tur,fes.2 Axap.iy.f.j^* F. bet,uel habuit beneficium:fi ueroha- 

Fabrice ecclefix. attribuendi ftuBus epi bent huic reiprouifum eftffcs . 2 5 . ca : 

fcoporum abfentium male percepti, 15./0/.86. 

fes.23.c1.fo.61 .tertia item pars fru Fori eccleftaftici caufic in prima inflan- 

clttttm benefidoru concubinartj , fes. tia ab ordinarijs cognofcuntur ,fes . 2 4 

25.c14.fo. %<,.iUius adminiflratores c20.fo.y5.fori priuilegio Tonfurati 

HifitanturabEpifcopo,fes.2i.c.9.fa% qttando gaudent ,fes .2? xa,6 .fol .61 . 

Facultates de promouedo a quocumque, Fratres minoris obferuatU.uide capucini 

et de nopromouendo,uide difpenfatio. Fruclus in abfentia quibus dantur ,fcs. 

Familiares epifcopi quatesfes . 2 ./. 8 qua 5 .c . 2 .fol. 1 2 .a curatis in abfentia per 

do ab iliis 01 -dinandifes. 2 ?. c. p.f.62 et cipi non poftuntfes.z^.c. 1 . fol. 60» 

qui ex iUis conferuatotiaru litterarum male percepti mtllo modo rctinentur, 

priuilegiogaudentifes.i^x.^.fo.Ai. nbidem. tuta confcientia a quibus non 

Famiiiares cardinalium qua inrealu rccipiuntur, fes. 24. cap.ij. fol.j*. 

rifdiclione Ordinariinon libcri funt , Funeraliumquarta.uide quarta. 

fes.2A.cap.i\. fol.ji. G. 

Vefti dies Sanclorum,fes.2 5 . fol.j6. Gehenn.a metus facit, ut a peccatis ab- 

Veflucorporis chriftri ,fis .12 x.j .f.20. ftineamus,fes.6xan.$,fol.iS.fcs.iA. 

Feudalia direftis dominis qna caufx ac- cap. 4 ' fol. ? j. 

quirantur J fes.2<$ xdp.19. fol.8 6. Gensraies Ordinum quo mod-o eligendi, 

£iies,no(lr£falutis initium ,& radix iu fes.2j.up.6~ fot.jS, 

flificatiois,fes 6x.% .foi. 1 5 . «0 amit Gramm ttica magifler in ccclefus tenui- 

titurperpeccatum mortalex.i^ .f.\6 um rcddituum.fes^ xap.t. fol.n. 



I N D E X. 

Cradus affinitatis & confianguinitatis. llliteratis ecdefiarum parocbialium re- 

fes.2 q.can.^ .fol.65 .fies.ead.c.2.fiol. ftoribus coadiutores dantur,fes. 21 , 

6y.& cap.yfoLeodem. cap.6. /0/.52. 

G ratia Dei prxueniens ,adiuuans . fes . 6* Imagines Cbrifti,Deipar<f, Sanftornm in 

£.5 ./. 1 j\.eam confecutum fie efje ne- templis babend#,earum cultu* qualis 

mofcitcertitudinefidei } cuinonpofi- fies.2%. foLj6. 

fit fiubejfe falfum fes.cad. c. g.fol. 1 5 . Immunitas ecclefiaflica reflituenda , de 

& a'ia,quj eadem fes. contiuentur. ca canones feruadi,fcs .25 .c.20 /.87. 

Gratis fiant d ; jpenfationes.fes,2^.c. 18. Impedimenta propter affinitatem ex for 

fol. 86. nicatione contratla,fes .24.c4.fi6j. 

Grcgorius decimus.fcs.y.c.i. 5. fol.22. Imprejforibus modus imponitur ,fies . 4. 

Gymtufia publica facrx fcriptura letlo- fiol. 1 . 

rem babeant>qui & moribus & ficien Jndulgentiarum ufus maxime fialutaris : 

tia ab Epificopo probetur Jes,$ .c.i.fo. qui earum poteflatem negant, anatbe 

12. H. mate damnantur ,fies .25 ./ '.87 .indul- 

Habitus Clcricalis a quibus defierendus. gentia ad pietatcm , non ad qnaftum 

fes .14.C.6 ./0/.42./W.23.C .6 fiol .61. exercend<e,fes.2\.c.9 .fi.53. &aq^:i 

&cap.\j. fiol.63. bus proponendaibidem. 

Uabitus religionis nullo priuilegio occul lndulta ad alienas ccdefiias nemini con- 

te ferendus.fies.25.ca.19.fol.So.poft cedantur; concejfia abrogentur ,fies .24 

quinquennium non deponendus, ibid. cap.19. fiol. 75 . 

Harefis fujpeflus qui.res.25.c1.fol.S2. Infames qui ,fes .25 .c.ip .fiol .86 .fes . 

hterefiscrimeninforocoficientiie quis 2^.cap.6. fol.68. 

abfbluit } fies.2^.c . 6.fol . jo . Harefim Infidelitate amittitur fides, fic s . 6 .c . 1 5 . 

pradicantiumpcena.fies.$.C2.foA3. fol.16. 

YiierarcbiaEcclefiiaftka diuina ordinatio lnnocentius III .fies .7 .c.4./ '.2? .fies .24 

neinftituta, conftat ex cpifcopis } prcs c 1 .fiol.66.fies.ead.c 5 .fi.jo.&.cn 

byteris,& miniftris.fies.21 .can . 6. fiequenti. 

fol.60. Innocentius I\ll,fies.22.cj. fol.58. 

Homicidij de induftria fiatli p<xna,eiufq . Inquifitio de moribus,& uita cius , qui 

cafiufiacli diJpenfiatio,fes. iq.c 7 ./*. 42 Catbedrali ecdefiaprceficiendus eft ; 

Hojpitalia uifitanda,fes .22 .c.% ./0/.5 8. eadem in Cardinali fieruetur ,qu£in 

fideliter adminiftratida cu ranie Epi — Epifcopo,fies. 1 4 .c 1 . fiol . 68 . 

fcopo,fies.j.c.\^.fioi.24.eaobtinen- ludicium Deiante oculos quifique babe 

tes debitum munus exerceant,fes.2<$. redebet,fies.6x.\6. fiol.\j. 

c.8.fiol.%3.&cetera,qua ibid. conti ludices quattuor in fingulis dioecefibus 

nentur . alia de H ofpitalibus decreta } deligendi,fies . 2 5 .* . 1 . /0 / . 8 4 . 

fis. 22. c^.fiol. 5 S.fies. 22. C.18./.63. ludicesbreui caufias finiant,ibid.ecdefia 

fes.i^.cn .fol. 71 .& c, 13 .fiol, 72 . ftici quando cenfuris edefiafticis uti 

l, poffunt.fes,eadem,c.^. fiol.Bz. 

lut 



I N D E X. 

Juspxtronatusexfundationeifes.15.ca. Licentiati Cathedralibus praficiendt » 

$.&cetera,qu&deeo a Tridentina fes. 22. cap. 2. fol.$j % 

Synodo decretafunt.eo capite legun- Littera conferuatoria,fes . i^.cap . 5 ,fol % 

tur. /0/.84. 4i.comendatitU,fes.22.c.i6.fol.6$. 

Jufti per Deiiuflitiam, uere iuflifunt, dimijforia , fes. j.cap. 10. fol. 24. 

fes.6.cap.y. foLi$. Litigatorum artibus quo modo occurren 

Juftificationiscaufajbidem.iuflificatio- dum, fes.2ycap.10. fol. 84. 

nis accepta incrementum,cap. 10* fe- Locationes bonorum ecclefiafticorum e- 

quenti.ad eam modus praparationis, mendata, cap. fequenti. 

cap^ .pracedenti * ad eam naturoe & Lugdunenfe Concilium, fes. 7. cap. 

legis imbecilitas,cap.i.pracedenti.ne 2. <>.fol. i$.fes. 21. cap. 9fol. 5?,' 

ceftitas prxparationis in adultis , cap . Lufu s & luxus Clericis probibctur, fes, 

^.utfupra. lnflificatiper Chriftum , 2^.cap.^.fol.6g.fes.22.c.i.fo.56. 

cap.2. /0/.14. M. 

L . Magiflri in T heologia.uide hfjumendusl 

Lapftpoft Baptifmum quo modo amifsa Maiores ordines , & minores quo modo 

gratiam recuperant,fes.6.can.2p-fo. & quibus conferendi.fes.2?.c$.$.f.6i 

i<?*eorum reparatiojbid.ca.14.fo.16 Madata deprouidedo.uide Expeclatiua, 

Lateranenfe Concilium magnum,fes.j. Mandatorum Dei obferuantia,& eorum 

c.i. f ol % 27. & *c. 3. fcs. 2 j\.c. 1 2. foLji. pofiibilitas,fes.6.cap.n. foL 15. 

Lateranenfe ultimum.fes.q. fol.io. Mare magnum, quod uocatur ,nonob- 

Latinam linguam fciant , qui minoribus flat decreto Concilij de \\egularibus, 

Ordinibus initiatur,fes.2^.c .1 i.fo.62 neque quartafuneralium. 

LatrU cultus,qui debeturDeo,etiaexhi Martyrum reliquU ,fes,2<$. fol. j6 m 

bendus eft Chrifto in Euchariftia,fes. Matrimonium Sacramentum magnum ; 

i7.cap.<$.fol.20.& can.6. fol.22. ueteribus connubijs gratia pr<cflat 9 

Lettiofacra fcriptunequibus locis infti- fes.24.fol. 6$.a Chrifto inftitutum, 

tuenda,letlores quales,quo priuilegio & gratiam confert. can. 1 .fol. cod. 

gaudent ,ftipendium iis qua rationede propter hareftm nonfoluitur, can . 5. 

cemendumfes.5 x.\. fol. 12. fol. 66* ratum, non confumatum po- 

Letlores ,fes .22 .cap.2. fol.59* teft dirimi perfollemnem religionis itt 

tegis U.ofis impotentia ad iuftificatio— greffum , can. 6. eius carimonU non 

nem. fol.12. damnanda ,can. 11, eius prohibitio 

Liberum arbitriumdbide et can.^.fo.ij. certis anni temporibus, ibidem. 

Libri Canonici ueteris & noui Tefta— Matrimonia rite & folemniter contra- 

mentis,fes.q. fol.xo. hendimodus,fes.i4.cap.i.fol.66. 

Libroru indici corrigedo prafebli Vatres. Matrimonia clandeftina ecclefiafemper 

fes.iS.fol.^S.Librorudeletlusibid. deteftataeft. ibidem, 

Librorum approbatio ab Ordinarijs ,quo Matrimonij libertate impedientiu pxna, 

modofacienda.fes^.de edit.fac. lib. atque alia,qu# ad matrimwij ratione 

folf 10. 



A 



V 



> 



Jb 



y 



y 



(%L 



m 



■»• 



M C 



j